Jongeren kopen vapes 'gewoon' in de winkel, artsen waarschuwen: ‘Isamae neemt ’s nachts 2000 pufjes'
Minderjarige kinderen kunnen hun vapes gewoon in winkels kopen, terwijl dat verboden is. Artsen slaan alarm, gesteund door jongeren die verslaafd raakten. „Isamae neemt ’s nachts tweeduizend pufjes, die slaapt dus niet meer.”
Carla van der Wal
10 maart 2026
Kobe was 12, de sportdag op de middelbare school was net afgelopen. Op het parkeerterrein naast de sportvelden stond ‘iedereen’ te vapen. „Ik had geen idee hoe slecht dat voor je is. En dus deed ik mee met de anderen.”
Nu hij 17 is en van vapen is overgestapt op roken, zou hij willen dat hij nooit aan dat vapen was begonnen. En dus schaart ook Kobe zich achter een nieuwe campagne. Samen met artsen trekt hij aan de bel over vapen en pleit hij ervoor de verkoop van vapes aan kinderen aan banden te leggen.
Al op de basisschool
Vapen is een gigantisch probleem onder jongeren aan het worden, vertelt kinderlongarts Noor Rikkers. Ruim een op de vijf jongeren tussen 12 en 25 jaar vapet weleens. Artsen zien ondertussen in hun spreekkamers steeds meer jonge, verslaafde patiënten.
„De lat voor verslaving ligt bij jongeren lager. De gemiddelde leeftijd waarop jongeren beginnen met vapen ligt op 12,8 jaar. Er zijn dus ook kinderen die al op de basisschool beginnen. De tabaksindustrie heeft van kinderen en jongeren bewust een doelgroep gemaakt.”
Soms heeft vapen dramatische, zichtbare gevolgen. Kinderen die bijvoorbeeld met een klaplong worden opgenomen in het ziekenhuis. Maar vapen zorgt ook voor concentratieverlies, depressies en angsten en voor een slechte conditie.
Daarnaast zien artsen keelpijn, buikpijn en kinderen met ontwenningsverschijnselen, die vanwege hun leeftijd niet altijd even snel worden herkend. De zware metalen in vapes kunnen ook voor een lager IQ zorgen. „Wie een verslaving ontwikkelt, draagt de gevolgen zijn hele leven met zich mee.”
Nieuwste cijfers
Daarom kan Rikkers ook niet uit over de nieuwste cijfers: 38 procent van de minderjarige jongeren koopt vapes gewoon in de winkel, ook al is dat verboden. Tegelijkertijd zitten die verkooppunten steeds vaker op loopafstand van scholen.
Rikkers: „Handhaving ontbreekt. Een van de jongeren die ik sprak, vertelde me hoe hij de vapes meekrijgt in een zakje, dat hij om de hoek open moet maken. Dan weet zo’n winkelier dus heel goed wat hij doet. Ik zou daartegen willen zeggen: wat als het jouw kind is, of kleinkind?”
Tegen de overheid zeggen de artsen daarom in een brandbrief: zorg voor een vergunningstelsel voor de verkoop, zodat je controle hebt over het aantal verkooppunten en gemakkelijker kunt handhaven. Bescherm minderjarigen. Zeker nu al plannen worden gemaakt om verkooppunten te openen bij tankstations, voor als de verkoop van tabak daar straks, net als bij supermarkten, verboden wordt.
„De tabaksindustrie maakt van kinderen en jongeren een doelgroep. En er wordt nu niets gedaan om daar verandering in te brengen.” De brandbrief willen artsen samen met zo veel mogelijk ouders en jongeren ondertekenen.
UITGELEGD |
Zo riskant is vapen écht voor jouw gezondheid:
Zo riskant is vapen écht voor jouw gezondheid
Stiekem vapen
Want kinderen die een vape onder hun kussen verstoppen, zodat ze ’s nachts stiekem kunnen puffen? Dat gebeurt dus. Rikkers: „Ik sprak ook Isamae, die s nachts tweeduizend pufjes neemt. Dan slaap je dus niet meer. En deze jongeren hebben geen idee hoeveel nicotine er in zo’n vape zit, want dat staat er niet op. Bij een pakje sigaretten zie je dat het leeg gaat. Maar smartvapes zijn te vergelijken met tientallen pakjes. En die gaan in één tot twee weken op.”
Ook Kobe wist zijn vapen lang geheim te houden voor zijn ouders. „Je ruikt het niet, dus vapete ik bijvoorbeeld ’s avonds als zij er niet waren.” Toen hij op school betrapt werd door zijn moeder, vapete hij al jaren. „Ineens hoorde ik achter me: ik wist niet dat jij vapete? We hebben die avond besproken hoe slecht het voor je is.”
Inmiddels rookt Kobe sigaretten. „Uiteindelijk is nog niet bekend wat vapen op de lange termijn met je doet. En ik was ook al die smaakjes zat.”
Paar sigaretten per dag
Samen met een vriend werkt hij eraan te stoppen. „We zaten op de scooter, waren onderweg en moesten steeds stoppen om te roken. Toen zeiden we tegen elkaar: waar zijn we nou eigenlijk mee bezig?”
Door samen te stoppen met roken is het gemakkelijker om vol te houden, zeker omdat zo veel jongeren om hen heen roken of vapen. „Als ik nu zo’n jochie van 12 zou zien staan op een parkeerplaats, zou ik er zeker op af lopen om te zeggen: doe het niet. Maar ja, naar mij zullen ze ook niet luisteren.”
In één keer stoppen lukte niet, maar inmiddels zit Kobe op drie of vier sigaretten per dag.
