Max von Kreyfelt

[Medusa]

Column: De politicus met een oortje

Max von Kreyfelt

Iedere politicus die zich achter de schermen door de AIVD of NCTV laat sturen, verraadt zijn democratische opdracht.

Juridisch zal dat niet onmiddellijk landverraad heten. Daarvoor bestaan wetsartikelen en juristen die zelfs een staatsgreep nog kunnen omschrijven als onzorgvuldig bestuurlijk overleg. Politiek en moreel ligt het eenvoudiger.

Een volksvertegenwoordiger vertegenwoordigt het volk. Niet een veiligheidsdienst. Niet een dreigingsanalist, of een anonieme ambtenaar die in een besloten briefing uitlegt welke partij, journalist of burger als “risico” moet worden beschouwd.

Politici mogen worden geïnformeerd over concrete bedreigingen. Daarvoor bestaan inlichtingendiensten. Maar informeren is iets anders dan dirigeren. Zodra een politicus zijn koers of tegenstanders laat bepalen door diensten buiten het zicht van de kiezer, verandert hij van volksvertegenwoordiger in buikspreekpop.

De kiezer ziet een Kamerlid. Achter het gordijn zit de hand.

Het begint beschaafd. Een vertrouwelijk gesprek. Een zorgelijke analyse. Een map met rode markeringen. Daarna wordt een partij niet meer als politieke concurrent behandeld, maar als veiligheidsprobleem. Kritische burgers worden mogelijke radicalen. Onafhankelijke media veranderen in verspreiders van desinformatie.

De politicus helpt graag mee. Omdat een etiket van de veiligheidsdiensten politiek praktisch is, niet omdat het gevaar bewezen is, Tegen een tegenstander moet je debatteren. Een staatsgevaarlijke extremist hoef je alleen nog uit te sluiten.

Zo wordt politieke concurrentie administratief ontsmet.

De AIVD en NCTV behoren de democratische rechtsorde te beschermen. Niet te bepalen welke democratische uitkomst wenselijk is. Zodra veiligheidsdenken wordt gebruikt om verkiezingen, partijvorming of het publieke debat heimelijk te beïnvloeden, beschermen de diensten de democratie niet meer. Dan wordt hun optreden zelf ondermijning.

Een politicus die daaraan meewerkt, kan zich niet verschuilen achter “nationale veiligheid”.

De loyaliteit van een gekozen politicus hoort zichtbaar en controleerbaar te zijn. Zijn argumenten moeten openbaar kunnen worden bestreden. Zodra zijn werkelijke instructies uit vertrouwelijke kamers komen, wordt het parlement decor en de verkiezing een castingronde voor goedgekeurde figuranten.

Dan regeert niet het volk, maar het dossier.

Noem het beïnvloeding, samenwerking of bestuurlijke weerbaarheid. Noem het een strategische dialoog met koffie en beveiligde notulen. Wanneer een politicus zich laat inzetten om ongewenste partijen of burgers buiten het democratische speelveld te drukken, pleegt hij verraad aan zijn mandaat.

Niet ieder gesprek met een veiligheidsdienst is landverraad.

Maar iedere politicus die zijn kiezer inruilt voor een onzichtbare opdrachtgever, heeft het land al verraden voordat een rechter er een wetsartikel bij vindt.

 

[Medusa]

Column: De oorlog voor de vrede

Max von Kreyfelt

Gerhard Schröder heeft hardop gezegd wat in Brussel alleen fluisterend mag worden gedacht: in Oekraïne gaat het om geopolitieke macht, de verzwakking van Rusland en een wapenindustrie die iedere dode verwerkt in de kwartaalcijfers.

Europa heeft besloten dat vrede pas mag worden besproken nadat de oorlog gewonnen is. Wanneer dat zal zijn, weet niemand. Wie er dan nog leeft evenmin. Maar in Brussel staat altijd een ambtenaar klaar om de overwinning alvast in PowerPoint te zetten.

De formule is eenvoudig. Meer wapens leiden tot meer oorlog. Meer oorlog leidt tot meer behoefte aan wapens. Die behoefte bewijst vervolgens dat alle eerdere leveranties noodzakelijk waren.

Dat heet solidariteit.

Schröder spreekt over oorlogsverlenging. Wij noemen het liever: “Oekraïne steunen zolang dat nodig is.” Een prachtige formulering, omdat wordt verzwegen waarvoor, tot wanneer en hoeveel Oekraïners ervoor moeten sterven.

Zolang nodig betekent: zolang Washington levert, Brussel betaalt en Kiev begraaft.

Wie “wapenstilstand” zegt, krijgt een ideologisch douaneonderzoek. Heeft deze persoon Russische sympathieën? Vindt hij vrede belangrijker dan de NAVO? Voor je het weet ben je geen burger met een afwijkende mening, maar een desinformatiecampagne met schoenen aan.

De media bewaken de grenzen van het toegestane denken. Aan talkshowtafels leggen generaals uit waarom onderhandelen naïef is. Wapenexperts vertellen welke raket werkelijk vrede brengt. Daarna verschijnt een defensiespecialist die nog nooit een defensiebudget te hoog vond.

ARD, ZDF, Spiegel en Bild hoeven geen opdrachten te ontvangen. Na jaren van dressuur loopt de redactie vanzelf naar dezelfde voederbak. Kritiek wordt verraad, diplomatie capitulatie en twijfel een aandoening voor “Putin-Versteher”.

Het briljante is dat deze propaganda zichzelf presenteert als verdediging van het vrije woord. Iedereen mag alles zeggen, zolang het overeenkomt met de vorige spreker.

Ondertussen liggen Oekraïense steden in puin, worden mannen opgeofferd en betaalt Europa voor zijn gehoorzaamheid. De Amerikaanse wapenindustrie factureert. Europese regeringen lenen. De burger betaalt. Oekraïne levert het bloed.

Wie vraagt of onderhandelingen verstandiger zijn dan nog tien jaar vernietiging, krijgt de morele brandweer over zich heen om dat vredesvuurtje uit te trappen.

Schröders uitweg, directe onderhandelingen, Rusland betrekken bij een veiligheidsorde en de propaganda onderzoeken, zal als onrealistisch worden afgedaan.

Realistisch is immers alleen wat de oorlog verlengt.

Zo werd Europa het eerste continent dat vrede beschouwt als Russische inmenging, diplomatie als extremisme en eindeloze oorlog als verdediging van de democratie.

De kanonnen bulderen. De aandelen stijgen. En in Brussel wordt een minuut stilte gehouden voor slachtoffers die men met de volgende miljardenleverantie gedenkt.

 

[Medusa]

Column: De chronische kleuter in het Torentje

Max von Kreyfelt

Rob Jetten is minister-president van Nederland. Alleen die zin heeft al iets van een schooltoneelstuk waarbij de meester ziek is en het brutaalste jongetje zijn stropdas heeft omgedaan.

Daar staat hij dan. Negenendertig jaar, permanent opgewekt en met het gezag van iemand die bij ProRail ooit mocht vertellen dat de trein niet rijdt, maar dat de reiservaring centraal blijft staan. Inmiddels bestuurt hij het land op dezelfde manier: Nederland komt nergens aan, maar de presentatie ziet er verzorgd uit.

Jetten kijkt alsof hij zojuist een compliment van de communicatieafdeling heeft gekregen. Zelfs wanneer hij offers aankondigt, verschijnt het tevreden glimlachje van een leerling die het woord ‘verantwoordelijkheid’ foutloos heeft uitgesproken. Je verwacht ieder moment een sticker op zijn jasje: goed gedaan, Rob.

Het is niet dat hij jong is. Het probleem is dat hij nooit de indruk wekt volwassen te zijn geworden. Zijn politieke taal bestaat uit kindervoeding. Bezuinigingen worden noodzakelijke keuzes. Machtsoverdracht aan Brussel heet samenwerking. Meer geld naar defensie is investeren in vrede. En wanneer de burger erop achteruitgaat, gebeurt dat om samen vooruit te komen.

Jetten liegt niet eens overtuigend. Hij gelooft zichtbaar in de folder.

Zijn loopbaan is een tocht langs instellingen waar verantwoordelijkheid voortdurend wordt doorgegeven: gemeenteraad, ProRail, Tweede Kamer, klimaatminister en daarna rechtstreeks naar het Torentje. Een bestuurlijke peuterspeelzaal met telkens een groter klimrek. Nergens hoefde hij lang genoeg te blijven om de rommel zelf op te ruimen.

Daarom is hij zo geschikt.

Een premier met levenservaring zou vragen stellen. Wie heeft dit besloten? Waarom moet Nederland betalen? Wat krijgt de burger terug? Kan Brussel ook eens naar ons luisteren? Zulke vragen vertragen de doorstroming en kunnen bovendien zelfstandig denken veroorzaken.

Jetten heeft daar geen last van. Hij ontvangt beleid zoals een kind een kleurplaat ontvangt: enthousiast, zonder naar de herkomst te vragen en vastbesloten binnen de Europese lijntjes te blijven.

Zijn kabinet heeft 66 van de 150 Kamerzetels. Geen meerderheid, nauwelijks draagvlak, maar wel een premier die spreekt alsof het volk hem unaniem heeft aangewezen. Dat is zijn talent: zelfs een politiek tekort presenteert hij als vernieuwend leiderschap.

Het ambt wordt zo ontmanteld. De ideale premier is een vriendelijke presentator die besluiten uitlegt zonder ooit te verraden wie ze werkelijk heeft genomen.

Rutte maakte van het Torentje een verkoopkantoor. Jetten heeft er een kinderopvang van gemaakt.

Hij is geen politieke vergissing, maar het eindproduct van een systeem dat volwassen leiders gevaarlijker vindt dan gehoorzame kleuters.

Nederland heeft nog altijd een minister-president. Alleen moet iemand hem straks wel op tijd komen vervangen.