5 voedingsmiddelen die het C15-vetzuur bevatten
Gepubliceerd door Dr. Venn-Watson
2 december 2024
De belangrijkste punten van Dr. Eric Venn-Watson:
- C15 is het nieuwste essentiële vetzuur dat is ontdekt sinds de omega-vetzuren.
- Een tekort aan C15 kan leiden tot een aandoening die het Cellulair Fragiliteitssyndroom wordt genoemd.
- Het optimaliseren van je C15spiegel kan je gezondheid en welzijn op de lange termijn verbeteren.
- Het verhogen van je C15-spiegel gaat vaak het beste via een supplement zoals fatty15, dat dit essentiële vetzuur levert in een makkelijk verteerbare, caloriearme en veganistische vorm.
Je hebt waarschijnlijk al gehoord dat pentaandecanzuur, ook wel bekend als
C15, het nieuwste essentiële vetzuur is. Al meer dan 90 jaar weten we dat één omega-3- en één omega-6-vetzuur essentieel zijn voor ons lichaam. De ontdekking van C15:0 heeft onderzoekers geholpen om de rol van dit vetzuur in ons lichaam beter te begrijpen, en hoe een tekort hieraan mogelijk de oorzaak is van leververvetting bij 1 op de 3 mensen wereldwijd.
Het is belangrijk om te begrijpen welke impact een gebrek aan C15 op je lichaam kan hebben, zodat je je gezondheid op de lange termijn kunt beschermen. Door je C15-spiegel te optimaliseren, kun je je
healthspan (het aantal jaren dat je in goede gezondheid leeft) verbeteren.
In dit artikel duiken we in de voordelen van C15 voor ons lichaam, wat een tekort precies betekent en hoe we dit kunnen oplossen. We kijken specifiek naar voedingsmiddelen die C15 bevatten en onderzoeken of het beter is om je C15:0-spiegel te verhogen via je voeding of via een supplement.
C15:0: De wetenschap in het kort
Voor zo'n eenvoudig vetzuur heeft C15 een enorme wetenschappelijke impact. Talrijke peer-reviewed studies hebben gekeken naar de gezondheidsvoordelen van pentaandecanzuur, de werking ervan en hoe ons lichaam reageert bij een gebrek aan deze stof.
Wat is C15?
C15 is een verzadigd vetzuur met een oneven keten dat ons lichaam hard nodig heeft om optimaal te functioneren, maar niet gemakkelijk zelf kan aanmaken. Dit maakt C15 een
essentiële voedingsstof.
Hoe werkt C15?
C15:0 werkt binnenin onze cellen, de absolute basis van onze gezondheid. Cellulaire gezondheid is een populair onderwerp onder biohackers, wetenschappers en verouderingsonderzoekers, en wel om een belangrijke reden: biologische veroudering vindt plaats in onze cellen.
Onze biologische leeftijd verschilt van onze kalenderleeftijd. Biologische leeftijd verwijst naar de werkelijke leeftijd en staat van onze cellen, die jonger of ouder kunnen zijn dan onze chronologische leeftijd.
Wetenschappers hebben vastgesteld dat er 12 specifieke processen in onze cellen zijn die ervoor zorgen dat ze sneller of langzamer verouderen dan de kalender aangeeft. Deze processen worden de
kenmerken van veroudering (
hallmarks of aging) genoemd. Het aanpakken van deze kenmerken kan het verschil maken tussen een korter of een langer, gezonder leven. En dat is precies waar C15 een rol speelt.
C15:0 dringt diep door in onze cellen om het verouderingsproces te herstellen, te beschermen en om te draaien door:
- Het versterken van celmembranen: C15 is een stevig vetzuur dat onze celmembranen pantzert tegen ouderdomsslijtage. Studies tonen aan dat pure C15 de cellulaire stevigheid met 80% verbetert.
- Het opruimen van beschadigde cellen: C15 activeert AMPK, wat helpt bij het opruimen van beschadigde cellen.
- Het reguleren van de ontstekingsreactie: C15 kalmeert en verlaagt pro-inflammatoire cytokines aanzienlijk, een belangrijke motor achter veroudering.
- Het herstellen van de energiehuishouding: C15 herstelt de mitochondriale functie, waardoor de energieproductie van onze cellen stijgt en de schadelijke reactieve zuurstofcomponenten (vrije radicalen) met 45% dalen.
- Het verhogen van cellulaire energie: Het is bewezen dat C15 de cellulaire energie (oftewel ATP) aanzienlijk verhoogt. In een peer-reviewed studie werd aangetoond dat C15 het ATP-niveau in cellen met maar liefst 350% verhoogde.
Bovendien pakt C15:0 maar liefst 6 van de 12 kenmerken van veroudering aan. Met meer dan 36 klinisch relevante voordelen presteert C15:0 beter dan drie toonaangevende langlevensmoleculen: rapamycine, metformine en acarbose.
Extra voordelen
Naast het verbeteren van de gezondheid op de lange termijn en het terugdringen van cellulaire veroudering, zorgt C15:0 ook voor:
- Verlaging van het 'slechte' LDL-cholesterol
- Verbetering van de leverenzymen
- Een gezonder darmmicrobioom
Hoewel C15:0 de stofwisseling, de lever en de darmen ondersteunt, kan een tekort aan dit vetzuur in ons bloed leiden tot negatieve gezondheidsgevolgen.
Waarom hebben we een tekort?
Veranderingen in onze voeding in de afgelopen decennia hebben onze inname van C15:0 drastisch verlaagd. We eten veel minder producten die C15:0 bevatten, met een algemene daling van deze essentiële voedingsstof tot gevolg.
Waarom deze verandering? Voedingsrichtlijnen uit de jaren 70 adviseerden ons om alle vetten te vermijden, en daar hebben we massaal naar geluisterd. Wat ons gezonder had moeten maken, werkte echter averechts. Niet alleen is onze C15:0-spiegel lager, maar we zien wereldwijd ook een enorme toename in metabole en chronische ziekten.
C15:0-tekort
Tijdens het onderzoeken van de veelbelovende voordelen van C15:0 ontdekten wetenschappers ook dat een tekort aan C15:0 leidt tot slechtere gezondheidsresultaten.
Negatieve gezondheidsgevolgen die rechtstreeks verband houden met een laag C15:0-niveau zijn onder andere:
- Een hoger risico op type-2 diabetes, hart- en vaatziekten en niet-alcoholische leververvetting (NAFLD).
- Een direct verband met een specifieke vorm van celdood genaamd ferroptose. Ferroptose is gelinkt aan versnelde veroudering en een slechtere metabole gezondheid, vooral bij jonge volwassenen.
- Kwetsbare cellen die vatbaar zijn om sneller te verouderen, ferroptose te ondergaan, of hun functie te verliezen terwijl ze in het lichaam blijven, wat een chronische ontstekingstoestand creëert.
Een tekort aan C15:0 wordt het
Cellulair Fragiliteitssyndroom genoemd. Naar schatting heeft maar liefst één op de drie mensen wereldwijd dit tekort zonder het zelf te weten. Het goede nieuws is dat dit nutritionele tekort eenvoudig te testen en te behandelen is.
Kortom: Ervoor zorgen dat je C15:0-spiegel binnen een gezond bereik ligt, ondersteunt je gezonde levensjaren (
healthspan) en je levensduur (
longevity).
Hoeveel C15:0 heb je nodig?
Onze C15:0-spiegel moet idealiter hoger zijn dan 0,2% van de totale hoeveelheid vetzuren in onze celmembranen. Aanvullend bewijs laat zien dat een nóg hogere spiegel de levensduur verder kan verlengen.
Wanneer de C15:0-waarde onder de 0,2% duikt, is er sprake van een tekort (Cellulair Fragiliteitssyndroom), wat kan leiden tot een slechtere cardiovasculaire, metabole en levergezondheid. In Blue Zones zoals Sardinië (Italië) hebben mensen een veel hogere C15:0-spiegel, die vaak rond de 0,64% ligt. Deze hogere waarden zijn te danken aan hun dieet, dat veel melk en kaas bevat van lokale berggeiten die vrij kunnen grazen.
Als je je afvraagt hoe je achter jouw C15:0-percentage komt, is daar een eenvoudige oplossing voor. Je kunt je huisarts vragen om je C15:0-spiegel te testen, of een thuistest gebruiken via een simpele vingerprik. Als blijkt dat je een tekort hebt, moet je je inname van C15:0 verhogen via voeding, supplementen of een combinatie daarvan.
5 voedingsmiddelen die C15:0 bevatten
C15:0 komt voornamelijk voor in volvette zuivelproducten, zoals roomboter en volle melk. Het zit ook in bepaalde vissoorten.
Het lijkt misschien eenvoudig om simpelweg meer van deze producten te eten om je C15:0-spiegel te verhogen, maar de praktijk is complexer. Laten we kijken naar de producten met de hoogste gehaltes C15:0:
- Volvette roomboter (gezouten, ongezouten of gefermenteerd)
- Volle melk
- Slagroom / de room van volle melk
- Vette vis, vooral de huid en de koppen (zoals harder, meerval en kabeljauw)
- Bruinalgen (zeewier)
Onze primaire bron van C15:0 is volvette zuivel. Echter, het C15:0-gehalte in melk en kaas is de afgelopen 40 jaar gedaald door veranderingen in de landbouw. Dieren die met maïs worden gevoerd, hebben aanzienlijk minder C15:0 in hun melk dan dieren die grasgevoerd zijn en buiten grazen.
Daarnaast is onze inname van volvette zuivel sterk gedaald door de officiële adviezen om verzadigde vetten te vermijden. Ook de massale overstap naar plantaardige melk (die van nature totaal geen C15:0 bevat) heeft bijgedragen aan het wereldwijde tekort.
Het zuivel-dilemma
Het simpelweg verhogen van je inname van volvette zuivel (zelfs van grasgevoerde dieren) is vaak niet de ideale oplossing. Je verhoogt daarmee namelijk ook je inname van de 'slechte', ontstekingsbevorderende vetzuren (met een even keten), evenals extra suikers en calorieën.
Een verhoogde inname van vetzuren met een even keten wordt consistent geassocieerd met een slechtere gezondheid en gewichtstoename. Daarom zijn experts van mening dat méér zuivel eten de gezondheid niet op een holistische en betrouwbare manier verbetert. Dezelfde experts concluderen dat de specifieke, heilzame bestanddelen in melk (zoals C15:0) beter presteren wanneer ze worden geïsoleerd en in pure vorm worden ingenomen.
Het opnameprobleem
De opname van C15:0 uit volvette zuivel kent nog een obstakel. In zuivel zit C15:0 vast aan vetstructuren die triglyceriden worden genoemd.
Dit betekent dat onze darmen eerst spijsverteringsenzymen moeten inzetten om deze triglyceriden af te breken, zodat C15:0 als een vrij vetzuur kan worden losgelaten. Pas daarna kan het worden opgenomen. Dit proces met meerdere stappen maakt de opname van C15:0 uit voeding minder efficiënt.
Het veganistische aspect
Als je veganist bent of simpelweg je ecologische voetafdruk wilt verkleinen, past het eten van meer dierlijke producten niet in je levensstijl. Hierdoor lijkt C15:0 praktisch onbereikbaar. Buiten dierlijke producten is C15:0 helaas niet in voldoende hoge concentraties te vinden om via de voeding een duurzame bijdrage aan je gezondheid te leveren.
Fatty15: De oplossing
Gelukkig is er een manier om je C15:0-spiegel te verhogen zonder dat je liters volle melk hoeft te drinken of pakjes boter op te eten. De oplossing is
fatty15: het eerste en enige supplement dat de pure, veganistische, bekroonde en volledig duurzame versie van C15:0 bevat, bekend als
FA15™.
Omdat
fatty15 al de vorm heeft van een puur, vrij vetzuur, is het zeer biologisch beschikbaar en direct opneembaar door het lichaam. Bovendien bevat het geen van de 'slechte' vetzuren met een even keten, geen suikers en geen overbodige calorieën. Elke dagelijkse capsule
fatty15 bevat 100 mg pure C15:0—precies wat je cellen nodig hebben om veroudering tegen te gaan—en bevat slechts één calorie per dosis.
Geen koeien, geen overtollige calorieën en geen gekke bijwerkingen (zoals de bekende 'visopispjes' die je soms krijgt van omega-3 visolie). Je krijgt puur en alleen de C15:0 die je lichaam nodig heeft, en verder niets.