Overheid: ingrijpen en falen

Toenemend aantal scheuren in dijken Zuid-Holland door droogte​

Waterschappen in het westen van Nederland treffen steeds meer scheuren aan in dijken. In Zuid-Holland moeten twee waterkeringen versterkt worden, omdat door de droogte problematische scheuren zijn ontstaan.
Het gaat om een kade langs De Does bij Hoogmade en om een dijk bij Reeuwijk. "Deze waterkeringen staan niet op doorbreken, anders waren we met zandzakken aan de slag gegaan", zegt een woordvoerder van het Hoogheemraadschap van Rijnland. "Maar er moet wel actie worden ondernomen."
De kade bij Reeuwijk zou over een paar jaar aangepakt worden, maar de herstelwerkzaamheden zijn naar voren gehaald omdat er een grote scheur is ontstaan. De scheur in de dijk bij Hoogmade is minder groot, "maar als die verder scheurt, ontstaan problemen". "Daarom vullen we deze met klei", aldus de woordvoerder. De werkzaamheden zijn deze week begonnen.

Lekken of schuiven​

Volgens de Unie van Waterschappen voeren 11 van de 21 waterschappen in ons land op dit moment extra inspecties uit van dijken. Dat zijn voornamelijk de waterschappen waarin veendijken liggen, zoals Rijnland (regio Leiden) en Delfland (regio Den Haag en Delft). Veendijken zijn gevoeliger voor droogte. Ze kunnen bij langdurige droogte gaan lekken en zelfs verschuiven.
Het Hoogheemraadschap van Rijnland kwam tijdens een recente inspectie bijna 150 scheuren tegen in 265 kilometer aan droogtegevoelige waterkeringen. In de meeste gevallen was er volgens het waterschap geen reden om in te grijpen.
"Zolang de binnenkant van de dijk nat genoeg is en er geen lekkages of juist droge plekken te zien zijn, houden we de situatie gewoon goed in de gaten", zegt de woordvoerder.

'Significante verslechtering'​

Inspecteurs van het Hoogheemraadschap van Delfland telden deze week 180 scheuren in 42 kilometer aan droogtegevoelige dijken. Tijdens de vorige inspectie, twee weken geleden, werden 32 scheuren gevonden in 17 kilometer aan dijken. Een woordvoerder van het hoogheemraadschap spreekt van een "significante verslechtering".
Van de 180 aangetroffen scheuren zijn er 18 "serieus", maar noodreparaties zijn volgens het hoogheemraadschap nog niet nodig.
Delfland heeft sinds woensdag een zogeheten onttrekkingsverbod, wat betekent dat er geen oppervlaktewater uit onder meer sloten gehaald mag worden. "Het beschikbare zoete water in onze regio wordt steeds schaarser", zegt waterschapsbestuurder Nieske Dijkshoorn. "We hebben dat water nu hard nodig om onze dijken en inwoners te beschermen."
Het hoogheemraadschap heeft de afgelopen dagen grote hoeveelheden zoet water opgeslagen in een natuurgebied en een polder, om te kunnen gebruiken als de situatie nog penibeler wordt.
 
De havenfunctie van Rotterdam opofferen vanwege klimaatverandering en de (vermeende) gevolgen: verzilting met een vleugje klimaatangstporno van een hoogleraar met een glazen bol:

1786862174669.png

We hebben een watertekort, maar bij Rotterdam spoelt het massaal de zee in​

Jeroen Kraan

16 aug 2026
Terwijl Nederland probeert zoet water vast te houden, stroomt het via de Rotterdamse haven juist massaal naar zee. Om dat tegen te gaan, zou de toegang tot de haven ondieper kunnen worden gemaakt of zelfs helemaal kunnen worden afgedamd, met grote gevolgen voor de scheepvaart.

De Deltawerken zijn gebouwd om Nederland te beschermen tegen hoogwater, maar ze hebben inmiddels nog een andere functie. De vele sluizen en dammen in onze kustlijn houden namelijk het zoute zeewater tegen. Zo voorkomen ze verzilting in het binnenland.
Maar in die kustverdediging zit één gapend gat: de Nieuwe Waterweg, die toegang biedt tot de Rotterdamse haven. Die is in de afgelopen decennia steeds dieper gemaakt om de doorvaart van steeds grotere schepen mogelijk te maken. Door het inmiddels 16 meter diepe kanaal kruipt echter ook een flinke 'zoutwatertong' het land in, die onze zoetwatervoorraad bedreigt.
Om de verzilting tegen te houden, moet er ontzettend veel zoet water door de Nieuwe Waterweg worden gespoeld: honderdduizenden liters per seconde. "We moeten eigenlijk doorlopend dweilen met de kraan open", stelt hoogleraar Maarten Kleinhans van de Universiteit Utrecht.
Als er veel water door de Rijn stroomt, is dat geen probleem. Maar bij droogte, zoals deze zomer, gebruiken we meer dan de helft van al het Rijnwater dat ons land binnenkomt om de Nieuwe Waterweg te doorspoelen. En toch dreigen we de strijd tegen verzilting te verliezen: het zout dringt steeds dieper het land in.

Waterbeheerders nemen daarom al tal van bijzondere noodmaatregelen, bijvoorbeeld om het water in het Brielse Meer zoet te houden. Onder meer de industrie en tuinders in het Westland zijn afhankelijk van water uit deze 'regenton'. Door het watertekort mogen tuinders hun kassen al niet meer beregenen.

Tekort aan zoet water wordt groter​

Onderzoekers van Deltares en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) schreven eerder dit jaar dat er in de toekomst steeds grotere tekorten dreigen doordat door klimaatverandering de temperatuur verder stijgt en de zeespiegel omhooggaat. Er is dan steeds minder zoet water beschikbaar, terwijl de druk van de zoute Noordzee juist toeneemt.
Het planbureau stelde twee maatregelenpakketten voor om daar iets aan te doen. In één pakket blijven we ons watersysteem grotendeels op de huidige manier beheren, maar wordt de Nieuwe Waterweg wel ondieper gemaakt. In het andere pakket nemen we allerlei maatregelen die verder gaan, waaronder uiteindelijk ook het volledig afdammen van de Nieuwe Waterweg.
Makkelijk zou dat niet zijn. In één variant, die al in 2014 werd voorgesteld door een groep ingenieurs die eerder aan de Oosterscheldekering werkte, zouden er sluizen komen in de Nieuwe Waterweg. Maar samen met schepen zouden die ook veel zout water doorlaten, schreven wetenschappers van Deltares twee jaar geleden.
Om zoet water écht vast te houden, zou het nodig zijn om met een dam een volledige knip te maken tussen de zeevaart en de binnenvaart. Goederen moeten dan via land worden vervoerd. Het zou de werking van de Rotterdamse haven compleet veranderen. De economische gevolgen zijn nooit in detail onderzocht, maar zouden groot zijn.

Havenbedrijf noemt toekomst Nieuwe Waterweg 'dilemma'​

Toen NRC vier jaar geleden vroeg naar het afsluiten van de Nieuwe Waterweg, leverde het idee nog gelach op bij het Havenbedrijf. Inmiddels is de toon veranderd. De toekomst van de Nieuwe Waterweg is een "dilemma" en een "groot maatschappelijk vraagstuk", zegt een woordvoerder tegen NU.nl.

Vanwaar die andere toon? "We zijn vier jaar verder, deze droogte is ongekend", aldus de woordvoerder. Het gebrek aan zoet water dreigt ook industriële bedrijven in de haven zelf hard te raken.
Maar de directe toegang voor zeeschepen is ook "een van de grote kwaliteiten van de Rotterdamse haven", zegt de woordvoerder. "Daar moet je heel voorzichtig mee omgaan."

Dichtslibben als tussenoplossing?​

Een tussenoplossing kan zijn om de vaargeul in de Nieuwe Waterweg niet helemaal af te sluiten, maar geleidelijk op natuurlijke wijze te laten dichtslibben. "Dat zou heel verstandig zijn, zowel voor het probleem van de lage waterstanden en zoutindringing als voor het probleem van de hoge waterstanden", zegt emeritus hoogleraar Stedenbouwkunde Han Meyer.
Samen met twee natuurorganisaties schreef hij zes jaar geleden een plan om de Nieuwe Waterweg te verondiepen. Er zou dan minder zoet water nodig zijn om het zout tegen te houden. Bovendien zou een ondiepere Nieuwe Waterweg werken als een natuurlijke spons die het achterland bij hoogwater beschermt.
Ook volgens hoogleraar Kleinhans zou het goed zijn om verondieping van de Nieuwe Waterweg in ieder geval te onderzoeken. Afdamming is volgens hem een "draconische maatregel" met grote nadelen. Zo zou er ontzettend veel ruimte nodig zijn om het rivierwater bij hoge waterstanden op te vangen en later te kunnen wegpompen.
Het zou ongeveer een eeuw duren om de Nieuwe Waterweg op natuurlijke wijze te laten terugkeren van 16 naar 5 meter diepte, blijkt uit een modelstudie die de hoogleraar uitvoerde. Dat geeft de haven volgens hem tijd om zich aan te passen, bijvoorbeeld door meer activiteiten richting de Maasvlakte te verplaatsen.

'Petrochemie moet toch al verduurzamen'​

Vooral voor de bereikbaarheid van olieraffinaderijen en chemische bedrijven in de Botlek zou verondieping van de Nieuwe Waterweg gevolgen hebben. "Die petrochemie moet toch al gaan verduurzamen", zegt Meyer. "Het zou slim zijn om die transitie te combineren met deze opgave."
"Het Havenbedrijf kan dat niet leuk vinden, maar zij zijn medeveroorzaker van de klimaatschade", zegt Kleinhans. "Het kan niet meer zo zijn dat je bedrijven gewoon door laat gaan, terwijl ze schade veroorzaken aan natuur en de watervoorziening."
De belangrijkste maatregel tegen de droogteproblematiek blijft overigens volgens de hoogleraar het aanpakken van de klimaatverandering zelf. "De problemen die we nu ervaren, zien we al twintig jaar aankomen", aldus Kleinhans. "En dit is nog een hele fijne, vriendelijke, milde zomer vergeleken met wat er nog aankomt. Voorkomen is beter dan genezen."
 
Laatst bewerkt:

2000 euro boete in Almere voor huizen die langdurig leeg staan​

Ruben Koops
Als een van de eerste gemeenten in Nederland legt Almere leegstandsbelasting op aan eigenaren die een woning langdurig leeg laten. Die mogelijkheid hebben gemeenten sinds dit jaar, maar volgens critici is de maatregel onnodig omdat langdurige leegstand nauwelijks voorkomt.
© ANP
2000 euro boete in Almere voor huizen die langdurig leeg staan

Leegstand komt in meer gemeenten voor, zoals in Ouderkerk aan de Amstel.

De invoering van de leegstandsbelasting is een reactie op onderzoek van het CBS dat er in Nederland bijna 200.000 woningen leeg staan, waarvan 64.000 langer dan een jaar. Voor Almere gaat het om ongeveer 400 woningen, schat de gemeente.

De nieuwe lokale belasting, die op 1 januari 2027 ingaat, geldt voor woningen die op die datum een jaar leegstaan en bedraagt 2000 euro per jaar. Eigenaren van woningen waar langdurige leegstand wordt vermoed, krijgen eerst een brief, zodat zij nog iets aan de situatie kunnen veranderen.

Verantwoordelijk wethouder Paul Tang (wonen) heeft al aangekondigd dat de leegstandsbelasting in 2028 wat hem betreft omhoog gaat naar 16.000 euro.
https://www.rtl.nl/nieuws/onderzoek...en-spookwoning-spookbewoning-woning-leegstand
"We bouwen volop nieuwe woningen, maar moeten ook de bestaande woningen volop benutten. Dat er 400 woningen leegstaan in een tijd van woningnood, is voldoende reden om tot actie over te gaan. Elke woning telt", zegt Tang.

De leegstandsbelasting werd eerder dit jaar mogelijk gemaakt door minister Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting) met als doel dat alle beschikbare woonruimte in Nederland daar ook echt voor wordt gebruikt.

Volgens Edward Touw, directeur van Vastgoed Belang, de belangenvereniging van vastgoedbeleggers, is het een overbodige maatregel. Een leegstandsbelasting gaat er volgens Touw vanuit dat eigenaren van vastgoed hun bezit bewust leeg laten staan om te speculeren op waardestijging.

Maar daar hebben zij volgens hem geen belang bij, omdat ze hierdoor huurinkomsten mislopen. "Geen enkele belegger in vastgoed wil leegstand, want dat kost geld!"

Overschat​

Volgens Touw moeten de landelijke leegstandscijfers gecorrigeerd worden voor energiegebruik. Dan blijkt dat bij de meeste leegstaande huizen wel gewoon energie wordt gebruikt en dus bewoond worden, bijvoorbeeld door arbeidsmigranten of mensen die na een verhuizing zijn vergeten om zich in te schrijven.
https://www.rtl.nl/nieuws/video/vid...deca5b/huizencrisis-thailand-geen-tekort-maar

Cijfers van het CBS bevestigen dit, van de bijna 200.000 woningen die op papier leegstaan, blijkt dat bij ongeveer 25.000 geen energie wordt gebruikt en die dus niet in gebruik zijn als woning. Voor Almere gaat het in dit geval om een langdurige leegstand van ongeveer 40 woningen.

Ziekte en wachten op vergunningen​

Er zijn diverse redenen waarom een woning onverhoopt toch een tijdje leegstaat. Soms heeft de gemeente daar zelf ook een rol in. "Meestal gaat het om privéomstandigheden zoals ziekte van eigenaar-bewoners, of om verhuurders die lang moeten wachten op vergunningen voor bijvoorbeeld verduurzaming, transformatie of andere verbouwingen. Ditzelfde signaal horen wij ook van onze leden", zegt Touw.
https://www.rtl.nl/app?detect-devic...tm_medium=web&utm_campaign=app_download_promo
Touw vindt dat gemeenten zoals Almere de ambtenaren die ze nu gebruiken om een nieuwe leegstandsbelasting in te voeren, beter kunnen inzetten om sneller bouwvergunningen te verstrekken.

Handig maar onnodig​

Touw staat hierin niet alleen. Ook hoogleraar stedelijke economie Hans Koster (VU) denkt niet dat de leegstandsbelasting nu heel veel nut heeft. "Internationaal gezien is de leegstand in Nederland met ongeveer 2,3 procent echt heel laag. Bovendien gaat het meestal niet om beleggers die wachten op waardestijging", zegt Koster.

Toch vindt Koster het wel slim dat Almere en andere gemeenten de belasting nu aankondigen. "Theoretisch gezien is het een prima maatregel. Er is nu weinig weerstand tegen invoering, als er een andere fase aanbreekt op de woningmarkt en speculatie met vastgoed weer aantrekkelijk wordt, heb je deze maatregel klaarliggen."
 

Forum statistieken

Onderwerpen
4.716
Berichten
637.507
Leden
8.715
Nieuwste lid
realrebbit02
Word vaste donateur van dit forum
Terug
Bovenaan