Max von Kreyfelt

[Medusa]

COLUMN: NEDERLAND GEVANGEN IN EEN MILITAIRE STAATSGREEP

Max von Kreyfelt

Mark Rutte heeft een bijzondere loopbaan. Eerst namens Nederland instemmen met NAVO-afspraken. Vervolgens als NAVO-chef aandringen op hogere uitgaven. De burger blijft op dezelfde plek. Bij de kassa.

Onder Rutte onderschreef Nederland in Vilnius in 2023 nieuwe defensieplannen en afspraken over maatschappelijke weerbaarheid. Ook kritieke infrastructuur, bevoorrading en gezondheidsstelsels kwamen daarbij in beeld.

Daar staat uitdrukkelijk bij dat weerbaarheid een nationale verantwoordelijkheid blijft. Een formele overdracht van die bevoegdheden blijkt daar niet uit. Dat onderscheid doet ertoe.

Juist daarom mag Den Haag zich niet achter Brussel verschuilen.

Wie zelf instemt, blijft zelf verantwoordelijk. Ook wanneer de afspraak later wordt opgediend als een natuurverschijnsel. Regen. Zwaartekracht. De NAVO-norm.

De vijfprocentafspraak volgde in 2025, toen Rutte al NAVO-chef was: uiterlijk in 2035 vijf procent van het bbp voor defensie en verwante veiligheid. Minstens 3,5 procent voor directe defensie-uitgaven. (

North Atlantic Treaty Organization | NATO

NATO is a defensive alliance of 32 countries from Europe and North America. Its mission is to defend its member countries and their one billion citizens.

nato.int

)

Een percentage heeft iets geruststellends. Het vraagt niet of een euro verstandig wordt besteed. Het vraagt alleen om gezelschap.

Rutte had eind 2024 al om een ‘wartime mindset’ gevraagd. Meer defensiegeld betekent minder ruimte voor andere prioriteiten, erkende hij. Daarbij wees hij op pensioenen, zorg en sociale zekerheid. (http://nato.int
)

Uw oude dag. Uw ziekenhuis. Uw vangnet.

Mark ziet mogelijkheden.

Met ‘militaire staatsgreep’ bedoel ik hier de politieke greep van militaire prioriteiten op ons dagelijks leven. Het gevaar ontstaat wanneer iedere andere behoefte zich eerst moet verantwoorden tegenover de veiligheidsagenda.

Dan mag de woningzoekende wachten. De patiënt begrip tonen. De ondernemer offers brengen. En de burger dankbaar zijn dat iemand anders heeft vastgesteld waarvoor zijn geld nodig is.

Jetten en de rest van politiek Den Haag moeten uitleggen welke keuzes zij maken. Welke capaciteit ontbreekt? Wat kost die? Wat levert ze op? Welke uitgaven voorkomen werkelijk gevaar? Welke diplomatie verkleint het?

Een bondgenootschap is geen ontslagbrief voor de volksvertegenwoordiging.

Ook de media mogen hun vragen terugvinden. Wie vraagt naar de rekening, is daarmee nog geen vijand van de veiligheid. Wie twijfelt aan een beleidskeuze, hoeft niet eerst op televisie zijn geestelijke gezondheid te verdedigen.

En wie burgers ten onrechte als ‘wappies’ heeft weggezet, moet dat rechtzetten. Aan de hand van feiten. Met dezelfde zichtbaarheid als destijds de sneer.

Een serieus land verdedigt zijn burgers en bewaakt hun zeggenschap. Het laat zijn economie, zorg en toekomst niet geruisloos verdwijnen onder één begrotingskopje.

De burger is geen reservist van de Rijksbegroting.

Rutte heeft een nieuwe baan.
Nederland hoeft niet in zijn dienst te treden.

 

[Medusa]

COLUMN: DE NIEUWE PROFEET VAN DE OVERWAARDE

Max von Kreyfelt

Er is een nieuw licht opgestaan in medialand. Hij is jong, hij praat vlot, hij heeft Bocconi op zijn cv staan en hij heeft het ei van Columbus gevonden: belasten wat al belast is, en nog eens, en dan nog een keer. Jona van Loenen, media-econoom, ontdekte dat mensen die een huis kopen en het later voor meer verkopen, “niks voor hoeven te doen”.

Ongeveer zoals je niks doet wanneer je jaren hypotheek betaalt, onderhoud pleegt, risico loopt en toevallig in een land woont waar de overheid zelf de woningmarkt heeft dichtgetimmerd.

Het voorstel is helder en elegant in zijn eenvoud. Vijftig procent van de overwaarde naar de staat. Want waarom zou jij die 70.000 euro in je zak steken terwijl de bakker over zijn omzet ook belasting betaalt? Dat de bakker zijn omzet niet al eerder heeft belast via overdrachtsbelasting, eigenwoningforfait, btw op de verbouwing en gemeentelijke heffingen, is een detail dat alleen pedanten interesseert. Van Loenen denkt in netto-beelden: jij hebt een huis, de staat heeft een gat, en de rekensom is snel gemaakt.

Nog mooier wordt het bij de erfenis. De babyboomers bezitten een biljoen, zo vertelt hij ons, en dat mag niet zomaar naar hun kinderen. Anders ontstaat er een erfocratie, en dat klinkt erg Frans en dus verdacht. De oplossing is de “chill-bill”: een kwart miljoen vrij, daarna stevig afromen. Wie meer nalaat, betaalt de prijs voor het feit dat zijn ouders ooit hebben gewerkt, gespaard of ondernomen. De familie die een bedrijf heeft opgebouwd mag blij zijn als de kinderen het kunnen houden; zo niet, dan is er altijd nog private equity die het wel wil overnemen. Kapitaalvlucht? Dat is iets voor mensen die niet geloven in de kracht van Nederlandse belastingen.

Het mooie van dit soort plannen is dat de gevolgen altijd bij iemand anders liggen. Minder doorstroming op de woningmarkt? Dan bouwen we meer. Mensen die niet meer verhuizen voor een baan? Die wilden toch al niet. Familiebedrijven die stukken moeten verkopen? Dat heet modernisering. En wie klaagt dat zijn pensioenpotje kleiner wordt, had maar harder moeten werken in plaats van in een huis te wonen.

Van Loenen heeft gelijk dat slapend rijk worden niet de bedoeling is. Alleen vergeet hij erbij te vermelden dat de staat zelf de grootste slapende rijke is: die int al decennia mee van elke steen die wordt gelegd en elke euro die wordt nagelaten, en wil nu de rest ook nog. Het is een eerlijk systeem, zolang je vindt dat de overheid altijd meer recht heeft op jouw huis en jouw nalatenschap dan jijzelf of je kinderen.

Misschien moeten we hem serieus nemen. Omdat ze perfect passen bij de tijd. Een land dat al hoog belast en laag bouwt, heeft altijd plaats voor een nieuwe stem die zegt: nog een schepje erbij. En als de doorstroming stokt, de investeringen wegblijven en de volgende generatie met minder begint, dan was het in ieder geval rechtvaardig. Dat is het fijne van media-economie: de rekening komt later, en iemand anders mag hem uitleggen.