Overheid: ingrijpen en laissez-faire

[Surv]

nou nou

 

[Lievergezond]

https://archive.ph/2026.06.19-132447/https://www.telegraaf.nl/binnenland/minister-karremans-trapt-op-rem-na-miljardentekorten-nieuwe-wegen-en-spoor-in-de-ijskast/157289163.html

Miljardentekorten dwingen Vincent Karremans tot pauze op nieuwe wegen en spoor: „Elke minister wil bruggen en tunnels openen, maar ik niet.” © ANP, René Bouwman

’Elke minister wil bruggen en tunnels openen, maar ik niet. Eerst moet de basis op orde.’​

Minister Karremans trapt op rem na miljardentekorten: nieuwe wegen en spoor in de ijskast​

Mike Muller

Vanaf nu gaat het geld allereerst naar onderhoud, bezien moet worden of er nog iets overblijft voor nieuwe projecten, die het laagst in prioriteit komen.

Rijkswaterstaat stopt met asfalteren in Noord-Nederland, want het geld is op: radicaal besluit leidt tot geschokte reacties​

Die worden eerst langs een strenge meetlat gelegd voor er überhaupt aan begonnen kan worden, is de boodschap van de VVD-bewindsman in een interview met De Telegraaf. „Elke minister wil bruggen en tunnels openen, maar ik niet. Ik vind dat onderhoud nu bovenaan de lijst moet staan.”

Waarom deze harde ingreep?​

„Infra is de basis onder onze economie, maar veel dateert van na de oorlog en gaat nu richting het einde van de levensduur. Een aanzienlijk aantal bruggen, viaducten en wegen is niet opgewassen tegen de zwaarte van vrachtauto’s en de hoeveelheid verkeer die er nu overheen gaat. Ze moeten worden vervangen, of er moet worden geïnvesteerd zodat het langer mee kan.”

Wordt er niet gewoon te weinig geld aan uitgegeven?​

„Ondanks dat wij nu meer geld uitgeven aan infra dan we ooit in het verleden hebben gedaan - niet procentueel ten opzichte van het bbp maar wel in absolute zin - is de opgave enorm. Dat komt onder andere door regelgeving, maar het is ook veel duurder geworden door gestegen lonen en grondstofprijzen. Al zou ik al het geld hebben om alles te vernieuwen, dan nog zouden we de capaciteit in de markt niet hebben. Het zou ook tot onacceptabele hinder leiden.”

Door verslonzing moet u nu dus op de pauzeknop drukken?​

„Nou, we zeggen: we gaan het geld op de beste manier uitgeven. Nu werkt het zo: er is veel lobby uit regio’s richting politiek en de grootste lobby wint vaak. We gaan het anders doen. Er komt een objectief kader waaraan we projecten toetsen. Dus: wat is het economisch belang, wat betekent het voor woningbouw, is het slim om nu te vernieuwen of wat extra ducttape-oplossingen te doen?”

Maar er worden ook projecten gestopt.​

„Ik denk dat veel projecten uiteindelijk wel door kunnen gaan. Maar de basis moet eerst op orde, in het belang van onze toekomstige welvaart.”

Asfaltstop noorden ’enorme opdonder’: ’Geen werk meer in de pijplijn en wegen worden gevaarlijker’​

Het voelt als een behoorlijke stap terug met uw ’herprioritering’. Mensen betalen steeds meer wegenbelasting en denken: waarom lost Den Haag het niet gewoon op?​

„Omdat de middelen beperkt zijn. Maar het geld dat we hebben, kunnen we beter besteden. Mensen zitten ook niet te wachten op hogere belastingen. We hebben nog steeds vele miljarden voor infra, maar er gaat te weinig geld naar instandhouding en veiligheid. Kijk, we hebben geen Italiaanse toestanden zoals in Genua waar een brug instortte…”

…Maar wel een beetje Belgische inmiddels.​

„Nou, als we niet oppassen wel. We hebben heel goede infra, maar je moet het onderhouden.”

Is dat niet gebeurd door uw voorgangers?​

„Als dit allemaal was opgelost, hadden we deze brief niet hoeven schrijven. Maar de opgave is zo enorm gegroeid dat wij nu zeggen: stop. We moeten dit rigoureus anders gaan doen, niet houtje-touwtje, maar echt rust creëren en de basis op orde brengen.”

Dit land liep jarenlang voorop op infra. Denk aan de Afsluitdijk, de Deltawerken, goede treinverbindingen. We zijn een rijk land, maar inmiddels zit alles op slot door stikstof, een vol stroomnet en nu weer dit. Hoe kan dit?​

„Nou, als we nu de Deltawerken zouden willen aanleggen, krijgen we de vergunningen niet.”

Voor miljarden euro’s aan wegwerkzaamheden liggen stil: ’Efficiënter omgaan met budget en niet alles uitvoeren’​

Ja, en hoe kan dat?​

„Dat is dus heel veel regelgeving. Maar inderdaad: die komt niet uit de lucht vallen, dat hebben we allemaal zelf gemaakt. Ik introduceer nu een heel strak programma om regelgeving die infraprojecten duurder maakt te verminderen. We denken dat we daar miljarden mee kunnen besparen.”

Aha. In Friesland wordt al gestopt met asfalteren omdat het geld op is. Mensen denken: zijn ze helemaal gek geworden in Den Haag?​

„Ik snap dat helemaal. Zo’n voorbeeld laat ook zien dat dit programma nodig is. Overigens: we gaan daar echt geen afritten dichtgooien. Over my dead body. Maar het laat zien dat we enorm veel opgaven hebben.”

We hebben Rijkswaterstaat, we hebben de beste ingenieurs ter wereld. U gaat mij niet vertellen dat dit ons allemaal overkomt.​

„Rijkswaterstaat roept dit al jaren, net als de Rekenkamer. Het is dus niet nieuw omdat ik een rondje door Nederland ben gaan rijden. Maar het zit in een paar dingen: de prijzen zijn extreem gestegen, echt ongekend. Op sommige projecten heb ik 1,5 miljard euro tekort! Kijk: je trekt de motorkap van een oude brug open en dan kom je toch elke keer weer verrassingen tegen, die je van tevoren vaak niet kan inschatten. Maar we bevragen de markt ook op veel dingen tegelijk, zoals woningbouw en energie-infrastructuur. Dan stijgen de prijzen simpelweg. Daar heb je allemaal mee te maken. En voor een deel zijn het ook politieke keuzes, daar wil ik niet voor weglopen.”

Het moet voor een VVD’er toch pijnlijk zijn om wegenprojecten in de ijskast te zetten.​

„Laat ik heel eerlijk zijn: niet alles kan.”

Uw coalitiegenoot D66 koketteert juist met ’het kan wél’!​

„Hahaha! Ik ben even heel helder: we moeten echt keuzes maken. Maar we moeten ook zorgen dat er meer beton en staal uit onze handen komt. We zijn nu eindeloos bezig met rapporten, terwijl we gewoon rails en rijstroken willen.”

Minister Vincent Karremans voor de Van Brienenoordbrug. Hij trapt op de rem: infraprojecten gaan in de ijskast. © Rene Bouwman

Maken we het concreet. De A27 bij Utrecht: gaan we die nou verbreden of niet?​

„Ik ga nu niets over projecten zeggen, want dit is een blauwdruk. We moeten er nog mee naar de Kamer, die zal er ook wat van vinden. Daarna komt er een lijst met wat we wel en niet doen. Maar de focus komt te liggen op de basis. Ik zeg het maar even heel hard: de gouden randjes gaan eraf. Ik heb liever overal functionele wegen en sporen die werken dan overal extra’s zoals parken bovenop viaducten en overal peperdure aquaducten.”

Dus als de A27 wordt verbreed, dan minder mooi dan de plannen die er lagen?​

„Eerst moet stikstof worden opgelost, daarop is het gesneuveld bij de Raad van State. Er lagen goede plannen. Utrecht is de rotonde van Nederland. Toen het werd afgeschoten zei ik: dit is een zwarte dag voor de economie.”

Alle tekorten samen op uw departement tellen inmiddels op tot 80 miljard. Ik lees nergens dat er extra geld wordt gezocht.​

We gaan voor de korte termijn de basis op orde brengen. Dat is geen leuke boodschap. We gaan stevig ingrijpen. Elke minister wil bruggen en tunnels openen, maar ik niet. Ik vind dat onderhoud nu bovenaan de lijst moet staan. Het is niet sexy, maar dan maken we het maar sexy. Maar inderdaad: op de lange termijn moet er een beter financieel fundament onder infrastructuur komen.