Alle alarmbellen gaan af: gevreesde stierkikker aangetroffen in Valkenswaard
De gevreesde Amerikaanse stierkikker is de Nederlandse grens overgestoken. De hoogste tijd om de verspreiding van de invasieve exoot in de kiem te smoren, voor het te laat is. „Laat je die hun gang gaan, dan zijn er volgend jaar duizend.”
San van Suchtelen
24 mei 2026
Het is zoeken naar een speld in een hooiberg om een exemplaar van de Amerikaanse stierkikker in de natuur aan te treffen. Nóg wel.
Bij natuurclubs gingen onlangs alle alarmbellen af nadat deze relatief nieuwe invasieve exoot onlangs plotseling in een poeltje ten zuiden van Valkenswaard werd aangetroffen. Geef je ongewenste uitheemse soorten de ruimte, dan grijpen ze die met alle wortels, klauwen, poten en vleugels aan. Dat toonde de explosieve verspreiding van andere exoten, zoals de reuzenberenklauw, Japanse duizendknoop en de Aziatische hoornaar, eerder al aan.
Een natuurlijke vijand heeft de kikker niet, hét kenmerk van iedere invasieve exoot
,
„Er zijn nu hooguit misschien een handjevol kikkers de grens overgestoken, maar laat je die hun gang gaan, dan zijn er volgend jaar duizend”, waarschuwt Jeroen van Delft van reptielenonderzoeksbureau Ravon.
Om die groei in de kiem te smoren, zet de provincie Brabant samen met de Belgische overheid momenteel zwaar in op zogenoemd eDNA-onderzoek. Watermonsters wijzen uit of de kikker in een ven, sloot, vijver of ander water aanwezig is. Van Delft: „Hiermee kun je een larve opsporen in een plas zo groot als het Olympisch zwembad. Dat maakt het zoeken wel wat makkelijker.”
Afschieten met hagel
Stuiten de onderzoekers inderdaad op sporen van de kikker, dan scannen ze eerst de omgeving op mogelijke verspreiding. „Pas daarna bepalen we hoe we hem gaan bestrijden”, legt Van Delft uit. „Door de larven met fuiken of netten te vangen of door volwassen kikkers af te schieten met hagel. Als het verantwoord is, leggen we een plas droog en kun je de kikkers makkelijk vangen.”
Jeroen van Delft van reptielenonderzoeksbureau Ravon. © DCI Media
Een natuurlijke vijand heeft de kikker niet, hét kenmerk van iedere invasieve exoot. Zelfs een erkende kikkereter als de reiger laat de Amerikaanse soort links liggen. „Misschien dat hun verteringsenzymen er niet op zijn gebouwd”, zegt gedeputeerde Hagar Roijackers lachend.
Eten eigen kikkers op
Maar schadelijk zijn de beesten zeker, al zal dat de gemiddelde wandelaar onderweg nog niet meteen opvallen. Van Delft: „Ze eten onze eigen groene kikkers, salamanders en hagedissen op en verspreiden ziektes en schimmels waar allerlei inheemse soorten last van kunnen krijgen. Dat willen we allemaal niet en dus moeten we zo snel mogelijk van die stierkikker af.”
We kunnen ons exotenbudget maar één keer inzetten. De kikker gaat nu even voor
Hagar Roijackers,gedeputeerde Natuur en Milieu provincie Noord-Brabant
Voor de slimme kikker die zich in privéwater uit het zicht van de bestrijders waant, heeft de provincie haar hoop op eigenaren gevestigd. „We lopen niet zomaar tuinen in om kikkers op te sporen en te vangen”, verzekert Jeroen van Delft. „Dat gaat altijd in overleg met eigenaren.”
Diep, loeiend geluid
Onderzoeksbureau Ravon werd al eens benaderd door mensen die gek werden van het diepe, loeiende geluid dat deze kikker maakt. Maar ook door mensen die hem dachten te zien. Van Delft: „Negenennegentig van de honderd keer blijkt het toch de gewone groene kikker te zijn, die een flink stuk kleiner is. Die laten we lekker zitten.”
Toch is de ene invasieve exoot de andere niet. Waar de provincie vorig jaar besloot zich minder te bemoeien met de strijd tegen de Aziatische hoornaar, eist zij bij het gevecht tegen de stierkikker juist de regie op. Roijackers: „We moeten keuzes maken en kunnen ons exotenbudget maar één keer inzetten. De strijd tegen de stierkikker is nog te winnen, die tegen de hoornaar niet. Die wesp is vooral een plaag voor imkers. De stierkikker voor de gehele inheemse natuur. Die hebben we als provincie te beschermen.”
www.nu.nl
nos.nl
bijenclub.com
