Daar gaan we weer. Zo hebben ze Graham Platner ook uit de race gehaald.
Mike
Mike
Framing
- Onderwerp starter Lievergezond
- Startdatum
Hij heeft gewonnen!
Mike
Mike
Mike
Mike
Mike
Mike
Lievergezond
Well-known member
Mike
Lievergezond
Well-known member
Ik had het hier ook al over: https://www.fatsforum.nl/threads/omvolking.3849/page-408#post-641944
Maar nu weer: framing van framing van framing:
www.vrt.be
Maar nu weer: framing van framing van framing:
Hoe anti-migratiekanalen ploeg van VRT NWS in Ceuta valselijk beschuldigen van manipulatie
Op sociale media wordt een cameraploeg van VRT NWS ervan beschuldigd beelden van minderjarigen op Ceuta "in scène te zetten om medelijden te wekken". Dat klopt niet: de VRT NWS-cameraploeg was ter plekke om een reportage over jongeren te maken en de beelden werden niet gemanipuleerd. Het korte videofragment wordt onder andere via uiterst rechtse en pro-Russische kanalen verspreid om polarisatie aan te wakkeren.Ellen Debackere
Gepubliceerd:wo 05 aug. 17u10
In het kort:Een cameraploeg van VRT NWS wordt op sociale media valselijk beschuldigd van het manipuleren van beelden van een minderjarige in de Spaanse enclave Ceuta. De beelden werden verspreid via radicaal-rechtse en pro-Russische kanalen om polarisatie aan te wakkeren.De cameraploeg maakte een reportage voor jongerenjournaal Karrewiet en vroeg de 15-jarige jongen Chems toestemming om hem te filmen. Er werd niets in scène gezet: de jongen ging op eigen initiatief op een rots zitten.
Lees meerOp maandagavond 3 augustus publiceert het X-kanaal van Revuelta , een radicaal-rechtse jongerenorganisatie in Spanje die zich verzet tegen de socialistische premier Pedro Sánchez, een video met het volgende bericht:“Zo manipuleert de televisie minderjarige Marokkanen in Ceuta om medelijden te wekken en hun verspreiding over heel Spanje te rechtvaardigen.”Op de beelden is een minderjarige op een rots te zien en een cameraploeg die met de jongen communiceert.BEKIJKBekijk hier de beelden die van de VRT NWS-cameraploeg werden gemaakt.
Het bericht wordt online snel verspreid door andere, Spaanstalige anti-migratiekanalen . Die proberen de publieke omroep van Spanje, RTVE, in een slecht daglicht te stellen door te zeggen dat:
“RTVE betrapt is op het opnemen van geposeerde beelden van minderjarigen in Ceuta om de invasie te rechtvaardigen.”
Die kanalen lijken zich vergist te hebben, het gaat niet om een ploeg van RTVE , maar om een team van VRT NWS. Er wordt echter helemaal niets in scène gezet. Wat is er wel aan de hand?
Toestemming om te filmen gevraagd
De beelden tonen een ploeg van VRT NWS die een reportage maakt voor het jongerenjournaal Karrewiet, het jeugdjournaal van VRT NWS en Ketnet voor kinderen van 9 tot 12 jaar.
Om het nieuws zo begrijpelijk mogelijk te maken voor jongeren, voert het meestal ook jongeren op. In dit geval onder meer Chems (15), 1 van de minderjarige migranten die in Ceuta zijn beland. Aan de hand van het relaas van de jongeren probeert Karrewiet te duiden wat zich de voorbije week heeft afgespeeld in Ceuta.
De volledige reportage kan hier herbekeken worden. De jongen in kwestie, Chems, is vanaf seconde 21 te zien.
Het beeld waar de jongen op de rots zit, is helemaal op het einde kort zichtbaar in de Karrewiet-reportage, en ook in een bericht van het VRT NWS-Instagramkanaal nws.nws.nws . Nergens in de reportages wordt gezegd dat Spanje of een ander EU-land de migranten zou moeten opnemen, zoals gesuggereerd wordt op sociale media.
In deze reportage volgt VRT NWS een groep minderjarige jongens in Ceuta, op het strand 'Playa Del Trampolín', waar veel vluchtelingen uit conflictgebieden verblijven. Op het strand deelden soldaten van de Spaanse infanterie-eenheid Regulares water uit.
De waterbedeling door de soldaten.
“We spraken met de jongens over waarom ze op eigen initiatief naar Ceuta waren gekomen”, zegt VRT NWS-journalist Roel Nollet die de reportage maakte.
“We vroegen hun toestemming om te filmen terwijl ze naar het waterpunt op het strand liepen, iets wat veel mensen daar deden.”
Wat er precies gevraagd werd
Dat is wat ook hier gebeurde.
De VRT NWS-ploeg sprak jongeren aan die op het strand aanwezig waren om te drinken. “Nog voor ze waren gaan drinken, hebben we hen gevraagd of we hen mochten interviewen voor het jeugdjournaal”, zegt Nollet.
Lees ook
Beelden van geweld en 'plunderingen' in Ceuta gaan viraal: dit weten we (niet) over wat is te zien
Gepubliceerd:ma 03 aug.
“We hebben het interview met Chems gedaan nog vóór hij was gaan drinken. Na ons gesprek wou hij gaan drinken en hebben we hem gevraagd of we daar beelden van mochten maken.”
“De eerste keer dat hij gaan drinken was, waren de beelden onscherp en dus hebben we hem gevraagd om een tweede keer te drinken. We hebben hem ook gevraagd om nadien gewoon door te lopen opdat we dat ook konden filmen.”
De jongen liep na het drinken even door, maar is nadien spontaan op een rots gaan zitten. “We hebben hem helemaal niet gevraagd om dat te doen”, zegt Nollet. “Toen we stopten met filmen, hebben we onze duim opgestoken om te melden dat we klaar waren en om hem te bedanken.”
De ongemonteerde beelden van deze opname kan je in de video hieronder bekijken. Daarin zie je hoe de jongen tweemaal gaat drinken, wegwandelt en nadien spontaan op een rots gaat zitten.
BEKIJK
Bekijk hier de ruwe beelden van de opname in Ceuta:
Het is niet ongebruikelijk dat voor een reportage extra beelden bij een interview worden gemaakt om de context te ondersteunen. Er worden nooit zaken gevraagd die de geïnterviewden nog niet spontaan gedaan hebben.
De cameraploeg merkt op dat op het moment van de opname een groepje jongeren aan het filmen was. “Eentje was verontwaardigd aan het lachen, het was alsof ze het raar vonden wat we aan het doen waren.”
Valse beschuldigingen worden snel verspreid via netwerk
De dag erop verschijnt een videofragment van de opname door de VRT NWS-ploeg online met de beschuldiging van het in scène zetten van de situatie.
Eerst verschijnt de video dus op Spaanse anti-migratiekanalen op sociale media in een poging de Spaanse televisie en het migratiebeleid van premier Sanchez aan te vallen.
Al snel is de video ook via andere radicaal-rechts of extreemrechtse kanalen of influencers doorheen Europa en daarbuiten te zien, telkens met hetzelfde frame. Geen van hen contacteert VRT NWS voor meer uitleg.
Het duurt bovendien niet lang vooraleer het bericht ook door pro-Russische kanalen wordt opgepikt in een poging om de polarisatie aan te zwengelen.
Zo zien we dat de beelden op 4 augustus worden verspreid door het Pravda-netwerk . Dat is een Russisch propagandanetwerk dat op grote schaal pro-Russische desinformatie en nepnieuws verspreidt. Die kanalen zetten vaker in op migratie omdat ze weten dat dit in Europa politieke onrust veroorzaakt.
Ook in het Nederlands verschijnen de beschuldigingen.
Ook in het Nederlands verschijnen op sociale media de onterechte beschuldigingen .
In sommige van de berichten wordt de hashtag #Ceutawood gebruikt . Met die hashtag suggereren sommigen dat bepaalde humanitaire crisissen georkestreerd zouden zijn. Hetzelfde zagen we eerder in Gaza, waar de hashtags #Pallywood en #Gazawood worden gebruikt om de Palestijnen ervan te beschuldigen de gruwelijkheden ter plekke in scène te zetten.
Polarisatie aanwakkeren
“De beelden zijn gebruikt in een tv-reportage en op sociale media om duiding te geven bij gebeurtenissen in Ceuta, en dat op maat van jongeren”, zegt Luc van Bakel, hoofdredacteur bij VRT NWS. “We betreuren het dan ook ten zeerste dat dit korte fragment opzettelijk uit zijn context wordt gehaald op sociale media, enkel om polarisatie aan te wakkeren.”
“Het verhaal is op geen enkele manier beïnvloed en iedereen op het strand kon de soldaten om drinkwater vragen, wat ze ook kregen. We hebben dus niets in scène gezet dat zich op dat moment niet daadwerkelijk afspeelde."
Hoe anti-migratiekanalen ploeg van VRT NWS in Ceuta valselijk beschuldigen van manipulatie | VRT NWS Nieuws
Op sociale media wordt een cameraploeg van VRT NWS ervan beschuldigd beelden van minderjarigen op Ceuta "in scène te zetten om medelijden te wekken". Dat klopt niet: de VRT NWS-cameraploeg was ter plekke om een reportage over jongeren te maken en de beelden werden niet gemanipuleerd. Het korte...
www.vrt.be
Laatst bewerkt:
Mike
Lievergezond
Well-known member
Dutch Travel Maniac weet niet wat hij ziet in Ceuta: '15.000 Marokkanen!'
PowNewsAug 10, 2026
De Spaanse enclave Ceuta werd ruim een week geleden overspoeld door zo'n 80.000 migranten uit Marokko.
Tom van den Heuvel, beter bekend als Dutch Travel Maniac, stapte in het vliegtuig om verslag te doen en wist niet wat hij zag
Even ter correctie:
Uit de laatste uitzending van Jonathan Krispijm blijkt overduidelijk dat Spanje NIET de grens heeft opengezet, maar dat dit een verhaal was dat razendsnel viraal ging via social media. Alleen maar omdat de migranten dit zeggen wil nog niet zeggen dat het zo is. Met alle (terechte) kritiek die er te leveren is op het migratiebeleid van Sanchez is het voor mij volkomen duidelijk dat in dit geval Spanje een oor wordt aangenaaid door Amerikaanse en Marokkaanse zionisten, op de achtergrond aangestuurd door Israel.
Mike
Uit de laatste uitzending van Jonathan Krispijm blijkt overduidelijk dat Spanje NIET de grens heeft opengezet, maar dat dit een verhaal was dat razendsnel viraal ging via social media. Alleen maar omdat de migranten dit zeggen wil nog niet zeggen dat het zo is. Met alle (terechte) kritiek die er te leveren is op het migratiebeleid van Sanchez is het voor mij volkomen duidelijk dat in dit geval Spanje een oor wordt aangenaaid door Amerikaanse en Marokkaanse zionisten, op de achtergrond aangestuurd door Israel.
Mike
De grens hoefde niet opengezet te worden. De grensposten waren er. De enigste grens die WEL open stond was de zee. En de spaanse regering wist dit en heeft tijd genoeg gehad na het besluit van Supremo er iets aan te doen, daar er zelfs op werd gehint in dit besluit.
Johnny
Well-known member
Het is een vorm van framing maar dit is zo intens slecht. Deze mensen zijn puur evil. Het gebeurt al zolang en politiek en media zit er vol mee.
Nieuws van de Dag en de illusie van het spontane gesprek
Gisteren keek ik naar Nieuws van de Dag en pas later drong volledig tot me door wat mij zo tegenstond aan die uitzending over de boeren. Het ging niet om één domme uitspraak van Lale Gül, Raymond Mens of iemand anders aan tafel. Het ging om de manier waarop vrijwel het hele blok dezelfde richting uit werd opgebouwd. De kijker moest het gevoel krijgen naar een spontaan gesprek over de actualiteit te kijken, terwijl de boeren stap voor stap werden gekoppeld aan gevaar, slachtoffers, historische grensoverschrijding en uiteindelijk zelfs aan de gedachte dat het misschien helemaal niet zo erg is wanneer Nederland minder boeren krijgt.
Kijk gewoon naar de opeenvolging. Er is een dodelijk verkeersongeluk rond een boerenactie en vrijwel onmiddellijk verschuift het gesprek naar de verantwoordelijkheid van de boeren. Vervolgens komt de davidster met de B voorbij en Lale Gül trekt direct de Holocaust erbij. Niet veel later vraagt diezelfde Lale of het eigenlijk wel zo’n ramp is wanneer Nederland minder boeren krijgt. Thomas van Groningen levert de voorzetten waarmee het gesprek voortdurend binnen datzelfde kader blijft en Raymond Mens sluit zich vervolgens aan bij de harde lijn van Rob Jetten over boeren op de snelweg. Ieder fragment afzonderlijk kun je wegzetten als “gewoon een mening”. Maar zet ze achter elkaar en je krijgt een heel ander product: boeren worden gevaarlijk, onverantwoordelijk, historisch verdacht en uiteindelijk misschien zelfs overbodig gemaakt.
En hier moeten we ophouden naïef te doen over hoe talkshows werken. Dit zijn geen cafés waar toevallig vier mensen binnenlopen en ter plekke ontdekken wat ze ergens van vinden. De uitzending is voorbereid, onderwerpen zijn geselecteerd, invalshoeken zijn besproken, beelden liggen klaar, vragen zijn voorbereid, gasten zijn voorgesproken en opiniemakers weten waarvoor ze komen. Presentatoren werken met een draaiboek en de regie kan tijdens de uitzending onmiddellijk bijsturen. Maar zelfs dat is nog maar de zichtbare laag.
Sinds corona weten we hoe omvangrijk narratief beheer vanuit instituties kan worden georganiseerd. Overheidscommunicatie, crisiscommunicatie, ministeries, woordvoerders, deskundigen, gedragscommunicatie en media functioneren niet in volledig gescheiden universums. Boodschappen worden voorbereid, lijnen worden afgestemd, kernboodschappen worden bepaald en media weten ruim vóór de uitzending welke onderwerpen en politieke boodschappen die dag centraal staan. Hoe ver zulke lijnen vervolgens via redacties, voorgesprekken, briefingdocumenten en talkingpoints doorwerken tot presentatoren, deskundigen en opiniemakers is van buitenaf nauwelijks volledig zichtbaar. Ik kan niet bewijzen dat iemand ’s middags letterlijk een mail van de NCTV of AIVD ontvangt met drie zinnen die ’s avonds moeten worden uitgesproken. Maar na corona vind ik het minstens zo naïef om te geloven dat dezelfde formuleringen, dezelfde morele kaders en dezelfde gewenste conclusies avond na avond volledig spontaan en onafhankelijk aan verschillende talkshowtafels ontstaan.
De interessantste vorm van sturing is bovendien helemaal niet een geheim briefje waarop exact staat wat iemand moet zeggen. Het is veel efficiënter om mensen te gebruiken van wie je vooraf al weet welke richting hun morele kompas bijna automatisch uitslaat. En daar vind ik Lale Gül bijzonder interessant.
Bij haar lijkt virtue signalling inmiddels bijna een vakdiscipline geworden. Of het nu over islam, corona, vaccinaties, Israël of nu de boeren gaat: ze weet opvallend vaak precies de meest institutioneel veilige, moralistisch maximale positie te vinden en die vervolgens te presenteren alsof ze zojuist op eigen kracht een bijzonder moedige gedachte heeft ontdekt. Tijdens corona was uitgesproken vaccinatie-enthousiasme de deugdzame positie. Bij islam krijgt ze ruimte wanneer een scherpe beschuldiging richting moslims gewenst is. Bij Israël staat ze zeer herkenbaar in het debat. En nu boeren politiek onder druk staan, zit zij daar precies op het juiste moment om de Holocaust erbij te halen en vervolgens hardop te vragen of Nederland eigenlijk wel zoveel boeren nodig heeft.
Ik neem Lale zo nadrukkelijk als voorbeeld omdat het mechanisme bij haar bijna schaamteloos zichtbaar wordt, maar zij is slechts een extreem herkenbare variant van een veel breder televisiemodel. Ook andere vaste zogenaamde ‘opiniemakers’ weten dat het televisiecircuit snelheid, stelligheid, morele verontwaardiging en herkenbare positionering beloont. Dat levert clips, bereik, uitnodigingen en uiteindelijk marktwaarde op. Virtue signalling is daarmee niet alleen ideologie, maar ook een verdienmodel. De doelgroep kan wisselen, gisteren ongevaccineerden, vandaag boeren, morgen weer een andere politiek verdachte groep, maar de morele pose blijft. En precies die voorspelbaarheid maakt zulke figuren bruikbaar voor het format.
De kijker denkt vervolgens: “Lale vindt dit.” Maar de redactie koopt geen verrassing in. Ze koopt een bekend type reactie, een herkenbaar moreel frame en televisie waarvan vooraf duidelijk is welke richting het gesprek ermee op kan. Daar begint narratief beheer: niet noodzakelijk bij een letterlijk uitgeschreven script, maar al bij de selectie van mensen van wie je weet welk soort oordeel, verontwaardiging en legitimatie ze zullen leveren.
En precies daar begint narratief beheer. Niet bij één grote leugen, maar bij selectie. Wie zit er aan tafel? Welke gebeurtenis wordt groot gemaakt? Welke associatie wordt onmiddellijk toegevoegd? Wie krijgt het morele gezag? Welke vragen worden eindeloos uitgemolken en welke vragen worden überhaupt niet gesteld?
Want kijk naar wat gisteren niet centraal stond. Bij het verkeersongeluk had je uitgebreid kunnen bespreken wat feitelijk al bekend was over de toedracht voordat een hele protestbeweging morele schuld kreeg toegeschoven. Bij de boerenster had je naast de verontwaardiging ook boeren zelf kunnen vragen welk politiek punt zij met dat symbool probeerden te maken. En zodra Lale vraagt of minder boeren wel zo erg is, hoort daar onmiddellijk de veel grotere vraag tegenover te staan: wie produceert straks ons voedsel, wie krijgt de grond, hoe afhankelijk willen we worden van import en welke bedrijven profiteren van een steeds verder geïndustrialiseerde en technologiseerde voedselketen? Maar juist die vragen verstoren het frame.
En dat is precies waarom framing zo krachtig is. Je hoeft helemaal niet te liegen. Je kunt uitsluitend ware feiten gebruiken en toch een misleidend totaalbeeld produceren. Je maakt het ene feit enorm, het andere klein, plaatst twee gebeurtenissen bewust naast elkaar, nodigt drie mensen uit die ongeveer dezelfde morele richting vertegenwoordigen en laat één kritische context weg. Vervolgens hoef je de kijker niet eens meer te vertellen wat hij moet denken. Hij maakt de laatste stap zelf.
Tijdens corona zagen we hoe effectief dat kan zijn. Dag na dag dezelfde morele categorieën, dezelfde institutioneel geaccepteerde deskundigen, dezelfde angsten, dezelfde oplossingen en dezelfde sociale labels voor afwijkende geluiden. De kracht van dat systeem zat er niet in dat letterlijk niemand iets anders mocht zeggen. Eén kader werd simpelweg zo dominant dat alles daarbuiten automatisch verdacht, onverantwoordelijk of krankzinnig begon te klinken.
Nu zie ik hetzelfde mechanisme terug bij de boeren, alleen herkennen veel meer mensen het inmiddels.
Daarom vind ik de uitzending van Nieuws van de Dag van gisteren niet gewoon “een talkshow waar ik het niet mee eens was”. Ik vind het een voorbeeld van iets veel fundamentelers: hoe een redactie een politieke en morele werkelijkheid kan construeren terwijl ze de vorm van een spontaan gesprek behoudt.
Dat is ook waarom ik tegenwoordig bij een talkshow niet alleen meer luister naar wat er wordt gezegd. Ik kijk vooral naar wat er vóór de eerste zin al is besloten. Waarom zit juist deze persoon daar? Waarom wordt juist dit incident gekozen? Waarom volgt na gebeurtenis A onmiddellijk onderwerp B? Wie levert de emotionele verontwaardiging? Wie levert de rationeel klinkende bevestiging? Welke vraag wordt niet gesteld? Welke conclusie blijft uiteindelijk in het hoofd van de kijker hangen zonder dat iemand haar rechtstreeks heeft hoeven uitspreken?
En misschien nog belangrijker: wie profiteert van die conclusie? Welk beleid wordt er gemakkelijker door te verkopen? Welk economisch of politiek belang wordt ermee gediend? Welke agenda krijgt meer ruimte wanneer één groep eerst moreel verdacht is gemaakt?
Want framing staat zelden volledig op zichzelf. Zodra een bepaald beeld van de werkelijkheid dominant wordt, worden bepaalde beleidskeuzes vanzelf logischer en andere ineens ondenkbaar. Wie boeren eerst neerzet als gevaarlijk, achterhaald, egoïstisch of zelfs moreel verdacht, heeft de helft van het politieke werk al gedaan voordat beleid dat tot minder boeren leidt überhaupt aan de kijker hoeft te worden verkocht.
Daar zit de manipulatie. Niet noodzakelijk in één aantoonbare leugen, maar in het construeren van een context waarin de gewenste conclusie eruitziet alsof hij spontaan uit de werkelijkheid zelf is ontstaan. En dat is precies wat gisteren met de boeren gebeurde. Ze werden niet alleen besproken.
Ze werden geframed. Niet toevallig door één ongelukkige uitspraak, maar door de volledige architectuur van het gesprek. Wie dat mechanisme eenmaal herkent, kijkt nooit meer hetzelfde naar een talkshow.
Nieuws van de Dag en de illusie van het spontane gesprek
Gisteren keek ik naar Nieuws van de Dag en pas later drong volledig tot me door wat mij zo tegenstond aan die uitzending over de boeren. Het ging niet om één domme uitspraak van Lale Gül, Raymond Mens of iemand anders aan tafel. Het ging om de manier waarop vrijwel het hele blok dezelfde richting uit werd opgebouwd. De kijker moest het gevoel krijgen naar een spontaan gesprek over de actualiteit te kijken, terwijl de boeren stap voor stap werden gekoppeld aan gevaar, slachtoffers, historische grensoverschrijding en uiteindelijk zelfs aan de gedachte dat het misschien helemaal niet zo erg is wanneer Nederland minder boeren krijgt.
Kijk gewoon naar de opeenvolging. Er is een dodelijk verkeersongeluk rond een boerenactie en vrijwel onmiddellijk verschuift het gesprek naar de verantwoordelijkheid van de boeren. Vervolgens komt de davidster met de B voorbij en Lale Gül trekt direct de Holocaust erbij. Niet veel later vraagt diezelfde Lale of het eigenlijk wel zo’n ramp is wanneer Nederland minder boeren krijgt. Thomas van Groningen levert de voorzetten waarmee het gesprek voortdurend binnen datzelfde kader blijft en Raymond Mens sluit zich vervolgens aan bij de harde lijn van Rob Jetten over boeren op de snelweg. Ieder fragment afzonderlijk kun je wegzetten als “gewoon een mening”. Maar zet ze achter elkaar en je krijgt een heel ander product: boeren worden gevaarlijk, onverantwoordelijk, historisch verdacht en uiteindelijk misschien zelfs overbodig gemaakt.
En hier moeten we ophouden naïef te doen over hoe talkshows werken. Dit zijn geen cafés waar toevallig vier mensen binnenlopen en ter plekke ontdekken wat ze ergens van vinden. De uitzending is voorbereid, onderwerpen zijn geselecteerd, invalshoeken zijn besproken, beelden liggen klaar, vragen zijn voorbereid, gasten zijn voorgesproken en opiniemakers weten waarvoor ze komen. Presentatoren werken met een draaiboek en de regie kan tijdens de uitzending onmiddellijk bijsturen. Maar zelfs dat is nog maar de zichtbare laag.
Sinds corona weten we hoe omvangrijk narratief beheer vanuit instituties kan worden georganiseerd. Overheidscommunicatie, crisiscommunicatie, ministeries, woordvoerders, deskundigen, gedragscommunicatie en media functioneren niet in volledig gescheiden universums. Boodschappen worden voorbereid, lijnen worden afgestemd, kernboodschappen worden bepaald en media weten ruim vóór de uitzending welke onderwerpen en politieke boodschappen die dag centraal staan. Hoe ver zulke lijnen vervolgens via redacties, voorgesprekken, briefingdocumenten en talkingpoints doorwerken tot presentatoren, deskundigen en opiniemakers is van buitenaf nauwelijks volledig zichtbaar. Ik kan niet bewijzen dat iemand ’s middags letterlijk een mail van de NCTV of AIVD ontvangt met drie zinnen die ’s avonds moeten worden uitgesproken. Maar na corona vind ik het minstens zo naïef om te geloven dat dezelfde formuleringen, dezelfde morele kaders en dezelfde gewenste conclusies avond na avond volledig spontaan en onafhankelijk aan verschillende talkshowtafels ontstaan.
De interessantste vorm van sturing is bovendien helemaal niet een geheim briefje waarop exact staat wat iemand moet zeggen. Het is veel efficiënter om mensen te gebruiken van wie je vooraf al weet welke richting hun morele kompas bijna automatisch uitslaat. En daar vind ik Lale Gül bijzonder interessant.
Bij haar lijkt virtue signalling inmiddels bijna een vakdiscipline geworden. Of het nu over islam, corona, vaccinaties, Israël of nu de boeren gaat: ze weet opvallend vaak precies de meest institutioneel veilige, moralistisch maximale positie te vinden en die vervolgens te presenteren alsof ze zojuist op eigen kracht een bijzonder moedige gedachte heeft ontdekt. Tijdens corona was uitgesproken vaccinatie-enthousiasme de deugdzame positie. Bij islam krijgt ze ruimte wanneer een scherpe beschuldiging richting moslims gewenst is. Bij Israël staat ze zeer herkenbaar in het debat. En nu boeren politiek onder druk staan, zit zij daar precies op het juiste moment om de Holocaust erbij te halen en vervolgens hardop te vragen of Nederland eigenlijk wel zoveel boeren nodig heeft.
Ik neem Lale zo nadrukkelijk als voorbeeld omdat het mechanisme bij haar bijna schaamteloos zichtbaar wordt, maar zij is slechts een extreem herkenbare variant van een veel breder televisiemodel. Ook andere vaste zogenaamde ‘opiniemakers’ weten dat het televisiecircuit snelheid, stelligheid, morele verontwaardiging en herkenbare positionering beloont. Dat levert clips, bereik, uitnodigingen en uiteindelijk marktwaarde op. Virtue signalling is daarmee niet alleen ideologie, maar ook een verdienmodel. De doelgroep kan wisselen, gisteren ongevaccineerden, vandaag boeren, morgen weer een andere politiek verdachte groep, maar de morele pose blijft. En precies die voorspelbaarheid maakt zulke figuren bruikbaar voor het format.
De kijker denkt vervolgens: “Lale vindt dit.” Maar de redactie koopt geen verrassing in. Ze koopt een bekend type reactie, een herkenbaar moreel frame en televisie waarvan vooraf duidelijk is welke richting het gesprek ermee op kan. Daar begint narratief beheer: niet noodzakelijk bij een letterlijk uitgeschreven script, maar al bij de selectie van mensen van wie je weet welk soort oordeel, verontwaardiging en legitimatie ze zullen leveren.
En precies daar begint narratief beheer. Niet bij één grote leugen, maar bij selectie. Wie zit er aan tafel? Welke gebeurtenis wordt groot gemaakt? Welke associatie wordt onmiddellijk toegevoegd? Wie krijgt het morele gezag? Welke vragen worden eindeloos uitgemolken en welke vragen worden überhaupt niet gesteld?
Want kijk naar wat gisteren niet centraal stond. Bij het verkeersongeluk had je uitgebreid kunnen bespreken wat feitelijk al bekend was over de toedracht voordat een hele protestbeweging morele schuld kreeg toegeschoven. Bij de boerenster had je naast de verontwaardiging ook boeren zelf kunnen vragen welk politiek punt zij met dat symbool probeerden te maken. En zodra Lale vraagt of minder boeren wel zo erg is, hoort daar onmiddellijk de veel grotere vraag tegenover te staan: wie produceert straks ons voedsel, wie krijgt de grond, hoe afhankelijk willen we worden van import en welke bedrijven profiteren van een steeds verder geïndustrialiseerde en technologiseerde voedselketen? Maar juist die vragen verstoren het frame.
En dat is precies waarom framing zo krachtig is. Je hoeft helemaal niet te liegen. Je kunt uitsluitend ware feiten gebruiken en toch een misleidend totaalbeeld produceren. Je maakt het ene feit enorm, het andere klein, plaatst twee gebeurtenissen bewust naast elkaar, nodigt drie mensen uit die ongeveer dezelfde morele richting vertegenwoordigen en laat één kritische context weg. Vervolgens hoef je de kijker niet eens meer te vertellen wat hij moet denken. Hij maakt de laatste stap zelf.
Tijdens corona zagen we hoe effectief dat kan zijn. Dag na dag dezelfde morele categorieën, dezelfde institutioneel geaccepteerde deskundigen, dezelfde angsten, dezelfde oplossingen en dezelfde sociale labels voor afwijkende geluiden. De kracht van dat systeem zat er niet in dat letterlijk niemand iets anders mocht zeggen. Eén kader werd simpelweg zo dominant dat alles daarbuiten automatisch verdacht, onverantwoordelijk of krankzinnig begon te klinken.
Nu zie ik hetzelfde mechanisme terug bij de boeren, alleen herkennen veel meer mensen het inmiddels.
Daarom vind ik de uitzending van Nieuws van de Dag van gisteren niet gewoon “een talkshow waar ik het niet mee eens was”. Ik vind het een voorbeeld van iets veel fundamentelers: hoe een redactie een politieke en morele werkelijkheid kan construeren terwijl ze de vorm van een spontaan gesprek behoudt.
Dat is ook waarom ik tegenwoordig bij een talkshow niet alleen meer luister naar wat er wordt gezegd. Ik kijk vooral naar wat er vóór de eerste zin al is besloten. Waarom zit juist deze persoon daar? Waarom wordt juist dit incident gekozen? Waarom volgt na gebeurtenis A onmiddellijk onderwerp B? Wie levert de emotionele verontwaardiging? Wie levert de rationeel klinkende bevestiging? Welke vraag wordt niet gesteld? Welke conclusie blijft uiteindelijk in het hoofd van de kijker hangen zonder dat iemand haar rechtstreeks heeft hoeven uitspreken?
En misschien nog belangrijker: wie profiteert van die conclusie? Welk beleid wordt er gemakkelijker door te verkopen? Welk economisch of politiek belang wordt ermee gediend? Welke agenda krijgt meer ruimte wanneer één groep eerst moreel verdacht is gemaakt?
Want framing staat zelden volledig op zichzelf. Zodra een bepaald beeld van de werkelijkheid dominant wordt, worden bepaalde beleidskeuzes vanzelf logischer en andere ineens ondenkbaar. Wie boeren eerst neerzet als gevaarlijk, achterhaald, egoïstisch of zelfs moreel verdacht, heeft de helft van het politieke werk al gedaan voordat beleid dat tot minder boeren leidt überhaupt aan de kijker hoeft te worden verkocht.
Daar zit de manipulatie. Niet noodzakelijk in één aantoonbare leugen, maar in het construeren van een context waarin de gewenste conclusie eruitziet alsof hij spontaan uit de werkelijkheid zelf is ontstaan. En dat is precies wat gisteren met de boeren gebeurde. Ze werden niet alleen besproken.
Ze werden geframed. Niet toevallig door één ongelukkige uitspraak, maar door de volledige architectuur van het gesprek. Wie dat mechanisme eenmaal herkent, kijkt nooit meer hetzelfde naar een talkshow.
Lievergezond
Well-known member
Matthias Schmidt (@eurofounder) on X
How to spot a true European man: 1. Has 39 years old, lives in a studio apartment 2. Cries during a documentary about the climate change 3. Lets his wife's have a boyfriend 4. Has a favourite bus 5. Owns at least one electric bicycle 6. Refers to the European Union as "we"
Forum statistieken
