De tandheelkunde heeft altijd gewerkt met een fundamentele beperking:
beschadigde of verloren tanden moeten worden vervangen door inerte, 'dode' materialen zoals vullingen, kronen of implantaten.
Deze video belicht de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van tandregeneratie om deze beperking te doorbreken.
Ten eerste richt het onderzoek zich op het stimuleren van het zelfherstellend vermogen van de tand.
Door een molecuul (
tideglusib) op een biologisch afbreekbaar sponsje in een gaatje te plaatsen, wordt het remmechanisme (GSK3) van de tand uitgeschakeld.
Dit zet odontoblasten aan tot de aanmaak van nieuw dentine (tandbeen), waardoor een naadloze, homogene biologische structuur ontstaat die secundair cariës voorkomt.
Ten tweede wordt gewerkt aan het kweekproces van volledige bio-ge ge geëngineerde tanden in het lab. Met behulp van een hydrogel worden stamcellen stap-voor-stap geïstrueerd om een tandkiem (organoïde) te vormen.
De grootste uitdaging is nu om zo'n gekweekte tandkiem succesvol te transplanteren naar een volwassen kaak, waar deze moet vergroeien met een eigen zenuw- en bloedtoevoer.
Wereldwijd, van Londen tot Japan (Toregem BioPharma) en Harvard, vorderen klinische onderzoeken op dit terrein snel.
- Klassieke beperking:
Traditionele tandheelkunde gebruikt dood materiaal (porselein, goud, resin, titanium) ter vervanging van levend weefsel.
- Natuurlijk herstelmechanisme:
Tanden maken bij cariës al uit zichzelf tertiair dentine aan om de pulpa (zenuw) te beschermen.
- Biologische handrem (GSK3):
Het natuurlijke herstelproces wordt normaal gesproken door het eiwit/enzym GSK3 afgeremd.
- Gebruik van Tideglusib:
Onderzoekers in Londen gebruiken dit molecuul om de GSK3-handrem uit te schakelen en celgroei (odontoblasten) te stimuleren.
- Geen microscopische spleten:
Een herstelde tand van echt dentine vormt één homogene structuur, wat het risico op secundair bederf rond vullingen opheft.
- Probleem bij labtanden:
Embryonale tandontwikkeling vereist een exacte timing van signalen;
alle signalen tegelijk geven leidt tot een misvormde massa.
- Hydrogel als 'dirigent':
Met een slimme hydrogel krijgen stamcellen stapsgewijze instructies om een volwaardige tandkiemen (tand-organoïde) te vormen.
- De huidige uitdaging:
Het cruciale scharnierpunt is het verplaatsen van de gekweekte tand van het petrischaaltje naar de menselijke kaak met zenuw- en bloedtoevoer.
- Mondiale ontwikkelingen:
Naast Londen bevindt het Japanse bedrijf Toregem BioPharma zich al in fase 2 van klinische proeven voor tandhergroei.
- Aankomende paradigmaverschuiving:
Tandheelkunde beweegt zich van "repareren met kunstmateriaal" naar "biologische regeneratie".
Praktisch:
- Focus op behoud van de eigen tand:
Zolang regeneratieve technieken nog niet bij de lokale tandarts beschikbaar zijn, blijft preventie essentieel om de natuurlijke tandstructuur te beschermen.
- Houd oog voor opkomende behandelopties:
Patiënten met ernstige tandheelkundige problemen of tandverlies kunnen de komende jaren alternatieven voor kronen en implantaten verwachten.
- Begrip van vullingsslijtage:
Begrijpen waarom oude vullingen falen (krimp en microscopische spleten) helpt bij het begrijpen van het advies van de tandarts om oude restauraties tijdig te vervangen.
Citaten:
- "De tandheelkunde is altijd gedefinieerd door één fundamentele beperking.
En dat is dat wanneer je tand breekt of vergaat...
je die moet vervangen door iets inerts, iets doods."
"Wat dit molecuul doet, is die handrem eraf halen, waardoor het die cellen, de odontoblasten, in een stroomversnelling brengt en ze steeds meer dentine laat aanmaken."
"Er zal altijd een microscopisch klein kiertje zitten tussen die twee materialen...
Terwijl we met een technologie zoals deze, waarbij we nieuw dentine kunnen nabootsen, één homogene structuur hebben."
"Zie het als een dirigent in een orkest, die de weefsels op het juiste moment vertelt wat ze moeten doen."