Trump blokkeert AI-wapen tegen hackers voor Europa: ‘Overgeleverd aan de wolven’
De uiterst krachtige AI-software Mythos zou ons kunnen beschermen tegen megahacks, maar Europa mag er niet aan. Het licht leek op groen, maar nu bepaalt Donald Trump dat het model in de VS moet blijven. Discriminerend, vindt de EU.
Jelmer Luimstra
16 juni 2026
1. AI-model Mythos, hoe zat dat ook alweer?
Je zou maar iets hebben uitgevonden dat zo gevaarlijk is dat je het niet de markt op wil brengen. Dit ‘overkwam’ het Amerikaanse bedrijf Anthropic in april met AI-software Mythos. De techniek erachter zou zo slim zijn dat je er allerlei gigantische hacks - zoals bij Odido, maar dan nog massaler - mee kunt forceren.
Anthropic maakte zijn model daarom alleen toegankelijk voor een select clubje Amerikaanse techbedrijven, zoals Google en Apple. Zij gebruiken de techniek om kwetsbaarheden in hun it-systemen op te sporen en hackers hierdoor een stap voor te zijn.
2. En Europa?
Europa leek lange tijd achter het net te vissen, waardoor bij velen
de vrees ontstond voor een circus aan gigahacks.
Het leek deze maand net de goede kant op te gaan voor ons continent. Anthropic bleek afgelopen week een afgeslankt model van Mythos, Fable 5, wereldwijd beschikbaar te maken. De EU bleek daarnaast begin juni formeel toestemming te hebben gekregen om Mythos in te zetten voor zijn veiligheid, meldde de
Financial Times.
Mario Amodei, mede-oprichter en ceo van Anthropic, het bedrijf achter AI-model Mythos. © AFP
3. Dus: eind goed, al goed?
Toch niet, want Trump gooide dit weekend roet in het eten. Anthropic mag zijn krachtigste modellen - dus Mythos en Fable - niet langer voor buitenlanders beschikbaar maken, besloot de regering-Trump vrijdag. Een laaiende EU noemde het besluit zondag al ‘discriminerend’.
Volgens de regering-Trump zijn de beperkingen van de modellen van Anthropic VS te omzeilen, waardoor ze niet veilig zouden zijn.
Dat valt genoeg mee, stelt Anthropic. Om toch aan de regelgeving te voldoen, besloot het bedrijf vrijdag om voor alle klanten de stekker uit Mythos en Fable te trekken. Dus óók voor Amerikaanse. Anthropic hoopt deze toegang ‘zo snel mogelijk te herstellen’.
Een bloedbad dreigt. Denk aan treinverkeer dat moet worden stilgelegd
Bart Groothuis, VVD
4. Wat dreigt voor Europa?
De vrees is dat Mythos straks wel weer beschikbaar komt voor Amerikaanse bedrijven, maar dat Europa 1-0 achter blijft staan. „In Amerika zeggen ze:
nobody but us”, reageert Europarlementariër Bart Groothuis van de VVD. „Dat zie je hier ook: alleen zíj krijgen de mogelijkheid om zich te beschermen.”
‘Onverantwoord’, meent Groothuis. Hackers dreigen door dit soort ontwikkelingen op grote schaal systemen te kunnen kraken. „We moeten ons hier wereldwijd tegen kunnen beschermen met dezelfde software, anders krijg je een bloedbad. Denk aan treinverkeer dat stilgelegd moet worden of banken die kwetsbaar blijken.”
Trump zet Mythos gewoon in als handelsmiddel, denkt de Europarlementariër. „Dit is typisch Trump. Eerst legt hij iets op de mat, vervolgens mogen wij iets terugleggen. Wat zal het zijn? Korting op staal?”
Zonder Europese technologie zijn we overgeleverd aan de wolven
Bart Groothuis, VVD
5. Zijn er lichtpuntjes?
Zeker, het hoeft geen rouwstoet te zijn. Er is andere AI-software op de markt, die volgens Groothuis ‘bijna gelijk is’ aan die van Mythos. Denk aan de laatste modellen van GPT, Kimi of Deepseek. Het probleem: dit zijn allemaal AI-speeltjes van Chinese of Amerikaanse makelij.
Daar moet verandering in komen, volgens de EU. Begin deze maand presenteerde de EU een pakket maatregelen om van Europa een
‘AI-continent’ te maken. We moeten meer datacentra krijgen en meer chips bouwen. Dit moet uiteindelijk leiden tot een echt goede, Europese variant op bijvoorbeeld AI-chatbot ChatGPT.
Broodnodig, volgens Groothuis. „Alsje geen Europese technologie ontwikkelt, ben je overgeleverd aan de wolven. Dat laat dit voorbeeld met Mythos goed zien.”