Overbodige overheidsbemoeienis

Lievergezond

Lievergezond

Well-known member
nos.nl

Suikertaks gaat gemiddeld 50 euro kosten, maar meer als je veel snoept

De nieuwe coalitie wil eten en drank met 6 procent suiker of meer extra gaan belasten, voor 900 miljoen per jaar.
nos.nl nos.nl

Suikertaks gaat iedereen gemiddeld 50 euro kosten, meer als je veel snoept​

Zo'n 900 miljoen euro per jaar, dat verwachten D66, VVD en CDA jaarlijks aan suikertaks te innen als die in 2030 wordt ingevoerd. Voor eten en drinken met 6 procent suiker of meer moet de belasting worden betaald.

We zijn met ruim 18 miljoen mensen. Dus gemiddeld ben je er jaarlijks zo'n 50 euro aan kwijt. Iemand die suiker mijdt, zal eronder zitten en een zoetekauw kan juist een veelvoud van die 50 euro kwijt zijn.

Ongezonde keuzes​

De partijen willen de taks invoeren zodat mensen vaker eten en drinken kiezen met een lager suikergehalte. "We maken ongezonde keuzes onaantrekkelijker", staat in het coalitieakkoord.
Het lijkt erop dat hoe hoger het suikergehalte, des te hoger de belasting wordt. Hoe die belasting precies zal worden geheven en hoeveel duurder bijvoorbeeld een chocoladereep wordt, is nog niet duidelijk.
1024x576a.jpg
NOSHet suikergehalte in verschillende producten
De suikertaks is alleen voor voorverpakt voedsel. Dat lijkt aan de ene kant een praktische reden te hebben: voorverpakt voedsel moet een etiket hebben met de voedingswaarden, dus dan is makkelijk na te gaan of er 6 procent suiker of meer in zit.
Aan de andere kant heeft onverpakt voedsel soms een hoog suikergehalte, terwijl het toch in de schijf van vijf staat, zoals vers fruit. Stukken fruit hebben geen etiket met voedingswaarden en daarvoor gaat de suikertaks dan ook niet gelden. Fruit bevat naast suiker veel vezels, vitaminen en andere gezonde voedingsstoffen. Het advies is om dagelijks 200 gram fruit te eten.

Bevroren fruit​

Dat kan tot de opmerkelijke situatie leiden dat de taks straks mogelijk wel geldt voor bijvoorbeeld bevroren, verpakte blauwe bessen en banaanschijfjes, en niet voor de verse variant. Terwijl die bevroren versies volgens het Voedingscentrum net zo gezond zijn.
"Ik neem aan dat ze een uitzondering maken voor bevroren fruit", zegt expert voeding en gedrag Liesbeth Velema van het Voedingscentrum. "Mensen met een kleiner budget adviseren we vaak diepvriesfruit te kopen. Het is even gezond en vaak wat goedkoper."

Koek van de bakker​

Geen suikertaks voor onverpakt voedsel kan ook betekenen dat bijvoorbeeld losse zoetigheden bij de bakker niet extra worden belast. "Ontspringt de suikerrijke gevulde koek van de bakker dan de dans? We hebben nog veel vragen over de uitvoering", aldus Velema.
In het algemeen is het Voedingscentrum positief over een suikertaks. "Deze maatregel op zichzelf zal er niet voor zorgen dat overgewicht verdwijnt, maar het duurder maken van ongezond voedsel is wel een van de belangrijkste maatregelen. Daar zijn we verheugd over."
De brancheorganisatie van de Nederlandse voedselindustrie, FNLI, is minder enthousiast. "Onze verwachting is dat een generieke suikertaks niet effectief is", zegt Pascal Hopman van FNLI. Hij vindt het ook verkeerd dat onverpakt voedsel geen suikertaks krijgt. "Een onderscheid tussen verpakte en niet-verpakte suikerrijke producten tast een gelijk speelveld aan en is volstrekt niet effectief."

Verbruiksbelasting​

Er is al een zogeheten verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken, zoals sap en frisdrank. Die werd soms een suikertaks genoemd, maar hierbij maakt het niet uit hoeveel suiker er in de drank zit. Er is alleen een uitzondering voor water, melk en sojadrink. Dus voor bijvoorbeeld cola zero geldt deze verbruiksbelasting van 26 cent per liter ook.
Producenten van frisdranken en sappen vinden die verbruiksbelasting oneerlijk en zijn blij dat er nu een 'echte suikertaks' komt. "Suikerconsumptie vindt veel breder plaats dan alleen via dranken", zegt branchevereniging FWS. "Het grootste deel van de inname komt uit andere productcategorieën die momenteel niet worden meegenomen."

Belasting werkt​

In veel landen, zo'n 120, bestaat al een suikertaks, vaak alleen als belasting voor drank met veel suiker. Uit onderzoek blijkt dat die werkt. Mensen kopen minder suikerrijke dranken en producenten verlagen het suikergehalte om minder of geen suikertaks te betalen.
De geplande Nederlandse suikertaks gaat dus ook voor eten gelden. Het Voedingscentrum is benieuwd in hoeverre voedselproducenten hun recepten dan aanpassen. In drank is suiker relatief makkelijk te vervangen door zoetstoffen, maar voor eten is dat soms een ander verhaal. "In bijvoorbeeld koek of taart is suiker soms ook nodig voor de structuur", zegt Velema van het Voedingscentrum.
Klik om te vergroten...
 
  • Haha
Waarderingen: Surv
Wie verzint die ongijn! Belastingen lossen geen problemen op, ze scheppen ze.
Hoogste tijd voor wat toeslagen en extra ambtenaren.

Dick
 
Els van den Boogaard en Catja Nijboer van de kunstcommissie maken de muren leeg. © Arie KievitEls van den Boogaard en Catja Nijboer van de kunstcommissie maken de muren leeg.

Schilderijen aan de muur verboden in zorgcentrum: ‘Ze dreigden met boete van 25.000 euro’​

De gangen van zorgcentrum Immanuël in ’s-Gravendeel zien er triest uit. De muren, eens zo mooi opgesierd met allerhande kunstwerken, zijn nu kaal. Vanwege brandveiligheid zijn schilderijen aan de muur verboden. Ouderen zijn boos: „Ze dreigden met een boete van 25.000 euro.”
Arco van de Ree
6 februari 2026,

Els van den Boogaard van de kunstcommissie schrikt zich wezenloos van het telefoontje dat ze enkele weken geleden krijgt van de organisatie Zorgwaard, die in de Hoeksche Waard thuiszorg, verpleeghuiszorg, dagbesteding en revalidatie levert. „Alle muren in de gangen moesten eind januari leeg zijn, anders dreigde er een boete van 25.000 euro. Daar schrokken we zó van dat we meteen aan de slag zijn gegaan.”

De commissie plukt hals over kop de muren kaal, volgens Zorgwaard nodig vanwege de brandveiligheid. Ook de stoelen en ander meubilair in de gangen moeten eraan geloven. Alles moet snel weg om een forse boete te voorkomen.

Thuisgevoel​

Net op tijd is alles verdwenen, maar alle dierbare voorwerpen die voor de bewoners van het zorgcentrum de sfeer bepaalden, zijn nu weg. „Ze roepen herinneringen aan vroeger op en geven de bewoners een thuisgevoel”, zegt Van den Boogaard.

De kunstwerken zijn allemaal in bruikleen en moesten dus terug naar de eigenaren. „Helaas is dat niet bij alle werkstukken gelukt, omdat de kunstenaars waren overleden en we de nabestaanden niet kennen.” Die werken hebben voorlopig onderdak gevonden bij de Historische Vereniging ’s-Gravendeel.
Niemand beseft wat ze de bewoners hebben ontnomen. Dat vind ik schandalig
Els van den Boogaard
De ‘weg-met-kunst-operatie’ leidt tot veel verontwaardigde reacties. Francien de Vos schrijft op Facebook: ‘M’n moeder mist d’r stoel op de gang, met uitzicht op de Van Groningenstraat. Mag niet meer.’
Leo Barth vindt het te triest voor woorden. ‘De bewoners kunnen niet eens meer gezellig op de gang zitten om met elkaar en de bezoekers te praten. Een gevangenis is nog gezelliger.’ Addy de Geus vraagt zich af wat dat voor andere gebouwen betekent. ‘De schilderijen moeten weg voor de brandveiligheid? Dan ook maar alle schilderijen weg uit het Rijksmuseum in Amsterdam en Boijmans Van Beuningen in Rotterdam.’

Nieuwe regels​

Aanleiding voor het verbod is een wijziging van het Bouwbesluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) uit 2024. Uit onderzoek van de brandweer is gebleken dat er de laatste jaren steeds meer branden in woongebouwen voorkomen met weinig vuur, maar wel met een grote rookontwikkeling. De snelle verspreiding van de (giftige) rook is de belangrijkste oorzaak van slachtoffers bij brand in gebouwen.
De nieuwe regels moeten voorkomen dat rook zich verspreidt en de vluchtroute via de gang belemmert. In vluchtwegen mogen daarom geen brandbare objecten hangen of staan. Schilderijen vallen daar ook onder. Als er ergens brand in een appartement uitbreekt, moet je snel kunnen ontruimen. Een deurmat voor de ingang van een woning mag nog net, als die tenminste niet te groot is. Foto’s moeten in metalen lijstjes zitten en mogen hooguit 70 bij 70 centimeter groot zijn.

Dirk Stookerstraatje​

Ook de muren van het ‘Dirk Stookerstraatje’, de brede wandelgang op de eerste verdieping, zijn gestript. Tot voor kort hingen hier de meeste schilderijen van Dirk Stooker. Deze selfmade ’s-Gravendeelse kunstenaar schilderde kenmerkende beelden van zijn geboortedorp. ‘Het is dieptriest dat de oudere generatie hier niet meer van kan genieten’, vindt Monique Wammes.
Er gaan stemmen op voor een muurschildering of een fotowand. Van den Boogaard: „Het is ongetwijfeld allemaal goed bedoeld, maar niemand beseft wat ze de bewoners hebben ontnomen. Dat vind ik schandalig.”
De organisatie Zorgwaard laat weten dat ze ‘de bewoners tijdig en op verschillende manier geïnformeerd heeft’. Verder wil de organisatie niet op vragen ingaan. Het is niet de eerste keer dat Zorgwaard in opspraak raakt. Eerder sloot de organisatie het restaurant bij een woon- en zorgcomplex in Oud-Beijerland vanwege de kosten. Dat leidde tot woede en verdriet bij bewoners.
Klik om te vergroten...
 
Laatst bewerkt:

Vrijwel alle vapes zijn al verboden in Nederland. © getty

26.500 mensen belanden jaarlijks op de spoedeisende hulp door nicotinegebruik​

Marouscha van de Groep

Tijdens een 24 uur durende studie op 67 van de 78 Nederlandse spoedeisende hulpen gaf 21 procent van de patiënten aan een nicotineproduct te gebruiken. Artsen oordeelden dat de klachten in 7 procent van de gevallen volledig door nicotinegebruik werden veroorzaakt. Omgerekend gaat het om bijna 26.500 SEH-bezoeken per jaar. In totaal zouden zelfs 192.780 bezoeken mogelijk of deels met nicotine samenhangen.

Jongeren grijpen steeds sneller naar nicotine​

Opvallend is vooral het gebruik onder jongeren en jongvolwassenen. Van de 12- tot 17-jarigen gebruikte 17 procent een nicotineproduct; onder 18- tot 24-jarigen liep dat op tot 35 procent. Bij 17 jonge patiënten was nicotine mogelijk de oorzaak van hun klacht.
Longpatholoog Danielle Cohen van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) ziet de gevolgen van roken al haar hele carrière terug onder de microscoop. „Veel van onze middelen in de zorg gaan naar ziektes die gerelateerd zijn aan langdurig roken. Aan de ene kant is dat goed: zieke mensen moeten we altijd helpen, ongeacht waar ze ziek door zijn geworden. Maar soms vraag ik mij af of we niet veel eerder rigoureus in hadden moeten grijpen. Dan waren veel van de huidige patiënten niet ziek geworden. Ik ben dan ook blij en hoopvol dat het aankomende kabinet dit snapt. Dat zij zien dat nicotine, in welke vorm dan ook, een probleem is.”
https://archive.ph/o/L4zK6/https://...koord-vol-betuttelende-plannen/127807366.html

Gezondste generatie ooit​

In het coalitieakkoord zeggen de partijen te willen bouwen aan „de gezondste generatie ooit” en een verschuiving te maken „van behandelen naar voorkomen”. Daarom wordt de minimale leeftijd voor nicotinehoudende producten 21 jaar, wordt het in voorraad houden van illegale vapes strafbaar en komt er meer inzet op handhaving.
https://archive.ph/o/L4zK6/https://...en-met-vapen-om-erbij-te-horen/120865357.html
De gevolgen van vapen ziet Cohen zelf nog niet. „Het is nog te vroeg voor bijvoorbeeld kanker. Maar mijn collega’s zien wel de acute schade die het kan veroorzaken: ernstige longontstekingen, longbloedingen en jongeren met astma-aanvallen die niet meer onder controle te krijgen zijn.”

’Nicotine-epidemie’​

De zorgen over vapen onder jongeren klinken ook buiten het ziekenhuis steeds luider. In de documentaire De Nicotineval slaan huisartsen Alja Sluiter en Stefan van Rooijen alarm over wat zij een „nicotine-epidemie” onder kinderen noemen.

In de video worden confronterende cijfers genoemd uit onderzoek op Nederlandse scholen: scholieren zouden gemiddeld rond hun 13e beginnen met nicotine en 41 procent van de vapende of rokende jongeren zegt verslaafd te zijn. Ook wordt gesteld dat 35% van de nicotineverslaafde jongeren zelfs ’s nachts wakker wordt voor een hijs. De artsen pleiten daarom voor hardere maatregelen om te voorkomen dat een nieuwe generatie vroeg afhankelijk raakt van nicotine.

’Binnen enkele weken al klachten’​

Volgens Cohen kan het razendsnel misgaan. De lichamelijke klachten beginnen soms al binnen weken. „Het start met conditieverlies, maar ook hoesten, keelpijn en kortademigheid.”
https://archive.ph/o/L4zK6/https://...-jongeren-nodeloos-ingewikkeld/128045663.html
„Jongeren realiseren zich vaak ook echt wel dat ze verslaafd zijn”, meent Cohen. ,,Als je vraagt of ze geprobeerd hebben te stoppen, zegt een groot deel: ja, maar het lukte niet.”

Leeftijdsgrens naar 21: wetenschappelijk bewijs​

De stap naar 21 jaar wordt internationaal steeds vaker gezet. Volgens Trimbos kan zo’n hogere leeftijdsgrens effectief zijn: onderzoek uit de Verenigde Staten laat zien dat het aantal jongeren dat begint met roken en de verkoop aan minderjarigen afneemt na invoering van ’Tobacco 21’.
Belangrijk is vooral dat jongeren tabak vaak niet direct in winkels kopen, maar via oudere vrienden. Trimbos noemt hen ’proxy buyers’: jongeren tussen de 18 en 21 die sigaretten voor anderen halen. Door de grens naar 21 te verhogen, verdwijnen zij uit het sociale netwerk van scholieren.
https://archive.ph/o/L4zK6/https://...e-verhogen-van-18-naar-21-jaar/128224977.html
Cohen noemt de kabinetsmaatregel een belangrijke stap, maar vindt het nog niet genoeg. „Uiteindelijk zou een generationeel verbod de mooiste maatregel zijn.”

’Bescherming is geen betutteling’​

Cohen vindt dat de discussie ook niet moet draaien om ’betutteling’. „Betutteling is iets anders dan bescherming. Als je vrije keuzes overlaat aan markten die vooral geld willen verdienen, merk je dat vooral kinderen de dupe zijn. En hen moeten we beschermen. Dat is geen betutteling, maar onze taak als maatschappij om hen een kans te geven om gezond op te groeien.”
Ze sluit af met een boodschap die ze het liefst rechtstreeks aan tieners zou geven: „Ik wil niet dat jij ooit mijn patiënt wordt.”
Klik om te vergroten...
 
Laatst bewerkt:
JVG zei:
Hoewel de systemen bij elke start van de auto automatisch aangaan, mogen bestuurders ze handmatig uitschakelen. Veel fabrikanten bouwen hier inmiddels shortcuts voor in.
Klik om te vergroten...
Direct een grote 'pleister' van zwarte duct tape er overheen - er zit al altijd een klein pleistertje op mijn mobieltjes voorzijdecamera'tje 😁
 
Surv zei:
Direct een grote 'pleister' van zwarte duct tape er overheen - er zit al altijd een klein pleistertje op mijn mobieltjes voorzijdecamera'tje 😁
Klik om te vergroten...

Ja goede oplossing op zich.
Reken maar dat de koekenbakkers daarop voorbereid zijn met dingen als;
dat als er een ongeluk gebeurt (ook al is het je schuld niet) en je hebt dat plakkertje erop zitten:
dat je verzekering dan niet uitkeert mocht het nodig zijn o.i.d.
 
Lievergezond zei:
Ja goede oplossing op zich.
Reken maar dat de koekenbakkers daarop voorbereid zijn met dingen als;
dat als er een ongeluk gebeurt (ook al is het je schuld niet) en je hebt dat plakkertje erop zitten:
dat je verzekering dan niet uitkeert mocht het nodig zijn o.i.d.
Klik om te vergroten...
Idd niet onwaarschijnlijk.
 
Heb je al zo weinig woningen beschikbaar, hebben ze weer iets nieuws verzonnen om de druk nog hoger te maken:


UF-schuim. © Jan Kok | Boomerang FotografieUF-schuim.

Woonbedrijven brengen met spoed in kaart hoeveel woningen met giftig isolatieschuim zijn geïsoleerd​

Woningcorporaties in het land brengen met spoed in kaart in welke woningen het omstreden UF‑schuim is gebruikt. Aanleiding is de groeiende onrust over de gezondheidsrisico’s van het isolatiemateriaal. Dat kan de kankerverwekkende stof formaldehyde afgeven.
Merten Simons
4 maart 2026, 06:00

De oproep komt van Aedes. Die organisatie behartigt de belangen van woningcorporaties in Nederland. Aedes adviseert corporaties om UF‑schuim niet langer toe te passen. Maar vooral om snel inzicht te krijgen waar het materiaal is gebruikt en of bewoners gezondheidsklachten ervaren.

„Als dat het geval is, dan adviseren we om metingen in de woningen uit te voeren’’, zegt Suzan Demirhan namens Aedes.

Bij het gebruik van UF-schuim kan de giftige stof formaldehyde vrijkomen. Als daar te veel van vrijkomt, is dat schadelijk voor de gezondheid. De stof is kankerverwekkend en kan dna beschadigen.

‘Nog geen signalen van problemen’​

Daarnaast klagen bewoners van woningen met dit isolatieschuim over hoofdpijn, eczeem en kortademigheid.

Op tal van plekken in Nederland kregen inwoners gezondheidsklachten, bleek afgelopen maand uit onderzoek van Zembla.
Deltawonen neemt de zorgen serieus. Die woningcorporatie verhuurt en onderhoudt zo’n 15.000 sociale huurwoningen in de gemeenten Zwolle, Kampen en Oldebroek.
„Hoewel we op dit moment geen signalen hebben dat er in onze woningen problemen spelen, hebben wij onze aannemers uit voorzorg verzocht om UF-schuim voorlopig niet meer toe te passen’’, zegt Laura Üzüm‑van Gerner van DeltaWonen.
De woningcorporatie onderzoekt in welke woningen of projecten het omstreden isolatiemateriaal in het verleden is gebruikt. „Ook vragen wij onze aannemers om dit te onderzoeken en die informatie met ons te delen. Daarmee willen we een goed beeld krijgen van waar eventuele risico’s kunnen liggen.’’

Steekproefsgewijs controleren​

Woonbedrijf Ieder1, met ruim 14.000 huurwoningen in Deventer en Zutphen, laat in een verklaring weten ook te onderzoeken of en waar het schuim is gebruikt. ‘Tot nu toe hebben wij geen woningen gevonden waarin UF-schuim is aangetroffen’, schrijft Ieder1.
‘Blijkt uit dit onderzoek dat er in uw woning reden is voor extra controle of actie, dan nemen wij uiteraard contact met u op’, laat ProWonen, met ruim 8.000 woningen in de Achterhoek, aan haar huurders weten.
‘We snappen dat dit vragen of zorgen bij je kan oproepen’, schrijft De Goede Woning (zo’n 9.000 woningen in Apeldoorn) aan haar huurders. ‘Op dit moment inventariseren wij bij welke woningen UFschuim is gebruikt, zodat we (steekproefsgewijs) kunnen checken of het hier problemen kan geven.’
De corporaties wachten stuk voor stuk op meer informatie van landelijke organisaties als Aedes en de GGD. „Zodra hier meer duidelijkheid over ontstaat, bepalen wij of en welke vervolgstappen passend zijn’’, zegt Üzüm-Van Gerner van DeltaWonen.
Klik om te vergroten...
 
www.rtl.nl

Auto wassen op straat? Let op: boete kan oplopen tot 440 euro

De één doet het trouw iedere zondag op z’n eigen oprit of op straat, de ander is vaste klant bij de wasstraat. En dan heb je ook nog de mensen die een regenbui het werk laten doen. Maar voor degene die graag zelf zijn auto wast, hebben we een kleine tip die jou nog wel eens een boete kan...
www.rtl.nl www.rtl.nl

Auto wassen op straat? Let op: boete kan oplopen tot 440 euro​

RTL Wonen · 20 uur geleden · Aangepast: 0 minuten geleden
De één doet het trouw iedere zondag op z’n eigen oprit of op straat, de ander is vaste klant bij de wasstraat. En dan heb je ook nog de mensen die een regenbui het werk laten doen. Maar voor degene die graag zelf zijn auto wast, hebben we een kleine tip die jou nog wel eens een boete kan besparen. Controleer eerst even wat voor regels jouw gemeente hanteert, voor je gaat soppen.
© iStock
Auto wassen op straat? Let op: boete kan oplopen tot 440 euro

We gaven al eens handige tips om veilig vogelpoep van je auto te verwijderen zónder krassen te maken en ook deze meest gemaakte fouten kunnen nog wel eens van pas komen. Maar heb je er ooit bij stilgestaan dat de gemeente waarin je woont ook ‘autowasregels’ kan hebben en jou flink kan beboeten als je je daar niet aan houdt?

Check check dubbelcheck: mag ik mijn auto wassen op straat?​

Zo schrijft ANWB dat iedere gemeente zelf mag beslissen of er een ‘autowasverbod’ van toepassing is. Is dat het geval, dan mag je je auto niet op straat wassen en kun je hier zelfs een flinke boete voor krijgen. En ja, het kan dus zomaar zo zijn dat dit in de aangrenzende gemeenten wel gewoon zonder problemen (en boetes) kan.

Was je hier niet van op de hoogte? Dat is niet zo gek, want zo’n verbod wordt niet altijd even goed gecommuniceerd. Zo vermelden lang niet alle gemeenten zo’n verbod duidelijk op de website. Wel staat zo’n eventueel verbod vaak in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) die te vinden is op de website van jouw gemeente. Maar die moet je dan wel zelf nog even goed doornemen, of je kunt eventueel de gemeente persoonlijk benaderen als je twijfelt.

Staat het er niet? Dan mag het mogelijk alsnog niet​

Lees je in het APV niks over een specifiek autowasverbod, dan betekent dat niet dat het automatisch wel zou mogen. Zo schrijft ANWB dat een autowasverbod op straat bijvoorbeeld onder de meer algemene regels over het lozen van afvalwater zou vallen. Zoek dus ook vooral uit of daar iets over vermeld wordt.
© iStock - woraput
Afbeelding

In deze gemeenten mag het wel...​

Omdat er geen duidelijk overzicht is van welke gemeente het wel toestaat en welke niet, zal je dit zelf voor je eigen gemeente op moeten zoeken. Maar om een paar voorbeelden te noemen: in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Nijmegen mag je wel je auto op straat wassen. Al wordt daar wel geadviseerd om dit te doen met biologisch afbreekbare middelen.

En in deze gemeenten mag het niet​

Maar in Bloemendaal mag je je auto bijvoorbeeld niet op straat wassen boven de straatkolk, ongeacht welke schoonmaakmiddelen je hiervoor gebruikt. En ook in Tilburg mag dit niet. In Zandvoort wordt dan weer een heel andere reden genoemd om je auto niet te mogen wassen op straat, tijdens de vorst welteverstaan. Dit zou in de winter namelijk voor gladde en gevaarlijke situaties op straat kunnen zorgen. Een regel die hoogstwaarschijnlijk in meerdere APV's terug te vinden is.
Klik om te vergroten...
 
Schadelijke landelijke overheidsbemoeienis
www.nu.nl

Ministerie verbiedt gemeenten om staalslakken zelf aan banden te leggen

Gemeenten mogen het gebruik van staalslakken niet meer zelf aan banden leggen. Lokale verboden op het vervuilende materiaal moeten nog dit jaar worden teruggedraaid. Wethouders zijn kritisch. "Wij weten welke ellende het gebruik van staalslakken kan opleveren."
www.nu.nl www.nu.nl

Ministerie verbiedt gemeenten om staalslakken zelf aan banden te leggen​

Door Jeroen Kraan, Daphné Dupont-Nivet en Muriël Louman
6 mrt 2026
Gemeenten mogen het gebruik van staalslakken niet meer zelf aan banden leggen. Lokale verboden op het vervuilende materiaal moeten nog dit jaar worden teruggedraaid. Wethouders zijn kritisch. "Wij weten welke ellende het gebruik van staalslakken kan opleveren."
Belangrijk nieuws

De instructies staan in een brief die het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat in december aan alle gemeenten, provincies en omgevingsdiensten heeft gestuurd, blijkt uit onderzoek van Investico en NU.nl, in samenwerking met De Groene Amsterdammer en verschillende regionale media.
Uit ons onderzoek bleek eerder dat op zeker tweehonderd plekken in Nederland staalslakken liggen. Het materiaal ligt onder een vergrootglas, omdat het voor milieuvervuiling en gezondheidsklachten kan zorgen. De overheid constateerde die milieurisico's al in 2005, maar toch werd jarenlang niet ingegrepen. Het restproduct uit de staalindustrie mocht tot vorig jaar zonder vergunning of melding worden gebruikt als 'circulaire' vervanger van zand of grind in de bouw.
Vorig jaar stelde toenmalig staatssecretaris Thierry Aartsen onder druk van de Tweede Kamer toch een tijdelijk verbod in nadat steeds meer problemen aan het licht waren gekomen. Dat verbod loopt uiterlijk begin 2027 weer af en het is nog onduidelijk hoe de landelijke regels er op de langere termijn gaan uitzien.
Verschillende gemeenten wilden niet wachten op het kabinet en voerden daarom zelf al permanente regels in. Niet alleen voor staalslakken, maar soms ook voor andere industriële restproducten die in de bouw worden gebruikt, zoals het as uit afvalverbrandingsovens. Ook die zogeheten bodemas heeft in het verleden voor vervuiling gezorgd.
In Beverwijk is het gebruik van staalslakken helemaal verboden en negen gemeenten in Zuid-Holland stelden een vergunningplicht in voor verschillende bouwstoffen. Elders namen gemeenteraden moties aan met de oproep om plaatselijke regels te onderzoeken.

'Verbod of vergunning belemmert de afzet'​

Maar dat mag onder nieuwe afvalregels niet meer, zegt het ministerie nu in de brief, die niet openbaar werd gemaakt. Een verbod of vergunningplicht "belemmert onnodig de afzet" en "leidt bovendien tot een ongelijk speelveld binnen Nederland", schrijft het ministerie.
Volgens het ministerie zorgen de landelijke kwaliteitseisen al voor "voldoende" bescherming van het milieu. Dat is opmerkelijk, want anderhalf jaar geleden concludeerde hetzelfde ministerie juist dat diezelfde kwaliteitseisen voor staalslakken "onvoldoende bescherming bieden". Ook de Inspectie Leefomgeving en Transport en het RIVM waarschuwden de afgelopen jaren dat de huidige regels voor het gebruik van staalslakken tekortschieten.
Wethouder Pouwel Inberg van de gemeente Brummen reageert verbaasd op de brief van het ministerie. "Wij weten welke ellende het gebruik van staalslakken kan opleveren", zegt hij, verwijzend naar een stortplaats vol staalslakken in Eerbeek. Die werd door het Openbaar Ministerie bestempeld als een "milieuramp in slow motion" en moet voor vele miljoenen euro's worden aangepakt om verdere milieuvervuiling te voorkomen.
Brummen blijft inzetten op een plaatselijk verbod op staalslakken en is bereid tot een eventuele rechtszaak. "Het zal niet de eerste keer zijn dat een rechter het Rijk op de vingers tikt", zegt Inberg.
Ook de gemeente Gorinchem houdt voorlopig vast aan haar vergunningplicht, "om te voorkomen dat de samenleving aan de slag mag als het misgaat". "Dat blijven we doen totdat het Rijk zelf met beter beleid komt", zegt wethouder Mark de Boer. Andere Zuid-Hollandse gemeenten houden zich meer op de vlakte en zeggen via de plaatselijke omgevingsdienst dat ze verdere inbreng van het ministerie afwachten.
Arnhem wilde een verbod op staalslakken gaan invoeren en gaat nog kijken of dat juridisch wel kan. "Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de gezondheid van onze burgers en voor een schoon milieu", zegt wethouder Eva van Esch. "Het ministerie geeft hiermee tegenstrijdige signalen over staalslakken." Ze zegt in de brief "de lobby van bedrijven als Tata Steel" terug te lezen. "Maar Arnhem is toch niet verantwoordelijk voor hun afvalprobleem?"
stortplaats-met-staalslakken-in-eerbeek.jpg

De stortplaats met staalslakken die in Eerbeek voor milieuvervuiling heeft gezorgd.Beeld: Stichting Natuurlijk Schoon Eerbeek

'Lijkt op juridisch gegoochel'​

Jurist Anne de Vries van ChemLegal, die milieugroepen en lokale overheden adviseert, heeft haar twijfels bij de juridische onderbouwing van het ministerie. "De landelijke wetgeving voor staalslakken schiet tekort. Maar in het nieuwe afvalplan van het ministerie worden geen extra voorschriften gegeven voor hoe staalslakken wél veilig gebruikt kunnen worden."
Volgens de Vries hebben gemeenten de wettelijke mogelijkheid om met "maatwerkregels" zelf het milieu of de volksgezondheid te beschermen. Dat zegt ook jurist Simon Handgraaf, die de gemeente Dordrecht adviseerde over staalslakregels. "Wel moet je laten zien dat je rekening houdt met de afvalregels en moet je je besluit goed onderbouwen", zegt hij. Het is volgens hem "niet gek" dat gemeenten bij gebrek aan nationaal beleid eigen maatregelen invoeren.
De redenering van het ministerie "lijkt echt op juridisch gegoochel om de afzetmarkt voor staalslakken veilig te stellen", zegt De Vries. Ze vreest dat veel gemeenten door de waarschuwing van het ministerie huiverig zullen zijn om zelf het heft in handen te nemen. "Gemeenten die al regels hebben ingevoerd, zullen mogelijk grote druk voelen om die weer af te schaffen." Terwijl lokale overheden vaak opdraaien voor de opruimkosten als staalslakken vervuiling veroorzaken.

Ministerie: werken aan nieuwe regels​

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wijst in een reactie op de "pauzeknop" die is ingedrukt voor het gebruik van staalslakken. Terwijl het gebruik van het materiaal tijdelijk aan banden ligt, wordt gewerkt aan definitief beleid, "waaronder mogelijke combinaties van een verbod, vergunningplicht of meld- en registratieplicht."
Ook voor andere bouwstoffen komt er een nieuw "beleidskader". Dit wordt mede gebaseerd op nieuw RIVM-onderzoek naar de milieueffecten van bouwstoffen, dat nog loopt.
Gemeenten kunnen volgens het ministerie nog wel bij specifieke lokale omstandigheden afwijken van de landelijke regels, bijvoorbeeld in een grondwaterbeschermingsgebied. Maar "generieke beperkingen" zijn niet mogelijk, ook omdat het de bedoeling is om "afvalstoffen zoveel mogelijk nuttig te gebruiken".
Klik om te vergroten...
 
Je moet ingelogd zijn om te kunnen reageren. Log in | Registreer

Forum statistieken

Onderwerpen
4.668
Berichten
620.138
Leden
8.698
Nieuwste lid
earthmaafoods
Word vaste donateur van dit forum

Vrienden

Terug
Bovenaan