Rob Oudkerk was in een opiniestuk fel op de petitie die ruim achthonderd Nederlandse zorgverleners ondertekenden over de Israeli Medical Association. Ten onrechte, betoogt oud-PvdA-fractiegenoot Jo Horn.
Een ontheemde Palestijnse vrouw reageert op de verwoesting van tentenkampen na een Israëlische luchtaanval op een nabijgelegen magazijn met medische benodigdheden en geneesmiddelen van het Al-Aqsa-ziekenhuis in Deir al-BalahBron AFP
Dit artikel is geschreven door
Jo Horn
5 augustus 2026
Ooit zat ik korte tijd met Rob Oudkerk in dezelfde PvdA-fractie in de Tweede Kamer. Ik was toen een man van de feiten en ben dat gebleven. Daarom heb ik zijn opiniestuk
‘Een arts die groepsdenken omarmt, brengt levens in gevaar’ naast de tekst gelegd waar hij tegen tekeerging: de petitie die
ruim achthonderd Nederlandse zorgverleners ondertekenden over de Israeli Medical Association (IMA). Wie beide teksten leest, ziet dat Oudkerk opnieuw de waarheid naar zijn hand zet.
Oudkerk schrijft dat de ondertekenaars hun Israëlische collega’s medeverantwoordelijk houden voor het beleid van de regering van Israël. Dat staat niet in de petitie. De petitie verwijt de IMA haar eigen gedrag: het zwijgen van de vereniging over de verwoesting van het Palestijnse zorgstelsel en over het geweld tegen zorgverleners, getoetst aan de verklaringen van Genève en Tokio die de World Medical Association zelf heeft opgesteld.
The Lancet, dat de petitie in juni publiceerde, deed bovendien een eigen vaststelling: het tijdschrift vond geen enkele verklaring waarin de IMA de aanvallen op het zorgstelsel in Gaza publiekelijk veroordeelde of tot een staakt-het-vuren opriep. De Nederlandse ondertekenaars staan daarin niet alleen. De British Medical Association verbrak in juni 2025 de banden met de IMA; de South African Medical Association volgde in oktober en vroeg om schorsing van de IMA uit de World Medical Association (WMA).
Over de auteur
Jo Horn is publicist, jurist en socioloog. Hij was onder meer lid van de Tweede Kamer voor de PvdA.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van
de Volkskrant reflecteert. Lees
hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Opheldering vragen
De IMA wijst de verwijten af en verwijst naar brieven die zij in 2025 aan de regering en het leger stuurde. Daarin vroeg zij om opheldering over burgerslachtoffers en geblokkeerde hulpgoederen. Om opheldering vragen is de zwakste vorm van je uitspreken die bestaat. En daarna? Afgelopen zaterdag, drie dagen voordat Oudkerks stuk verscheen, vernietigde een Israëlische luchtaanval
de medicijnmagazijnen van het Al-Aqsa-ziekenhuis in Deir al-Balah. Een reactie van de IMA is er niet. Opvallender nog is haar verweer bij
The Lancet: de ondertekenaars zouden een regering verwarren met haar artsenorganisatie. Ook de IMA beantwoordt liever het verwijt dat niemand maakte.
https://www.vvebelang.nl/events/voo...ampaign=bijeenkomsten&utm_content=npgroningen
Want een vereniging aanspreken op verenigingsgedrag is geen collectieve schuld. Het is het tegendeel. Niemand houdt de individuele arts in Beersheba verantwoordelijk. De vraag is wat hun beroepsorganisatie deed toen 40 kilometer verderop het zorgstelsel werd vernietigd.
Over die vernietiging schrijft Oudkerk niet. Hij schrijft over Soroka en Barzilai, waar Joodse en Arabische artsen zij aan zij werken en patiënten zonder onderscheid behandelen. Dat zal zo zijn. Het staat ook niet ter discussie. Ter discussie staat Gaza. De Wereldgezondheidsorganisatie registreerde sinds oktober 2023 meer dan 930 aanvallen op de gezondheidszorg. Alle 36 ziekenhuizen in de Gazastrook raakten beschadigd. In Noord-Gaza functioneert volgens de WHO sinds januari geen enkel ziekenhuis meer.
Oudkerk vraagt zich af of zijn Nederlandse collega’s wel weten hoe de Israëlische zorg werkt. De omgekeerde vraag stelt hij niet. Gaza komt in zijn stuk één keer voor, als bewijs van Israëlische barmhartigheid van vóór 7 oktober. Wie achthonderd collega’s gebrek aan kennis verwijt, kan zelf niet volstaan met een selectief geheugen.
Kijk naar iets anders
En dan de retoriek. Waar bleef de oproep tegen de Iraanse artsenorganisatie, vraagt Oudkerk. En waarom windt de Nederlandse medische stand zich niet eerst op over meisjesbesnijdenis. Twee keer dezelfde truc. Kijk niet naar de feiten, kijk naar iets anders.
Het Iran-punt bewijst bovendien niet dat de petitie te ver gaat. Laat Oudkerk, immers al 35 jaar huisarts, de World Medical Association dan tot actie bewegen. De jaarvergadering is in oktober in Rotterdam.
Op 27 juli zei Oudkerk bij WNL over Frans Timmermans:
‘Hij vergelijkt Joden met nazi’s. Dan ga je een morele grens over.’ Maar Timmermans maakte die vergelijking niet. Hij sprak in
De Morgen over extreemrechts in Israël, over ministers als Ben-Gvir en Smotrich, niet over de Joden. Nu schrijft Oudkerk achthonderd artsen een standpunt toe dat niet in de petitie staat. Beide keren volgt op de verdraaiing een morele les. Controleer het zelf: het interview, de petitie en zijn eigen teksten. Meer vraag ik niet.
Oudkerk eindigt met de arts die de woorden van zijn eed heeft onthouden maar de betekenis niet begreep. Het beeld is goed gekozen. Wie een petitie bestrijdt zonder weer te geven wat erin staat, heeft de woorden gelezen. Begrepen heeft hij ze misschien wel. Maar hij misbruikte ze.
