Lievergezond
Well-known member
3 Oddly Specific ADHD & Autistic Trauma Issues (Trauma Expert Explains)
ADHD Chatter Podcast
Ella McCrystal is een psychotherapeut en traumaspecialist die mensen helpt te begrijpen hoe ervaringen uit de vroege jeugd het zenuwstelsel, de zelfwaarde, relaties en de manier waarop we ons door de wereld bewegen vormgeven.
Samen onderzoeken we de verborgen link tussen ADHD, trauma, maskeren, afwijzingsgevoeligheid (RSD), en waarom zoveel mensen met ADHD het gevoel hebben dat ze iemand anders moeten worden om simpelweg geaccepteerd te worden.
We bespreken ook hoe trauma ADHD-symptomen nog overweldigender kan laten aanvoelen, waarom maskeren vaak een overlevingsreactie is, en hoe heling er daadwerkelijk uit kan zien.
Als je je ooit hebt afgevraagd wie je werkelijk bent onder het masker, dan is deze aflevering voor jou.
----Als je als kind constant te horen krijgt dat je defect bent, stop je met het vertrouwen op je eigen alarmsysteem.
Je bouwt een masker op om te overleven.
Wanneer dat masker later wordt getriggerd door (perceptie van) afwijzing, slaan je stoppen door (RSD).
RSD een fysieke black-out van de ratio is.
De schade wordt altijd aangericht in de eerste 3 tot 4 minuten na de trigger.
Door die specifieke minuten te overbruggen met biologische hacks (ademhaling, bilaterale stimulatie en complexe teltaken), behoud je je baan, je relatie en je nuchterheid.
Deconstructie van de identiteitscrisis en de herdefiniëring van sociale angsten:
De grootste schade van ADHD is niet de vergeetachtigheid of de hyperactiviteit, maar het feit dat je door chronische afwijzing jezelf opsplits in tientallen verschillende overlevingspersonages (maskers).
Hierdoor raak je je authentieke zelf kwijt.
Eenzaamheid is vaak het directe gevolg van dit maskeren:
je trekt een muur op waardoor echte verbinding onmogelijk wordt.
De sleutel tot heling is de radicale acceptatie dat ADHD niet het probleem is, maar dat de stempels van de buitenwereld ("te sensitief", "te luid", "te laat") projecties zijn.
Door te stoppen met pleasen en je excuses aan te bieden voor je biologische blauwdruk, herwint je prefrontale cortex de controle over je eigen levensverhaal.
- De oorsprong van identiteit:
Mensen worden geboren zonder vaste identiteit (als een "wezen van licht").
Je identiteit wordt gevormd en geprogrammeerd door je omgeving, relaties en ervaringen.- De impact van vroege kritiek:
ADHD-kinderen worden tot hun zevende levensjaar overspoeld met negatieve boodschappen ("te luid", "te lui").
Omdat het filter in de hersenen dan nog ontbreekt, slaan ze dit op als een vaststaand feit:
"Ik ben het probleem".- Het verlies van zelfvertrouwen:
Door constante correcties stoppen ADHD'ers met het vertrouwen op hun eigen intuïtie en waarnemingsvermogen.- Verhoogde kwetsbaarheid voor misbruik:
Dit gebrek aan zelfvertrouwen en het niet goed kunnen aanvoelen van grenzen (door executieve disfunctie) maakt ADHD'ers statistisch gevoeliger voor manipulatie, misbruik en dwang.- Maskeren als overlevingsmechanisme:
Om zichzelf te beschermen tegen herhaalde afwijzing, leren ADHD'ers zichzelf te verbergen achter een 'masker' of zich als een kameleon aan te passen.- De ware betekenis van RSD:
Rejection Sensitivity Dysphoria (RSD) gaat niet alleen over de angst voor afwijzing, maar fundamenteel over de angst om door de groep gezien te worden als "het probleem" of "de veroorzaker van chaos".- De metafoor van het brandalarm:
RSD werkt als een overgevoelig rookalarm:
het gaat even hard af voor een klein stukje verbrand brood (perceptie van kritiek) als voor een uitslaande brand (daadwerkelijk gevaar).- Emotionele kaping:
Bij een RSD-trigger raakt de rechterhersenhelft (emotie) overspoeld, waardoor de linkerhersenhelft (logica, ratio) volledig offline gaat ("de wifi valt weg").- De destructieve 'Red Zone':
In deze zone van acute emotionele pijn en woede nemen ADHD'ers vaak impulsieve, destructieve beslissingen (ontslag nemen, relaties verbreken, terugvallen in verslaving).- Herprogrammering is mogelijk:
Zodra je begrijpt dat je huidige identiteit bestaat uit aangeleerde overlevingssoftware en niet uit wie je werkelijk bent, kun je bewust beginnen met het ontwerpen van een nieuwe identiteit.- De paradox van maskeren:
Mensen die maskeren kunnen uitstekende therapeuten of verkopers zijn omdat ze zich moeiteloos aanpassen aan anderen, maar dit overlevingsmechanisme maskeert tegelijkertijd diepe persoonlijke pijn en kwetsbaarheid.- Angst voor kwetsbaarheid:
De spreker vindt het in het moment zelf extreem moeilijk om kwetsbaar te zijn, omdat kwetsbaarheid in haar verleden heeft geleid tot catastrofale gebeurtenissen, zelfbeschadiging en beschuldigingen van "aandachttrekkerij".- Vriendschap 'kopen':
Als kind gaf de spreker haar geliefde speelgoed en sieraden weg aan anderen om vriendschappen te 'veilig te stellen' uit angst dat ze als persoon niet genoeg was.- Fragmentatie van de identiteit:
Door constante afwijzing creëren ADHD'ers verschillende 'personages' om te overleven.
Wanneer je identiteit splitst in wel 20 verschillende delen, verlies je het zicht op je kern-zelf, wat leidt tot ernstige mentale problemen.- Trauma dwingt tot maskeren:
Jeugdtrauma traint mensen om hypervigilant en extreem alert te zijn op hun omgeving (zoals het horen van voetstappen op de trap), waardoor ze hun eigen ware gevoelens volledig gaan vermijden en verdringen.- Compensatiegedrag:
Als zwaarlijvig en misbruikt kind ontwikkelde de spreker een agressief masker (jongens slaan) om pesten voor te zijn, en een masker van 'humeurigheid' thuis zodat haar humeur het probleem leek in plaats van het misbruik.- De tol van authenticiteit:
Stoppen met maskeren voelt doodeng en blootgesteld, omdat het pantser wegvalt.
Je onthult hiermee de 'ware jij' die je hele leven te horen heeft gekregen dat hij/zij problematisch, irritant of egoïstisch is.- De spiegel van zelfliefde:
Eenzaamheid bij ADHD komt vaak niet doordat anderen de persoon niet kunnen accepteren, maar doordat de ADHD'er zichzelf niet liefheeft.
Dit creëert een negatieve energetische feedbackloop en cognitieve bias in sociale interacties.- Stop met excuses voor laatkomen:
ADHD'ers moeten stoppen met zich constant te verontschuldigen voor hun tijdsblindheid (executieve disfunctie). Het is beter om vooraf te waarschuwen ("Ik ga waarschijnlijk later zijn") dan achteraf schuldgevoel te cultiveren.- "Te sensitief" is een leugen:
De stempel "te sensitief" is een afwijzing van wat in feite een hoge intuïtie, diepe empathie en het vermogen om patronen en 'red flags' te lezen is.
Dit moet worden gevierd als een talent en creatieve kracht, niet als een defect.Ideeën
Identiteit bij ADHD is vaak aangeleerde overlevingssoftware, niet de kern van de persoon zelf
De spreker stelt dat wie je bent geworden om te overleven (de kameleon, de maskeerders) losgekoppeld moet worden van wie je in de kern bent.
Je bent geprogrammeerd door trauma en vroege ADHD-gerelateerde afwijzingen.
ADHD en trauma versterken elkaar en vergroten de kwetsbaarheid voor misbruik
De combinatie van een slecht functionerend werkgeheugen, emotionele ontregeling en het constante gevoel "fout" te zijn, zorgt ervoor dat ADHD'ers grenzen (red flags) van anderen niet goed lezen en daders sneller pleasen.
De emotionele reactie (RejectionSensitiveDysphoria) is een fysieke kaping die getraind en gereguleerd kan worden
RSD is geen milde teleurstelling, maar een overweldigende lichamelijke paniekreactie die de logica volledig uitschakelt.
De oplossing ligt in dagelijkse somatische training (brein-lichaam) wanneer je niet getriggerd bent.
Maskeren leidt tot een gefragmenteerde en verloren identiteit
Het creëren van verschillende personages om in verschillende sociale situaties te overleven is een effectief kortetermijnmechanisme, maar op de lange termijn breekt het de psyche op.
De verbinding met het 'kern-zelf' raakt volledig kwijt, wat de basis legt voor chronische eenzaamheid en mentale crises.
Eenzaamheid is een intern spiegelbeeld (energetische feedbackloop)
De diepe eenzaamheid die veel neurodivergente mensen voelen, is dikwijls het resultaat van een gebrek aan zelfliefde. Als je er diep vanbinnen van overtuigd bent dat je defect bent, straal je deze ongemakkelijke frequentie uit, waardoor anderen behoedzaam reageren.
Dit bevestigt vervolgens onterecht je eigen overtuiging dat je niet geliefd bent.
ADHD is niet het fundamentele probleem;
de projecties van de omgeving zijn dat wel
De maatschappij en de directe omgeving projecteren hun eigen ongemak, trauma's en starre normen op het ADHD-kind.
Gedragingen die evolutionair gezien nuttig zijn (zoals verhoogde alertheid en diepe sensitiviteit) worden ten onrechte gelabeld als "fout", "te veel" of "egoïstisch".
Tijdsblindheid is een bewezen onderdeel van executieve disfunctie bij ADHD.
Jezelf blijven verontschuldigen voor een biologisch kenmerk is volgens haar destructief voor je zelfbeeld.
Praktisch:
- Geef een 'pre-warning' in plaats van excuses:
Als je chronisch te laat komt door je ADHD, stuur dan vooraf een bericht:
"Mijn brein heeft moeite met tijd, ik ga waarschijnlijk 10 minuten later zijn."
Dit haalt de negatieve, apologetische energie uit de interactie.- Confronteer de gefragmenteerde personages:
Vraag jezelf af:
Hoeveel verschillende versies van mezelf speel ik?
Ben ik een kameleon geworden?
Begin met het toelaten van je ware, gekwetste én imperfecte zelf in veilige relaties.- Herformuleer "te sensitief" naar "hoog-intuïtief":
Als iemand zegt dat je te gevoelig bent, erken dit dan als een talent om patronen te doorbreken, sferen te proeven en 'red flags' bij toxische mensen te spotten.
Kanaliseer de diepe emoties in creativiteit (kunst, muziek, schrijven).- Accepteer periodes van emotionele inzinking:
De spreker (ondanks al haar kennis) ervaart nog steeds momenten van instorting en suïcidale gedachten.
Haar les: probeer de pijn niet direct te vermijden, maar observeer het gedurende een dag als een moment van zelfreflectie, zonder erin te verdrinken.
Citaten:
"Veel hoogfunctionerende vrouwen met ADHD die op latere leeftijd gediagnosticeerd worden, brengen hun leven binnensmonds maskeerend door. |
Aan de buitenkant lijkt er niet veel aan de hand. [...]
En de echte ik was degene tegen wie werd gezegd:
'Je bent te lui, te luidruchtig, te laat.'
Je stopt met het vertrouwen op jezelf."
"Het gaat niet alleen om afwijzing, dat is juist het interessante.
Het gaat erom dat je gezien wordt als een probleem.
Gezien worden als minderwaardig.
Gezien worden als de oorzaak van chaos."
"Als het brandalarm afgaat omdat er brand is, is dat geweldig [...].
Maar als het een aangebrande boterham is en het brandalarm gaat af, is dat gewoon irritant.
En ik heb het gevoel dat dat is wat RSD is.
Je bent constant als die aangebrande boterham in plaats van de brand, maar het alarm gaat sowieso af."
"We hebben de wifi aan de linkerkant [van de hersenen] verloren."
"Ik leerde te maskeren, omdat elke glimp van de echte ik te kwetsbaar voelde om nog een afwijzing te riskeren."
"De enige manier waarop je in deze wereld gaat overleven, is door personages te creëren.
En soms raak je zo gefragmenteerd door al die verschillende personages, dat je het zicht op dat kern-zelf verliest."
"Het masker afzetten betekent de echte jij onthullen, en tegen de echte jij is je hele leven al gezegd dat je een probleem bent."
"Het waren niet de mensen die moeite hadden om van haar te houden om wie ze werkelijk was;
zíj was degene die er moeite mee had om van zichzelf te houden om wie ze was."
"Als er tegen je wordt gezegd dat je te sensitief bent, is dat heel minachtend naar iemand toe die misschien gewoon heel intuïtief is en de sfeer in een ruimte heel goed kan aanvoelen [...].
Het is niet te sensitief zijn.
Het is iemand zijn die diep voelt."
"ADHD is niet het probleem. [...]
ADHD kan je grootste kracht zijn als je leert hoe je ermee om moet gaan en hoe je moet leven in een wereld die het niet altijd accepteert."
(Uit de brief aan het jongere zelf):
"Je hebt moeite met het normale, maar je blinkt uit in de prachtig wonderlijke, creatieve bergen van je geest."
The RSD Expert: This New Trick Will Stop RSD In 10 Seconds
ADHD Chatter Podcast
10 juni 2025 ADHD Chatter PodcastSam Bramwell is een RSD-expert en de oprichter van The ADHD Leader. Sam’s missie is simpel:
volwassenen met ADHD helpen om op te bloeien.
Sam is ook de auteur van het bestverkochte boek Enough is Enough, een baanbrekend manifest voor de moderne vrouw die navigeert tussen de onmogelijke normen van een carrière, leiderschap, moederschap en maatschappelijke verwachtingen.
RSD doet verschrikkelijk veel pijn.
Als je iemand met ADHD niet expliciet vertelt dat je hem of haar leuk vindt, gaan ze ervan uit dat je ze simpelweg tolereert.
Als je iemand met ADHD niet expliciet uitnodigt voor een sociale bijeenkomst, gaan ze ervan uit dat je ze er eigenlijk niet bij wilt hebben. En als je zegt: ‘kom als je wilt’, denken ze dat hun aanwezigheid een last voor je is — en waarschijnlijk denken ze dan ook dat je een hekel aan ze hebt.
Als je iemand met ADHD vraagt om ‘even kort te praten’, gaan ze ervan uit dat je ze wilt ontslaan of de relatie wilt beëindigen.
Mensen met ADHD ervaren iets wat Rejection Sensitive Dysphoria (RSD, oftewel afwijzingsgevoeligheid) wordt genoemd. Het veroorzaakt intense pijn en wordt getriggerd door echte óf vermeende afwijzing. Dit gebeurt omdat mensen met ADHD als kind gemiddeld 20.000 keer vaker bekritiseerd zijn dan een gemiddeld kind.
“Waarom doe je zo raar, zo hard staat het hier toch niet?”
“Je zet jezelf voor schut.”
“Waarom doe je zo lui?”
“Stop met nagelbijten!”
“Waarom huil je?!”
“Je hebt me teleurgesteld!”
“Je bent echt onbeschoft.”
“Stop eens met zo vreemd doen!”
“Zit niet zo te friemelen.”
“Doe eens rustig.”
“Doe eens normaal!”
“Hou op!”
Het gevolg is dat ze als volwassene positieve opmerkingen als neutraal interpreteren
— sterker nog, ze geloven positiviteit vaak niet eens, het ketst gewoon van ze af.
Neutrale opmerkingen zoals ‘kom naar het feestje als je wilt’ interpreteren ze als negatief.
En wanneer ze échte negatieve opmerkingen krijgen...
wel, laten we zeggen dat je daar liever niet bij bent.
Instant woede, verdriet en een verlammende schaamte.
Het is keihard.
De kern van de ADHD-beleving is een zenuwstelsel dat voortdurend in een overlevingsstand (fight, flight, freeze) verkeert uit angst voor afwijzing (RSD).
Dit veroorzaakt niet alleen fysieke slijtage en emotionele uitputting door 'maskeren', maar leidt ook tot misinterpretaties van sociale situaties ($2 + 2 = 5$).
Oplossingen liggen niet in het 'strenger zijn voor jezelf', maar in somatische zelfregulatie:
het zenuwstelsel fysiek kalmeren (via de vaguszenuw en ademhaling) om de prefrontale cortex weer online te krijgen.
Pas als je je fysiologisch veilig voelt, kun je stoppen met people pleasing en gezonde grenzen stellen.
- Chronische overlevingsstand:
Mensen met ADHD verkeren doorlopend in een staat van alertheid en overleving (survival mode), gedreven door angst voor afwijzing en kritiek.- Fysieke en mentale impact van cortisol:
Het constant verhoogde cortisolniveau triggert ontstekingsreacties in het lichaam, wat het risico op fysieke kwalen (zoals hartklachten en migraine) verhoogt en het denkvermogen (prefrontale cortex) uitschakelt.- Gedragsmatige beschermingsmechanismen:
Angst voor Rejection Sensitive Dysphoria (RSD) leidt vaak tot gedrag zoals perfectionisme, people pleasing, overwerken en sociale terugtrekking.- Het zenuwstelsel en de 'bruisfles-analogie':
Het ADHD-zenuwstelsel lijkt op een geschudde fles frisdrank;
kleine dagelijkse prikkels bouwen de druk op, waarna één minuscuul voorval de dop eraf kan doen vliegen (explosie of totale klap/collapse).- Cognitieve 'voorspellingsfouten':
Het brein met ADHD maakt gemakkelijk voorspellingsfouten;
een gebrek aan context (zoals een kort berichtje van de baas) wordt direct geïnterpreteerd als een rampscenario.- Polyvagaal perspectief:
Het zenuwstelsel werkt op drie niveaus:
dorsaal vagaal (terugtrekking en bevriezing), sympathisch (vechten of vluchten) en ventraal vagaal (veiligheid en verbinding).- Subtiele 'People Pleasing' en manipulatie:
People pleasing is niet enkel een gebrek aan grenzen, maar ook een vorm van identiteitssturing (kamouleren/maskeren) om afwijzing koste wat het kost te voorkomen.- Praktische somatische regulatie:
Het zenuwstelsel kan fysiek worden gerustgesteld via technieken zoals de vagus nerve "Vu"-klank, de 'vagale rem' en havening om uit de fysiologische reactiemodus te komen.- Thuisontlading door 'masking':
Het continu onderdrukken van symptomen en het maskeren op het werk kost zoveel cognitieve energie dat het thuis vaak leidt tot plotselinge woede-uitbarstingen of uitputting.- De drie pijlers voor herstel:
Duurzame verandering vereist diepe zelfkennis (bewustzijn van je zenuwstelseltriggers), het opbouwen van een somatische gereedschapskist en het toepassen van zelfcompassie in plaats van een schaamtespiraal.
Praktisch:
- Gebruik de 'Vu'-oefening voor acute stress:
Maak bij opkomende spanning/fizz een diep, laag "Vuuu"-geluid vanuit je borstkas gedurende 5 tot 10 herhalingen om de $Vagus$-zenuw fysiek te kalmeren.- Leg een 'Activatiekit' aan:
Maak in je notitie-app een lijst met acties die je kunt uitvoeren wanneer je merkt dat je zenuwstelsel overprikkeld raakt (bijvoorbeeld ademhalingsoefeningen, wandelen, somatische oefeningen).- Bouw een reactiepauze in bij People Pleasing:
Vervang een automatische 'ja' door de standaardzin:
"Laat me daar even op terugkomen."
Dit geeft je de tijd om rationeel te beslissen.- Leer de 'Autonome Ladder' kennen:
Geef de verschillende toestanden van je zenuwstelsel een kleur of label
(bijv. Dorsaal = zwaar/sludgy;
Sympathisch = gejaagd/bruisend;
Ventraal = rustig/verbonden).
Zodra je het herkent, kun je de juiste remedie kiezen.- Onderscheid 'Reactie' van 'Respons':
Herken dat het vermogen tot conflictbeheersing daalt bij stress.
Neem een pauze in gesprekken waarin je een emotionele lading voelt, voordat je reageert vanuit 'gevechtsmodus'.
Citaten:- "Voor vrouwen met ADHD geldt dat we zijn opgegroeid in een wereld waarin we nooit echt het gevoel hebben gehad dat we erbij horen."
- "Stel je een fles frisdrank voor die we schudden...
Je kunt de dop er heel snel afhalen en dan stroomt het over van het zenuwstelsel."- "Mensen met ADHD verkeren in een constante overlevingsstand.
Ze zijn voortdurend aan het scannen op kritiek en afwijzing omdat ze zo bang zijn voor de pijn die ze zullen voelen als ze er een tegenkomen."- "Wanneer cortisol stijgt in ons lichaam, gaat de prefrontale cortex offline.
We gaan dan in wat mensen vroeger de 'chimpmode' noemden en verliezen het vermogen om een rationeel gesprek te voeren."- "Onze zenuwstelsels maken voorspellingsfouten...
We maken van 2+2=5 en kunnen goede mensen uit ons leven snijden omdat we een afwijzing waarnemen die er waarschijnlijk niet eens was."- "Het hebben van ADHD lijkt een beetje op zo'n poppetje met een los hoofd.
Alles zit daarboven in ons grote hoofd en we leunen niet genoeg op ons lichaamsgevoel."- "Het is de opbouw van stress die onder de oppervlakte zit...
Eén klein ding kan je over het randje duwen.
Het kan zoiets simpels zijn als iemand die vreemd naar je kijkt of met zijn ogen rolt."- "Iemand die erg aan 'people pleasing' doet, creëert een versie van zichzelf die niet echt is, puur om geaccepteerd te worden en niet te worden afgewezen."
Spreekster legt uit dat de "all or nothing" (alles-of-niets) staat bij ADHD vooral gedreven wordt door het zenuwstelsel, emotionele overbelasting en overlevingsmechanismen:
- Een opgeladen zenuwstelsel (het flesje frisdrank):
Ze vergelijkt het zenuwstelsel van iemand met ADHD met een fles frisdrank die continu geschud wordt. Er zit onder de oppervlakte al zoveel opgebouwde spanning en stress dat de capaciteit om 'in het midden' te blijven erg klein is.
Zodra er iets gebeurt, schiet het zenuwstelsel direct door naar de uiterste stand.
- Cortisol en het verliezen van nuance:
Ze legt uit dat wanneer het stresshormoon cortisol stijgt, het denkende deel van de hersenen (de prefrontale cortex) letterlijk "offline" gaat.
Hierdoor raakt het brein in een overlevingsstand (fight/flight).
In die stand verdwijnt elk vermogen tot nuance, relativering of een Middenweg;
dingen worden acuut óf een bedreiging óf veilig, óf helemaal goed óf helemaal fout.
- Angst voor afwijzing en voorspellingsfouten:
Doordat mensen met ADHD continu waakzaam zijn voor kritiek of afwijzing, maakt hun brein snel wat zij "voorspellingsfouten" noemt.
Het brein maakt van een kleine prikkel (zoals iemand die kort kijkt) meteen een catastrofe ($2 + 2 = 5$). Om zichzelf te beschermen schieten ze in een extreme reactie: ofwel zich compleet aanpassen (people pleasing), ofwel mensen direct en volledig uit hun leven snijden om de pijn voor te zijn.
- Het gebrek aan lichaamsgevoel:
Ze noemt dat ADHD'ers vaak leven als "een poppetje met een los hoofd".
Omdat alles zich in het drukke hoofd afspeelt en er te weinig verbinding is met wat het lichaam voelt, merken ze de geleidelijke opbouw van stress niet op.
Hierdoor gaan ze door tot het uiterste (100%), waarna ze plotseling volkomen vastlopen of instorten (0%).
Laatst bewerkt:
