Mijn beste vriend

[Surv]

Mijn beste vriend - een waargebeurd verhaal

'It's always a good day to die'

'Het is altijd een goede dag om dood te gaan'

18 juni 2026

Gisteravond lag ik op mijn bed door het open raam urenlang te genieten van een prachtige, bijna oneindig durende avondschemering met goudwitkleurige wolken tegen een fijn zachtblauwe langzaam donkerder wordende lucht. Het leek me wel een mooie avond om deze wereld te verlaten.

Mijn beste vriend kwam mijn slaapkamer binnen en ging naast mij op mijn bed zitten.
'Dag jongen', zei hij.
'Dag dood, goed je te zien'.

Zijn donkere ogen weerspiegelden een diepzwarte oneindigheid waarin ik al bijna oploste.
'Kom je me ophalen voor mijn volgende bestemming? Daar is het een mooie avond voor'.
'Als dat is wat je nu echt wil'.
'Nou, eigenlijk wil ik eerst mijn persoonlijke én mijn familie levensverhalen opschrijven en achterlaten'.
'Goed, dan ga ik gelijk weer want ik heb het vanavond erg druk'.
'Fijn. Dankjewel en tot gauw dan'.
'Ja, tot dan'.

Mijn veel kortere persoonlijke verhaal begint wanneer mijn vriend de dood en ik elkaar al wat langer en beter kennen, zo vanaf ongeveer mijn 5e levensjaar - Deel II.

Mijn wat langere familieverhaal begint bij mijn vaders vader - Deel I.

Deel I
Mijn familieverhaal

Mijn vaders vader, geboren eind 1800, was een hardwerkende middenstander met een witgoed-, fietsenmakers-, koperslager/loodgieter- en klussenbedrijf. Hij en zijn vrouw hadden al een zoon en een dochter toen mijn vader begin twintiger jaren 1900 werd geboren. Bij de bevalling van mijn vader werd door de vroedvrouw vastgesteld dat hij doodgeboren was. De baby werd toen in een oude schoenendoos gestopt die onder het kraambed werd geschoven.

Zijn moeder, een sterke, stoere middenstandvrouw, werd verteld dat haar kind doodgeboren was. Hierdoor werd zijn moeder diep geraakt en verkilde zij in haar verdriet. Later die avond werd er gehuil gehoord dat onder het kraambed vandaan kwam. De oude schoenendoos met de 'doodgeboren' baby - mijn vader - werd onder het kraambed vandaan gehaald waarbij bleek dat hij nog in leven was.

Het is daarna nooit meer goedgekomen tussen mijn vader en zijn moeder. Ze raakte mijn vader nooit meer aan behalve tijdens de trouwplechtigheid van mijn vader - toen schudde zij heel even zijn hand.
Mijn vader adoreerde als kind zijn vader en leerde alles van hem over loodgieten en klussen en leek voorbestemd om zijn vaders bedrijf over te nemen zodra hij daar oud genoeg voor zou zijn.

Het noodlot sloeg toe:

De vader van mijn vader leed aan epilepsie en heeft die aandoening ook doorgegeven aan mijn vader. Toentertijd was epilepsie nog zo goed als onbehandelbaar. Mijn vader was pas 12 jaar oud toen zijn vader dodelijk verongelukte bij een dakklus waarbij hij door een epileptische aanval tijdens het klussen naar beneden stortte.

Mijn vaders moeder besliste daarna, tot mijn vaders grote frustratie en groot verdriet, dat hij omdat hij ook aan epilepsie leed, het familiebedrijf niet mocht overnemen. Hij moest van zijn moeder naar kostschool om daarna door paters tot een 'goed' katholiek onderwijzer te worden opgeleid.

De oudste zoon, een gedreven alcoholist die was gehuwd met een gekke vrouw die regelmatig naakt gillend door het dorp rende, zou het bedrijf gaan leiden, zo besliste moeder.

Mijn vader werd opgeleid en 'bloeide op' tot een onzekere, narcistische, heerszuchtige, vaak gewelddadige en streng katholieke onderwijzer die kinderen op een aantal katholieke lagere scholen en later ook zijn eigen later grote gezin regelmatig terroriseerde.

Mijn vader was bijna 20 jaar oud toen de 2de wereldoorlog begon. Hij had mijn moeder inmiddels leren kennen via haar broer, een medestudent op de opleiding tot katholiek onderwijzer. Tijdens de oorlog hebben mijn vader en mijn moeder elkaar jarenlang niet kunnen ontmoeten.

Mijn moeder en haar jongere zus werden vanuit het oosten van Nederland ondergebracht op een boerderij in Noord-Holland, waar ze dan ten minste zouden kunnen overleven door wat hand en spanwerk te verrichten waarvoor ze dan een slaapplek en te eten kregen.
Dat het hand en spanwerk ook regelmatig verkrachting van mijn moeder en haar zusje omvatte door de boer zelf alsook door zijn oudste zoon was niet voorzien.

Na de oorlog reed mijn vader op zijn fiets waarvan de fietsbanden toen gauw waren gemaakt van een oude tuinslang honderden kilometers om mijn moeder weer te kunnen ontmoeten en op te halen.
Niet lang na hun hereniging huwden zij en was mijn moeder zwanger van hun eerste kind.
Daarna kwam er ongeveer jaarlijks een kind bij. Ik ben in de zestiger jaren geboren als hun 11de kind en 6de zoon.

Mijn vader begon na de oorlog te werken als onderwijzer en verhuisde in de jaren die volgden regelmatig met mijn moeder en het gezin van het ene dorp en stadje naar het andere waarbij hij steeds meer onderwijservaring opdeed.
Zijn schoonvader, een man met enige invloed binnen de onderwijswereld, hielp mijn vader op verzoek van zijn dochter om steeds betere onderwijsfuncties toegewezen te krijgen.

Mijn vaders eerste echte hoogtepunt in zijn onderwijscarrière was een beter betaalde aanstelling als onderwijzer op een grote katholieke stadsschool in een middelgrote Hanzestad, waar ik ook ben geboren. Later werd hij daar benoemd tot hoofd.

Beter betaald moet wel in perspectief van die tijd worden gezien. Begin zestiger jaren bedroeg de huur van de kleine woning waarin het gezin woonde slechts 10 gulden per maand.
Maar door mijn vaders voor die tijd dure hobby's: TV, fototoestellen en camera's alsook moderne wasmachines voor mijn moeder die hij met korting kon aanschaffen via het bedrijf van zijn oudere broer bleef er weinig geld over voor verzorging van de kinderen.

De kinderen droegen allemaal zoveelste hands kleding die voldoende was om te overleven en zaten samengepakt in de kleine huurwoning met 2, 4 tot 5 kinderen samen in slaapkamertjes met stapelbedden. De kinderen kregen min of meer genoeg voedsel om te kunnen blijven leven en op te groeien. Mijn vader en moeder waren beiden kettingrokers waardoor ook de kinderen elke dag in dikke sigarettenrookwolken zaten. Op 12-jarige leeftijd was ik mede daardoor al een kettingroker.

Mijn moeder had vaak een schamel betaald meisje als hulp dat zo gezinsverzorging kon leren en een schamel betaalde werkster voor zwaardere noodzakelijkste schoonmaakwerkzaamheden in huis.
Hierdoor kon zij zich volledig aan haar grote passies wijden van zoveel mogelijk romans lezen en zoveel mogelijk zwangerschappen uitdragen. Ze hoefde zich daardoor ook nauwelijks met haar al gebaarde kroost te bemoeien.

Mijn ouders gingen vanaf rond mijn geboorte ook regelmatig met z'n tweeën op vakantie. Dan trokken zij er samen vaak wekenlang op uit naar verre oorden terwijl de kinderen dan op zichzelf aangewezen achterlieten. Mijn oudste zus van rond de 13 jaar oud kreeg daarbij van mijn ouders de verantwoordelijkheid en voor haar natuurlijk onmogelijk haalbare opdracht om tijdens hun langdurige afwezigheid er voor te zorgen dat alle kinderen goed verzorgd en in het gareel gehouden werden.

Mijn vader had als 'praktisch ingesteld gezinshoofd' ook de gewoonte om heel jonge kinderen - met name jongens - zo snel en zo jong mogelijk zindelijk te slaan om zo te voorkomen dat die te vaak in bed zouden plassen. Daar zou mijn moeder veel te veel werk aan hebben vond hij. En dat zou ten koste gaan van aandacht van mijn moeder naar hem. Ook werd mijn moeder volgens haar door mijn vader gedwongen om niet meer dan de allernoodzakelijkste aandacht en verzorging te geven aan haar kinderen nadat ze waren geboren zodat hij vooral niet te weinig aandacht van haar zou krijgen. Kinderen mochten te eten krijgen, een bedje en wat kleding, en dan zouden ze vanzelf wel groeien en groot worden volgens mijn vader want dat was hem immers ook gelukt.

Verder werd van de kinderen geëist dat ze altijd blij, behulpzaam en vriendelijk waren - vooral naar hun ouders. Ze mochten niets willen, vragen, verwachten en zich zeker niet 'lastig gedragen'.
Als ze zich niet aardig genoeg gedroegen, kregen ze vaak te maken met lichamelijk geweld en bestraffing

Kinderen waren er volgens mijn ouders om ouders blij te maken, ze niet tot last te zijn, hen te eren, en een zware last en hoge kostenpost omdat ze altijd zo veel aten. Het beste en lekkerste voedsel was altijd voor mijn ouders.

Volgens mijn moeder moest zij mijn vader inlichten als een of meerdere kinderen zich niet aan de regels van gehoorzaamheid, blijheid, en vriendelijkheid hielde n als hij niet thuis was. Daarvoor konden ze dan alsnog hardhandig gestraft worden bij zijn thuiskomst. Mijn moeder zei dat straf van mijn vader altijd onze eigen schuld was.

Mijn moeder

Mijn moeder was na haar broer het 2e kind in een gezin van 1 jongen en 3 meisjes waarvan een aangenomen nichtje.

Mijn moeders moeder was eigenlijk altijd onzichtbaar en voor haar kinderen onbenaderbaar omdat ze aan chronische reuma leed en daardoor haar leven lang aan bed gekluisterd.

Mijn moeders vader was een koude vrijwel altijd thuis afwezige man die van beroep leraar Duits, Engels, Nederlands en Frans was en erg actief in gemeenteraad en onderwijscommissies. Daarnaast was hij tijdens vakanties vaak reisleider in de bergen in Zwitserland en Oostenrijk.

Mijn moeder groeide daardoor erg eenzaam op samen met veel romans en een groot aantal levensechte poppen. Aandacht en zorg vanuit zowel haar moeder als haar vader kant ontbraken meestal vrijwel volledig. Ze leefde eigenlijk als kind vrijwel permanent in een eigen fantasie- en droomwereld waarin haar poppen haar kinderen waren en haar boeken haar hielpen om haar dagelijkse realiteit van ernstige emotionele verwaarlozing te ontvluchten.

 

[Lievergezond]

We gaan elke dag dood en we vinden onszelf elke dag weer opnieuw uit.
Of eigenlijk gaan we nooit dood, dat is maar een verzinsel.

 

[Surv]

Vervolgen zie eerste bericht

 

[Lievergezond]

Je vader : wat een veerkracht, pffff.
Schoenendoos onder het bed, brrr.
Ik was ff AI gaan vragen en die zei dat de kou (van de ondergrond in de schoenendoos) zelfs kan helpen om het hart tijdelijk te onderkoelen zodat er niet gelijk veel zuurstof gebruikt hoeft te worden.

 

[Surv]

Vervolgen zie eerste bericht

 

[Surv]

Vervolgen en redacties - zie eerste bericht

 

[Surv]

Vervolgen en redacties - zie eerste bericht

 

[Medusa]

Vervolgen en redacties - zie eerste bericht

Wat een droevig verhaal @Surv .......jouw genen hebben heel wat mee te sjouwen.

 

[Surv]

Vervolgen en redacties - zie eerste bericht

 

[Surv]

Vervolgen en redacties - zie eerste bericht

 

[Lievergezond]

Zoveel kinderen op de wereld zetten en dan lekker zonder hen op vakantie gaan of uitbesteden aan ''personeel'', hoe verzinnen mensen het.
Leven je ouders nog @Surv ?
Ben je de jongste van het stel?
Hebben jij en je broers ook epilepsie: lijkt me niet dat dat altijd perse overgedragen wordt.
Heftig verhaal: de verwaarlozing, liefdeloosheid, egocentrisme.
Lijkt wel of die 20ste eeuw vervloekt is of zo met die wereldoorlogen en de aanlopen er naartoe qua impact op het familieleven.

 

[Surv]

Deel I en deel II

Deel I - stukjes tekst en verhalen en belevingen vanuit mijn oudere zussen en broers, familie, kenissen, moeder, tantes en ooms, neven en nichten en andere sociale context die mijn ouders met elkaar en hun gezin met elkaar en dat aan mij hebben verteld.

Deel II Mijn eigen belevingen met mijn vader en mijn moeder hun gezin als gezinslid en mijn broers en zussen, andere naaste familie en sociale context, maar daar ben ik nog niet tot nauwelijks aan toegekomen.

 

[Surv]

Zoveel kinderen op de wereld zetten en dan lekker zonder hen op vakantie gaan of uitbesteden aan ''personeel'', hoe verzinnen mensen het.
Leven je ouders nog @Surv ?
Ben je de jongste van het stel?
Hebben jij en je broers ook epilepsie: lijkt me niet dat dat altijd perse overgedragen wordt.
Heftig verhaal: de verwaarlozing, liefdeloosheid, egocentrisme.
Lijkt wel of die 20ste eeuw vervloekt is of zo met die wereldoorlogen en de aanlopen er naartoe qua impact op het familieleven.

Ik ben niet de jongste, mijn vader is al heel lang geleden overleden en mijn moeder is 25 jaar geleden overleden.
2 broers van mij hebben ook epilepsie.
Ja en feitelijk waren mijn ouders er zelf ook ontzettend erg slecht aan toe door de vele trauma's waarmee ze zelf zijn opgegroeid.
Ik zie hen zelfs niet als verantwoordelijk voor hun eigen gedrag.
Trauma's in die orde van ernst scheppen niet zelden een bijna permanente ontoerekeningsvatbaarheid bij veel mensen.
Ik ervaar wel heel veel verdriet en boosheid bij wat er allemaal gebeurd is binnen het gezin waar ik uitkom.

 

[fatsnotbad]

Het beste wat je kan doen met deze boosheid en dit verdriet is erkennen dat er sprake is van generationeel trauma. M.a.w. jij en alle andere kinderen hebben dit overgenomen omdat voor ieder kind de ouders nu eenmaal het belangrijkste rolmodel zijn.

Ik raad je aan om 4 kolommen te maken voor eerst je vader en dan je moeder. In kolom 1 staat de persoon. In kolom 2 schrijf je zo kort en beknopt mogelijk 1 of meerdere wrokken/verwijten die je naar deze persoon koestert, bijv. emotionele verwaarlozing. Probeer hierbij terig te gaan naar je beleving als kind. In kolom 3 schrijf je welk instinct hierdoor beschadigd is geraakt. Er zijn 3 basisinstimcten die noodzakelijk zijn om te overleven: sociaal instinct (we moeten samenwerken om te overleven), zekerheids/veiligheidsinstinct (geborgenheid, liefde, geld, voedsel, onderdak), seksueel instinct (voortplanting, seksuele identiteit). Je kan hier nog eigenwaarde aan toevoegen. In kolom 4 schrijf je je eigen aandeel op: in hoeverre ben jij die persoon geworden als volwassene en tot welke karakterzwakheden heeft dit geleid?

Ik kan me voorstellen dat je in kolom 3 op alle onderdelen scoort. Ik kan me ook indenken dat in kolom 4 je soortgelijk gedrag vertoont als dat je de persoon in kolom 1 en 2 verwijt. Dit betekent dat er sprake is van overgedragen trauma. De cirkel hoeft echter niet eeuwig door te gaan van generatie op generatie. Door neutraal en objectief eigenaarschap te nemen van je eigen feilbaarheid kan je geestelijk groeien. Weglopen van je eigen aandeel en verantwoordelijkheid leidt nooit tot persoonlijke groei, dus het is goed om dit op schrift te zetten zodat je het zelf ziet.

Nadat je je ouders in de 4 kolommen hebt belicht in relatie tot jezelf kan je hetzelfde doen met je vrouw en ieder ander tegen wie je 1 of meerdere wrokken koestert. Je kan zelfs jouzelf toevoegen aan dit lijstje, of God. Naarmate er meer personen worden toegevoegd zul je zien dat in kolom 3 en 4 telkens min of meer dezelfde dingen komen te staan. Het ego is het beschadigde deel in jezelf. Dit wijst graag naar een ander, maar als je in de laatste twee kolommen een patroon gaat zien in de beschadigingen en hoe deze zich manifesteren in je gedrag kan je inzien dat je vootdurend je eigen tekortkomingen projecteert op anderen.

Pas als je hier volledig eigenaarschap van neemt kom je verder en kan je de generationele cyclus doorbreken. Ik zie niets dan slachtoffers, te beginnen met je ouders en de generaties voor hen. Door hun onopgeloste trauma's hebben ze hun eigen kinderen geslachtofferd. Het kwaad werkt altijd op basis van ondraaglijk trauma, dat wel moet worden doorgegeven om de eigen last te verlichten. Totdat er 1 iemand de cirkel doorbreekt en zegt: het stopt bij mij. Ik hoop dat jij die persoon bent, Surv.

Mike

 

[Lievergezond]

Hierover: ''Trauma's in die orde van ernst scheppen niet zelden een bijna permanente ontoerekeningsvatbaarheid bij veel mensen.''

In hoeverre zeg je dat eigenlijk niet vanuit een door trauma geraakt deel van je bewustzijn?

Kinderen voelen zich verantwoordelijk voor hun ouders en hun gedrag omdat ze nog niet genoeg los zijn van hun ouders.

 

[Surv]

Het beste wat je kan doen met deze boosheid en dit verdriet is erkennen dat er sprake is van generationeel trauma. M.a.w. jij en alle andere kinderen hebben dit overgenomen omdat voor ieder kind de ouders nu eenmaal het belangrijkste rolmodel zijn.

Ik raad je aan om 4 kolommen te maken voor eerst je vader en dan je moeder. In kolom 1 staat de persoon. In kolom 2 schrijf je zo kort en beknopt mogelijk 1 of meerdere wrokken/verwijten die je naar deze persoon koestert, bijv. emotionele verwaarlozing. Probeer hierbij terig te gaan naar je beleving als kind. In kolom 3 schrijf je welk instinct hierdoor beschadigd is geraakt. Er zijn 3 basisinstimcten die noodzakelijk zijn om te overleven: sociaal instinct (we moeten samenwerken om te overleven), zekerheids/veiligheidsinstinct (geborgenheid, liefde, geld, voedsel, onderdak), seksueel instinct (voortplanting, seksuele identiteit). Je kan hier nog eigenwaarde aan toevoegen. In kolom 4 schrijf je je eigen aandeel op: in hoeverre ben jij die persoon geworden als volwassene en tot welke karakterzwakheden heeft dit geleid?

Ik kan me voorstellen dat je in kolom 3 op alle onderdelen scoort. Ik kan me ook indenken dat in kolom 4 je soortgelijk gedrag vertoont als dat je de persoon in kolom 1 en 2 verwijt. Dit betekent dat er sprake is van overgedragen trauma. De cirkel hoeft echter niet eeuwig door te gaan van generatie op generatie. Door neutraal en objectief eigenaarschap te nemen van je eigen feilbaarheid kan je geestelijk groeien. Weglopen van je eigen aandeel en verantwoordelijkheid leidt nooit tot persoonlijke groei, dus het is goed om dit op schrift te zetten zodat je het zelf ziet.

Nadat je je ouders in de 4 kolommen hebt belicht in relatie tot jezelf kan je hetzelfde doen met je vrouw en ieder ander tegen wie je 1 of meerdere wrokken koestert. Je kan zelfs jouzelf toevoegen aan dit lijstje, of God. Naarmate er meer personen worden toegevoegd zul je zien dat in kolom 3 en 4 telkens min of meer dezelfde dingen komen te staan. Het ego is het beschadigde deel in jezelf. Dit wijst graag naar een ander, maar als je in de laatste twee kolommen een patroon gaat zien in de beschadigingen en hoe deze zich manifesteren in je gedrag kan je inzien dat je vootdurend je eigen tekortkomingen projecteert op anderen.

Pas als je hier volledig eigenaarschap van neemt kom je verder en kan je de generationele cyclus doorbreken. Ik zie niets dan slachtoffers, te beginnen met je ouders en de generaties voor hen. Door hun onopgeloste trauma's hebben ze hun eigen kinderen geslachtofferd. Het kwaad werkt altijd op basis van ondraaglijk trauma, dat wel moet worden doorgegeven om de eigen last te verlichten. Totdat er 1 iemand de cirkel doorbreekt en zegt: het stopt bij mij. Ik hoop dat jij die persoon bent, Surv.

Mike

Het is gestopt bij mij.

 

[Surv]

Hierover: ''Trauma's in die orde van ernst scheppen niet zelden een bijna permanente ontoerekeningsvatbaarheid bij veel mensen.''

In hoeverre zeg je dat eigenlijk niet vanuit een door trauma geraakt deel van je bewustzijn?

Kinderen voelen zich verantwoordelijk voor hun ouders en hun gedrag omdat ze nog niet genoeg los zijn van hun ouders.

Nee, dit is een feit.
Trauma's van dusdanige ernstige orde kunnen een toestand van zodanige onbewustheid en ontoerekeningsvatbaarheid veroorzaken dat je niet verantwoordelijk bent voor wat je dan doet.

Het is natuurlijk je reinste kolder om te stellen dat je altijd verantwoordlijk bent omdat je al bewust had moeten zijn en je er al voor had moeten zorgen dat je trauma's verwerkt waren en je ze dus niet meer had mogen hebben op het moment dat je iets volgens jouw omgeving afkeurenswaardigs doet.

Dat is zo iets als roepen dat je er al bent terwijl je nog niet eens aan de reis er naartoe bent begonnen.
Nonsens dus.

Alleen een werkelijk bewust en volwassen mens kan verantwoordelijk worden gehouden voor diens daden.

Dat het huidige 'rechtsysteem' daar anders mee omgaat is volgens mij toe te schrijven aan dat dit systeem verzonnen en vormgegeven is door mensen die zelf elke persoonlijke verantwoordelijkheid afwijzen.

 

[fatsnotbad]

Je bent niet verantwoordelijk voor leed en trauma dat je wordt aangedaan, zeker in de kindertijd. Je bent wel verantwoordelijk.voor de wijze en mate waarin je dit door laat werken in je volwassen leven. Daar ging mijn tekst ook over toen ik het had over het eigen aandeel. Als kind had je geen keus, als volwassene wel.

Mike

 

[Surv]

Dat ervaar en zie ik anders.

Als je op een bepaald moment volledig door trauma bent overmand, daardoor in dat moment volledig wordt aangestuurd, dan ook nog in datzelfde moment ook nog iets 'verkeerds' doet waarvan je daar in dat moment niet van bewust bent en niet bewust van kunt zijn omdat je volledig in traumatoestand verkeerd, dat je daar dan onmogelijk verantwoordelijk voor kunt worden gehouden.
Behalve dan door een 'rechtssysteem' hè.

Dan zou je kunnen stellen dat als je straalbezopen bent en dan iets 'verkeerds', dat je daar dan ook niet verantwoordelijk voor gehouden zou kunnen worden.
Maar dat is in mijn beleving iets heel anders.

Straalbezopenheid is iets waarvoor je net voor je actie verantwoordelijk voor bent, en dan ben ik het eens met verantwoordelijkheid omdat de link overduidelijk is en de oplossing relatief makkelijk lijkt: niet zuipen.

Bij door ernstig trauma gestuurde acties zie ik dat anders. Van die trauma's kom je vaak niet of niet gemakkelijk af. Dan heb je niet vlak voor een 'verkeerde' actie zelf iets verkeerds gedaan of nagelaten. Dan heb je er misschien helemaal niets aan kunnen doen dat die 'verkeerde' actie plaatsvind, behalve misschien dan door niet geboren te worden.

Je kunt nu eenmaal niet verantwoordelijk worden gehouden voor iets waar je je op geen enkele wijze bewust van kunt zijn en ook op geen enkele wijze kunt weten dat je daarvoor verantwoordelijk bent.

Misschien is het wel een heel basaal inzichtverschil dat onvermijdelijk verzand in welles nietes waardoor een verdere uitwisseling nutteloos is ?

Het is misschien wel zoals met bewustwording van of de wereld vlak is of een bal.
Intellectueel kan niet even gauw ontdekt worden door goede argumenten of de wereld vlak is of een bal.
Eerst moet elk geloof dat de wereld vlak is of dat de wereld een bal is uit het hoofd, en daarna kan pas gezien of de wereld werkelijk vlak is of een bal.

Zolang je hoofd vool zit met geloof in één van beiden heb je geen keuze en ga je altijd voor wat je gelooft.

 

[Lievergezond]

Ik denk persoonlijk niet dat het een inzichtsverschil is, maar een soort dimensieverschil van aanvliegen (wel een apart woord in deze context van eventuele boosheid).
Niet perse cognitief: jij hebt het over feiten (''dit is een feit''), maar je hebt ook gevoelens/emoties waar je soms/vaak mee te dealen hebt over tekortschieten van ouders en dat je als kind gewoon eigenlijk liever anders had gezien (understatement).