Mike
Follow along with the video below to see how to install our site as a web app on your home screen.
Opmerking: This feature may not be available in some browsers.
'Heeft u terug van 100?' Grotere biljetten in geldautomaat lijken aan te slaan
Nik Wouters
Winkeliers zaten er jarenlang niet op te wachten, maar het 100 eurobiljet maakt - voorlopig - een comeback. Op 46 plekken in Nederland heeft Geldmaat het biljet als proef in automaten zitten.
Het lijkt aan te slaan. Mensen die grotere bedragen opnemen, kiezen in veel gevallen voor het groene biljet. 57 procent van de klanten die de keuze krijgen, kiest voor het biljet van 100 euro. Hoe meer geld er wordt opgenomen, hoe vaker de keuze voor dit biljet.
Daarmee lijkt er enthousiasme voor het briefje van 100 en dat is precies wat De Nederlandsche Bank (DNB) samen met Geldmaat probeert te onderzoeken met deze proef. Begin volgend jaar wordt het besluit genomen of de biljetten in de automaten blijven.
Prijzen hard gestegen
Ongeveer een op de vijf van alle betalingen gaat met contant geld. Vóór deze proef was 50 euro het hoogste biljet dat je uit een geldautomaat kon krijgen. Maar is dat nog wel genoeg, nu euro's door de inflatie steeds minder waard zijn? Sinds 2002, toen de euro werd geïntroduceerd, zijn de prijzen met zo'n 70 procent gestegen. Oftewel, met een briefje van 50 euro kun je nu veel minder kopen dan in 2002.
Koen Thuis, afdelingshoofd cashbeleid bij DNB, wijst erop dat het in vrijwel alle eurolanden heel gangbaar is om met 100 euro te betalen. "We willen kijken of die behoefte er ook in Nederland is."
Toch zijn ondernemers niet altijd blij als je een briefje van 100 tevoorschijn haalt. "Nee, nee, daar word ik voor gestraft bij de bank. Dan gaan ze vragen stellen, sorry", zegt bijvoorbeeld een marktverkoper in de Utrechtse wijk Overvecht. Ook sommige fastfoodzaken accepteren geen briefjes van 100 euro.
Wisselgeld
"Die winkeliers zijn blij met omzet, maar een briefje van 100 is niet efficiënt", zegt Janwillem Burgering van de Nationale Winkelraad. "Je hebt al snel geen wisselgeld meer als iedereen met 100 euro gaat betalen."
Mede om die reden roept De Nederlandsche Bank consumenten op om vooral grote aankopen met de groene briefjes af te rekenen. "Gebruik ze doelmatig. Koop geen pakje kauwgom met 100 euro."
Volgende stap: 200 euro?
In de eurozone zijn ook briefjes van 200 en 500 euro in omloop. Die laatste worden niet meer uitgegeven door de centrale bank, maar misschien komen de biljetten van 200 euro ook hier weer in beeld.
"In andere landen is het niet gek als je betaalt met een briefje van 200", zegt Koen Thuis van DNB. "We doen eerst onderzoek naar de honderdjes. Je weet maar nooit, het heeft ook te maken met de waardeontwikkeling van de euro. Wat het briefje van 50 euro was, wordt de 100 euro misschien. Als je vervolgens lang genoeg wacht, komt de 200 euro in beeld."
Aantal nieuwe bedrijven stijgt fors, ruim 8 op de 10 zijn zzp'ers
De Kamer van Koophandel (KVK) zag het aantal startende bedrijven in Nederland in het derde kwartaal van dit jaar met ruim 15 procent stijgen vergeleken met dezelfde periode vorig jaar. Dit is de sterkste stijging in jaren.
Van alle 62.395 'starters', zoals de KVK ze noemt, zijn ruim acht op de tien zzp'ers. Het aantal zelfstandigen zonder personeel ligt daarmee 20 procent hoger dan een jaar eerder.
Vooral in het onderwijs, de bouw en zorg zijn er meer ondernemers. Dat zijn ook de sectoren waar eind 2024 de afname van zzp'ers zichtbaar was. Veel bedrijven kondigden aan vanaf 1 januari 2025 te stoppen met de inzet van zzp'ers, omdat de Belastingdienst dan actief zou handhaven op schijnzelfstandigheid. Daarvan is sprake als iemand op papier een zzp'er is, maar in de praktijk hetzelfde werk doet als een werknemer.
Toename
Die afname van twee jaar gelden is niet doorgezet, want inmiddels neemt het aantal zzp'ers in die sectoren weer toe. "Aan de ene kant merk je dat het helemaal weren van zzp'ers moeilijk blijkt in de praktijk. Aan de andere kant zie je dat mensen dan zeggen: dan ga ik binnen die sectoren ander werk doen waarbij ik wel zelfstandig kan werken", legt Joris Knoben uit. Hij is hoogleraar ondernemerschap aan de universiteit van Tilburg.
Knoben ziet dat mensen bijvoorbeeld aan de slag gaan als zelfstandig zorgverlener of therapeut. En in het onderwijs gaan zzp'ers dan niet aan de slag binnen de muren van een school, maar geven bijvoorbeeld bijles.
"Het lijkt erop dat bedrijven twee jaar geleden schrokken van de nieuwe regels, er was veel onduidelijkheid", zegt hij. Onlangs heeft minister Aartsen van Werk en Participatie aangekondigd dat hij die angst wil wegnemen met een nieuwe Zelfstandigenwet die in 2028 moet ingaan.
"Ondanks discussies over schijnzelfstandigheid en maatregelen om het gebruik van zzp'ers terug te dringen, blijft deze vorm van ondernemerschap een belangrijk onderdeel van de economie", zegt de hoogleraar.
Faillissementen
Tegelijkertijd stopten er minder bedrijven. In het derde kwartaal werden 36.610 bedrijven opgeheven, 4,3 procent minder dan een jaar eerder. Het aantal faillissementen steeg licht, met nog geen procent.
In totaal stonden op 1 oktober ruim 2,6 miljoen bedrijven ingeschreven bij de KVK. Dat is 1,5 procent meer dan een jaar geleden.