Overbodige overheidsbemoeienis

Lievergezond

Well-known member

Suikertaks gaat iedereen gemiddeld 50 euro kosten, meer als je veel snoept​

Zo'n 900 miljoen euro per jaar, dat verwachten D66, VVD en CDA jaarlijks aan suikertaks te innen als die in 2030 wordt ingevoerd. Voor eten en drinken met 6 procent suiker of meer moet de belasting worden betaald.

We zijn met ruim 18 miljoen mensen. Dus gemiddeld ben je er jaarlijks zo'n 50 euro aan kwijt. Iemand die suiker mijdt, zal eronder zitten en een zoetekauw kan juist een veelvoud van die 50 euro kwijt zijn.

Ongezonde keuzes​

De partijen willen de taks invoeren zodat mensen vaker eten en drinken kiezen met een lager suikergehalte. "We maken ongezonde keuzes onaantrekkelijker", staat in het coalitieakkoord.
Het lijkt erop dat hoe hoger het suikergehalte, des te hoger de belasting wordt. Hoe die belasting precies zal worden geheven en hoeveel duurder bijvoorbeeld een chocoladereep wordt, is nog niet duidelijk.
1024x576a.jpg
NOSHet suikergehalte in verschillende producten
De suikertaks is alleen voor voorverpakt voedsel. Dat lijkt aan de ene kant een praktische reden te hebben: voorverpakt voedsel moet een etiket hebben met de voedingswaarden, dus dan is makkelijk na te gaan of er 6 procent suiker of meer in zit.
Aan de andere kant heeft onverpakt voedsel soms een hoog suikergehalte, terwijl het toch in de schijf van vijf staat, zoals vers fruit. Stukken fruit hebben geen etiket met voedingswaarden en daarvoor gaat de suikertaks dan ook niet gelden. Fruit bevat naast suiker veel vezels, vitaminen en andere gezonde voedingsstoffen. Het advies is om dagelijks 200 gram fruit te eten.

Bevroren fruit​

Dat kan tot de opmerkelijke situatie leiden dat de taks straks mogelijk wel geldt voor bijvoorbeeld bevroren, verpakte blauwe bessen en banaanschijfjes, en niet voor de verse variant. Terwijl die bevroren versies volgens het Voedingscentrum net zo gezond zijn.
"Ik neem aan dat ze een uitzondering maken voor bevroren fruit", zegt expert voeding en gedrag Liesbeth Velema van het Voedingscentrum. "Mensen met een kleiner budget adviseren we vaak diepvriesfruit te kopen. Het is even gezond en vaak wat goedkoper."

Koek van de bakker​

Geen suikertaks voor onverpakt voedsel kan ook betekenen dat bijvoorbeeld losse zoetigheden bij de bakker niet extra worden belast. "Ontspringt de suikerrijke gevulde koek van de bakker dan de dans? We hebben nog veel vragen over de uitvoering", aldus Velema.
In het algemeen is het Voedingscentrum positief over een suikertaks. "Deze maatregel op zichzelf zal er niet voor zorgen dat overgewicht verdwijnt, maar het duurder maken van ongezond voedsel is wel een van de belangrijkste maatregelen. Daar zijn we verheugd over."
De brancheorganisatie van de Nederlandse voedselindustrie, FNLI, is minder enthousiast. "Onze verwachting is dat een generieke suikertaks niet effectief is", zegt Pascal Hopman van FNLI. Hij vindt het ook verkeerd dat onverpakt voedsel geen suikertaks krijgt. "Een onderscheid tussen verpakte en niet-verpakte suikerrijke producten tast een gelijk speelveld aan en is volstrekt niet effectief."

Verbruiksbelasting​

Er is al een zogeheten verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken, zoals sap en frisdrank. Die werd soms een suikertaks genoemd, maar hierbij maakt het niet uit hoeveel suiker er in de drank zit. Er is alleen een uitzondering voor water, melk en sojadrink. Dus voor bijvoorbeeld cola zero geldt deze verbruiksbelasting van 26 cent per liter ook.
Producenten van frisdranken en sappen vinden die verbruiksbelasting oneerlijk en zijn blij dat er nu een 'echte suikertaks' komt. "Suikerconsumptie vindt veel breder plaats dan alleen via dranken", zegt branchevereniging FWS. "Het grootste deel van de inname komt uit andere productcategorieën die momenteel niet worden meegenomen."

Belasting werkt​

In veel landen, zo'n 120, bestaat al een suikertaks, vaak alleen als belasting voor drank met veel suiker. Uit onderzoek blijkt dat die werkt. Mensen kopen minder suikerrijke dranken en producenten verlagen het suikergehalte om minder of geen suikertaks te betalen.
De geplande Nederlandse suikertaks gaat dus ook voor eten gelden. Het Voedingscentrum is benieuwd in hoeverre voedselproducenten hun recepten dan aanpassen. In drank is suiker relatief makkelijk te vervangen door zoetstoffen, maar voor eten is dat soms een ander verhaal. "In bijvoorbeeld koek of taart is suiker soms ook nodig voor de structuur", zegt Velema van het Voedingscentrum.
 
  • Haha
Waarderingen: Surv
Els van den Boogaard en Catja Nijboer van de kunstcommissie maken de muren leeg. © Arie KievitEls van den Boogaard en Catja Nijboer van de kunstcommissie maken de muren leeg.

Schilderijen aan de muur verboden in zorgcentrum: ‘Ze dreigden met boete van 25.000 euro’​

De gangen van zorgcentrum Immanuël in ’s-Gravendeel zien er triest uit. De muren, eens zo mooi opgesierd met allerhande kunstwerken, zijn nu kaal. Vanwege brandveiligheid zijn schilderijen aan de muur verboden. Ouderen zijn boos: „Ze dreigden met een boete van 25.000 euro.”
Arco van de Ree
6 februari 2026,

Els van den Boogaard van de kunstcommissie schrikt zich wezenloos van het telefoontje dat ze enkele weken geleden krijgt van de organisatie Zorgwaard, die in de Hoeksche Waard thuiszorg, verpleeghuiszorg, dagbesteding en revalidatie levert. „Alle muren in de gangen moesten eind januari leeg zijn, anders dreigde er een boete van 25.000 euro. Daar schrokken we zó van dat we meteen aan de slag zijn gegaan.”

De commissie plukt hals over kop de muren kaal, volgens Zorgwaard nodig vanwege de brandveiligheid. Ook de stoelen en ander meubilair in de gangen moeten eraan geloven. Alles moet snel weg om een forse boete te voorkomen.

Thuisgevoel​

Net op tijd is alles verdwenen, maar alle dierbare voorwerpen die voor de bewoners van het zorgcentrum de sfeer bepaalden, zijn nu weg. „Ze roepen herinneringen aan vroeger op en geven de bewoners een thuisgevoel”, zegt Van den Boogaard.

De kunstwerken zijn allemaal in bruikleen en moesten dus terug naar de eigenaren. „Helaas is dat niet bij alle werkstukken gelukt, omdat de kunstenaars waren overleden en we de nabestaanden niet kennen.” Die werken hebben voorlopig onderdak gevonden bij de Historische Vereniging ’s-Gravendeel.
Niemand beseft wat ze de bewoners hebben ontnomen. Dat vind ik schandalig
Els van den Boogaard
De ‘weg-met-kunst-operatie’ leidt tot veel verontwaardigde reacties. Francien de Vos schrijft op Facebook: ‘M’n moeder mist d’r stoel op de gang, met uitzicht op de Van Groningenstraat. Mag niet meer.’
Leo Barth vindt het te triest voor woorden. ‘De bewoners kunnen niet eens meer gezellig op de gang zitten om met elkaar en de bezoekers te praten. Een gevangenis is nog gezelliger.’ Addy de Geus vraagt zich af wat dat voor andere gebouwen betekent. ‘De schilderijen moeten weg voor de brandveiligheid? Dan ook maar alle schilderijen weg uit het Rijksmuseum in Amsterdam en Boijmans Van Beuningen in Rotterdam.’

Nieuwe regels​

Aanleiding voor het verbod is een wijziging van het Bouwbesluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) uit 2024. Uit onderzoek van de brandweer is gebleken dat er de laatste jaren steeds meer branden in woongebouwen voorkomen met weinig vuur, maar wel met een grote rookontwikkeling. De snelle verspreiding van de (giftige) rook is de belangrijkste oorzaak van slachtoffers bij brand in gebouwen.
De nieuwe regels moeten voorkomen dat rook zich verspreidt en de vluchtroute via de gang belemmert. In vluchtwegen mogen daarom geen brandbare objecten hangen of staan. Schilderijen vallen daar ook onder. Als er ergens brand in een appartement uitbreekt, moet je snel kunnen ontruimen. Een deurmat voor de ingang van een woning mag nog net, als die tenminste niet te groot is. Foto’s moeten in metalen lijstjes zitten en mogen hooguit 70 bij 70 centimeter groot zijn.

Dirk Stookerstraatje​

Ook de muren van het ‘Dirk Stookerstraatje’, de brede wandelgang op de eerste verdieping, zijn gestript. Tot voor kort hingen hier de meeste schilderijen van Dirk Stooker. Deze selfmade ’s-Gravendeelse kunstenaar schilderde kenmerkende beelden van zijn geboortedorp. ‘Het is dieptriest dat de oudere generatie hier niet meer van kan genieten’, vindt Monique Wammes.
Er gaan stemmen op voor een muurschildering of een fotowand. Van den Boogaard: „Het is ongetwijfeld allemaal goed bedoeld, maar niemand beseft wat ze de bewoners hebben ontnomen. Dat vind ik schandalig.”
De organisatie Zorgwaard laat weten dat ze ‘de bewoners tijdig en op verschillende manier geïnformeerd heeft’. Verder wil de organisatie niet op vragen ingaan. Het is niet de eerste keer dat Zorgwaard in opspraak raakt. Eerder sloot de organisatie het restaurant bij een woon- en zorgcomplex in Oud-Beijerland vanwege de kosten. Dat leidde tot woede en verdriet bij bewoners.
 
Laatst bewerkt:

Vrijwel alle vapes zijn al verboden in Nederland. © getty

26.500 mensen belanden jaarlijks op de spoedeisende hulp door nicotinegebruik​

Marouscha van de Groep

Tijdens een 24 uur durende studie op 67 van de 78 Nederlandse spoedeisende hulpen gaf 21 procent van de patiënten aan een nicotineproduct te gebruiken. Artsen oordeelden dat de klachten in 7 procent van de gevallen volledig door nicotinegebruik werden veroorzaakt. Omgerekend gaat het om bijna 26.500 SEH-bezoeken per jaar. In totaal zouden zelfs 192.780 bezoeken mogelijk of deels met nicotine samenhangen.

Jongeren grijpen steeds sneller naar nicotine

Opvallend is vooral het gebruik onder jongeren en jongvolwassenen. Van de 12- tot 17-jarigen gebruikte 17 procent een nicotineproduct; onder 18- tot 24-jarigen liep dat op tot 35 procent. Bij 17 jonge patiënten was nicotine mogelijk de oorzaak van hun klacht.
Longpatholoog Danielle Cohen van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) ziet de gevolgen van roken al haar hele carrière terug onder de microscoop. „Veel van onze middelen in de zorg gaan naar ziektes die gerelateerd zijn aan langdurig roken. Aan de ene kant is dat goed: zieke mensen moeten we altijd helpen, ongeacht waar ze ziek door zijn geworden. Maar soms vraag ik mij af of we niet veel eerder rigoureus in hadden moeten grijpen. Dan waren veel van de huidige patiënten niet ziek geworden. Ik ben dan ook blij en hoopvol dat het aankomende kabinet dit snapt. Dat zij zien dat nicotine, in welke vorm dan ook, een probleem is.”
https://archive.ph/o/L4zK6/https://...koord-vol-betuttelende-plannen/127807366.html

Gezondste generatie ooit

In het coalitieakkoord zeggen de partijen te willen bouwen aan „de gezondste generatie ooit” en een verschuiving te maken „van behandelen naar voorkomen”. Daarom wordt de minimale leeftijd voor nicotinehoudende producten 21 jaar, wordt het in voorraad houden van illegale vapes strafbaar en komt er meer inzet op handhaving.
https://archive.ph/o/L4zK6/https://...en-met-vapen-om-erbij-te-horen/120865357.html
De gevolgen van vapen ziet Cohen zelf nog niet. „Het is nog te vroeg voor bijvoorbeeld kanker. Maar mijn collega’s zien wel de acute schade die het kan veroorzaken: ernstige longontstekingen, longbloedingen en jongeren met astma-aanvallen die niet meer onder controle te krijgen zijn.”

’Nicotine-epidemie’​

De zorgen over vapen onder jongeren klinken ook buiten het ziekenhuis steeds luider. In de documentaire De Nicotineval slaan huisartsen Alja Sluiter en Stefan van Rooijen alarm over wat zij een „nicotine-epidemie” onder kinderen noemen.

In de video worden confronterende cijfers genoemd uit onderzoek op Nederlandse scholen: scholieren zouden gemiddeld rond hun 13e beginnen met nicotine en 41 procent van de vapende of rokende jongeren zegt verslaafd te zijn. Ook wordt gesteld dat 35% van de nicotineverslaafde jongeren zelfs ’s nachts wakker wordt voor een hijs. De artsen pleiten daarom voor hardere maatregelen om te voorkomen dat een nieuwe generatie vroeg afhankelijk raakt van nicotine.

’Binnen enkele weken al klachten’

Volgens Cohen kan het razendsnel misgaan. De lichamelijke klachten beginnen soms al binnen weken. „Het start met conditieverlies, maar ook hoesten, keelpijn en kortademigheid.”
https://archive.ph/o/L4zK6/https://...-jongeren-nodeloos-ingewikkeld/128045663.html
„Jongeren realiseren zich vaak ook echt wel dat ze verslaafd zijn”, meent Cohen. ,,Als je vraagt of ze geprobeerd hebben te stoppen, zegt een groot deel: ja, maar het lukte niet.”

Leeftijdsgrens naar 21: wetenschappelijk bewijs

De stap naar 21 jaar wordt internationaal steeds vaker gezet. Volgens Trimbos kan zo’n hogere leeftijdsgrens effectief zijn: onderzoek uit de Verenigde Staten laat zien dat het aantal jongeren dat begint met roken en de verkoop aan minderjarigen afneemt na invoering van ’Tobacco 21’.
Belangrijk is vooral dat jongeren tabak vaak niet direct in winkels kopen, maar via oudere vrienden. Trimbos noemt hen ’proxy buyers’: jongeren tussen de 18 en 21 die sigaretten voor anderen halen. Door de grens naar 21 te verhogen, verdwijnen zij uit het sociale netwerk van scholieren.
https://archive.ph/o/L4zK6/https://...e-verhogen-van-18-naar-21-jaar/128224977.html
Cohen noemt de kabinetsmaatregel een belangrijke stap, maar vindt het nog niet genoeg. „Uiteindelijk zou een generationeel verbod de mooiste maatregel zijn.”

’Bescherming is geen betutteling’

Cohen vindt dat de discussie ook niet moet draaien om ’betutteling’. „Betutteling is iets anders dan bescherming. Als je vrije keuzes overlaat aan markten die vooral geld willen verdienen, merk je dat vooral kinderen de dupe zijn. En hen moeten we beschermen. Dat is geen betutteling, maar onze taak als maatschappij om hen een kans te geven om gezond op te groeien.”
Ze sluit af met een boodschap die ze het liefst rechtstreeks aan tieners zou geven: „Ik wil niet dat jij ooit mijn patiënt wordt.”
 
Laatst bewerkt:

Forum statistieken

Onderwerpen
4.662
Berichten
612.748
Leden
8.695
Nieuwste lid
FAGAgueda5
Word vaste donateur van dit forum
Terug
Bovenaan