Overleven in het wild of in de ¨geciviliseerde wereld¨?

  • Onderwerp starter Onderwerp starter ruud
  • Startdatum Startdatum

Hittestress kost 250 levens per jaar, toch verdwijnen dag na dag bomen

Hittegolven maken buurten onleefbaar. Bomen helpen. En dus belooft kabinet na kabinet meer bomen. Maar in plaats daarvan worden het er juist minder. Haagse plannen zijn er genoeg, maar ze helpen weinig. Politiek verslaggever Hans van Soest schrijft wekelijks over Haagse zaken die ons allemaal aangaan.

Hans van Soest

27 juni 2026

Politici maken al jaren plannen om het leven draaglijker te maken tijdens hittegolven, zoals de afgelopen week. Vast onderdeel in al die plannen: meer bomen. Kabinetten achtereen nemen zich dat voor. Alleen: het worden er juist minder!

„Al sinds 2013 zijn we aan het ontbossen”, zegt boomwetenschapper Bas Lerink van de Wageningen Universiteit. Binnenkort komt hij met een nieuwe ‘bossenkaart’: hoeveel hectare bos hebben we? De teller stond bij de vorige telling op zo’n 364.000 hectare. De nieuwe berekeningen zijn nog niet klaar, maar de trend van ontbossing lijkt nog niet gekeerd.
En dat ondanks de heuse Bossenstrategie van het kabinet-Rutte III en de provincies uit 2020. Een ambitieus plan dat moest zorgen voor 10 procent meer bos in 2030. Maar sindsdien is pas zo’n 3000 hectare bos aangeplant, aldus de Voortgangsrapportage Natuur. Dat is een fractie van wat de bedoeling was. „Het doel uit de Bossenstrategie gaan we nooit halen”, vreest Lerink. „Bovendien komen er weliswaar plukjes bos bij, maar tegelijk verdwijnt er juist veel.”


Er komen weliswaar plukjes bos bij, maar tegelijk verdwijnt er juist veel
Bas Lerink,boomwetenschapper

Kaal land​

Een van de belangrijkste oorzaken voor die ontbossing is vreemd genoeg natuurbeleid. Rond 2013 zijn we in ons land op grote schaal begonnen met het herinrichten van onze natuur, doceert Lerink. Bossen moesten plaatsmaken voor zandverstuivingen, heide en natuurgrasland. Kaal land. Maar we willen nou eenmaal graag meerdere types landschap.
Het komt ook weer terug in de stikstofruzie die het kabinet na deze week hoopt te beslechten: koeien moeten wijken voor de bescherming van Natura 2000-gebied. En dat is lang niet altijd weelderig bos.
Niet dat iemand het belang van bomen ontkent. Ze dempen de hitte. Ze beschermen tegen wateroverlast als het overvloedig regent. Ze slaan CO2 op, wat nodig is om onze klimaatdoelstellingen te halen. En ze zijn nodig voor hun hout. Nu importeren we zo’n 90 procent van al het hout dat we nodig hebben.

Een ‘groene straat’ in Arnhem. © ANP

Bosgrond is minder waard​

Iedereen wil dus meer bomen. Dat desondanks al jaren meer gekapt dan geplant wordt, komt niet alleen door natuurbeleid. Het komt simpelweg ook door de verstedelijking. En bosgrond is minder waard dan landbouw- of bouwgrond. In het verleden lag er geld klaar om bebossing te financieren, maar dat is door het kabinet-Schoof met het schrappen van het Nationaal Programma Landelijk Gebied verdwenen.
„En dan zijn er nog alle regels die aanplant in de weg zitten”, aldus Lerink. Zo hebben omwonenden, net als bij gebouwen, inspraak bij de aanleg van groen. Dat leidt soms tot procedures door mensen die vrij uitzicht willen behouden.
Er is echt wat aan de hand, waarschuwt de bomenexpert. Aan plannen ontbreekt het niet: elk kabinet wil meer bomen. „Maar er verbetert niets, zeker als er geen geld tegenover staat.”

Weinig schot in de plannen​

Dat geldt niet alleen voor de bossen buiten de bebouwde kom, maar ook voor bomen erbinnen. Al jaren roept de overheid dat meer groen essentieel is om onze steeds drukkere steden leefbaar te houden, in de steeds heter wordende zomers. We moeten ‘ontstenen’.
Maar is er in al die jaren iets verbeterd? Niet echt. Uit gegevens van onderzoeksbureau Terramira blijkt dat er weinig schot zit in de plannen. In nieuwe wijken op herontwikkeld industrieterrein of weiland komen wel nieuwe bomen, maar die zijn nog jong en kwetsbaar met deze hitte. In de binnensteden komt er echter vrijwel niets bij doordat elk plekje bebouwd wordt.
Met alle gevolgen van dien in weken als deze, waarin gemeenten ouderen in sommige wijken adviseren dan maar af te koelen in de lokale Albert Heijn. Hittestress leidt volgens het RIVM nu al tot 250 doden per jaar. Toch voldoen van de 342 gemeenten volgens Terramira er slechts 18 aan de richtlijn voor voldoende groen in de buurt.

Wettelijke groennorm​

Kabinet, kom daarom met een wettelijke groennorm: een verplicht aantal bomen per straat. Dat is de oproep van organisaties als woningcorporatiekoepel Aedes. Maar woonminister Elanor Boekholt-O’Sullivan vindt dat gemeenten zelf het beste kunnen bepalen wat nodig is. Bovendien is er een nieuwe Europese verordening die lokale overheden verplicht alle natuur te beschermen, óók die in de bebouwde kom. Overigens is dat best een probleem als je 100.000 woningen per jaar wilt bouwen.
„Op dit moment werken we aan de uitwerking van die verordening voor Nederland. Hierover informeer ik de Kamer na de zomer”, laat Boekholt weten. Na de zomer. Voel de ironie.
 

Forum statistieken

Onderwerpen
4.703
Berichten
633.222
Leden
8.706
Nieuwste lid
Vuurvogel
Word vaste donateur van dit forum
Terug
Bovenaan