Niet alleen voetballers in de knel: duizenden mensen verliezen Nederlanderschap
De paspoortenkwestie in het betaalde voetbal staat niet op zichzelf. Duizenden Nederlanders zijn onvrijwillig hun nationaliteit verloren, aldus Stichting Nederlanders Buiten Nederland. Voorzitter Eelco Keij: „Dit probleem is veel groter.”
Fabian van der Poll
2 april 2026
Aan de telefoon vanuit New York draait Eelco Keij er niet omheen. „
De paspoortenkwestie in het betaalde voetbal is de beste antireclame voor de huidige wetgeving, hoe zuur ook voor betrokkenen.”
Keij is voorzitter van de Stichting Nederlanders Buiten Nederland (SNBN). Deze organisatie, die meer dan een miljoen Nederlanders in het buitenland vertegenwoordigt, pleit al jaren voor versoepeling van de regels rondom de dubbele nationaliteit.
„Dit probleem is veel groter en treft veel meer Nederlanders’’, zegt Keij, die in de VS woont en daar werkt als fondsenwerver voor het World Wildlife Fund, de Amerikaanse afdeling van het Wereld Natuur Fonds.
Ze mogen niet meer stemmen en verliezen hun vrijheid om te reizen
Eelco Keij over mensen die hun Nederlanderschap verliezen
Nederlanderschap verloren
De zogenoemde ‘paspoortgate’ draait om de speelgerechtigheid van een aantal
profvoetballers in de Eredivisie en Eerste Divisie. Deze spelers, in Nederland geboren, kozen er de afgelopen jaren voor om uit te komen voor landen als Indonesië en Suriname. Dit mocht, bijvoorbeeld omdat hun oma in Indonesië was geboren.
Met één specifiek gevolg hadden sommige spelers echter geen rekening gehouden: door vrijwillig de nationaliteit van een ander land te aanvaarden, verloren zij automatisch het Nederlanderschap.
Zowel Indonesië als Suriname (maar ook Nederland zelf in principe niet) accepteert geen dubbele nationaliteit. De spelers moeten daardoor over een werkvergunning beschikken. Die blijken meerdere spelers niet te hebben, waardoor sommigen door hun clubs op non-actief zijn gezet.
Geen vrijheid om te reizen
„Triest voor deze spelers natuurlijk, maar zij zijn lang niet de enigen die dit overkomt’’, zegt Keij. „Er lopen duizenden onvrijwillige oud-Nederlanders rond. Ze mogen niet meer stemmen, verliezen hun vrijheid om te reizen en om voor hun ouder wordende ouders in Nederland te zorgen, om maar enkele voorbeelden te noemen.”
Als Nederlanders naar het buitenland gaan, leggen we ze vooral restricties op
Eelco Keij,Stichting Nederlanders Buiten Nederland
De SNBN-voorzitter wijt dit aan de wijze waarop Nederland met zijn diaspora omgaat. „Wij vinden onszelf een internationaal land, maar als Nederlanders naar het buitenland gaan, leggen we ze vooral restricties op. Nederland is strenger dan de meeste landen eromheen. Allemaal op basis van negentiende-eeuwse wetten.’’
In 2015 wendde hij zich met zijn stichting tot de Nationale Ombudsman. Die schreef
Rapport verlies Nederlanderschap: ‘En toen was ik mijn Nederlanderschap kwijt…’ Aanleiding was de klacht van een echtpaar dat zonder het te weten de Nederlandse nationaliteit was kwijtgeraakt.
Clubs hebben geblunderd
Keij: „Kijk, je kunt zeggen dat mensen zelf op de hoogte moeten zijn van de wet. Ik vind ook dat die voetballers en hun clubs hebben geblunderd. Maar als afgestudeerd jurist ben ik getraind om de wetten erop na te slaan. Veel mensen niet.”
„En nog belangrijker: door één fout wordt je hele leven weggemaaid door deze wetgeving, zonder waarschuwing, zonder recht op beroep. Dat is buitenproportioneel. De Ombudsman pleit voor herstelregelingen, maar tot op heden wachten we daar nog altijd op.’’
Het feit dat je tegen je zin ‘uitgeburgerd’ kunt worden – dat idee komt bij de meesten niet eens op
Eelco Keij, Stichting Nederlanders Buiten Nederland
Waarom is het zo’n probleem om je nationaliteit te verliezen? Wie een andere nationaliteit aanneemt, kiest toch voor een leven elders? Keij nuanceert dat. „Dat je een andere nationaliteit aanneemt, wil niet zeggen dat je het Nederlanderschap wilt opgeven.”
„De afgelopen vijftien jaar heb ik duizenden Nederlanders in het buitenland gesproken: het feit dat je tegen je zin ‘uitgeburgerd’ kunt worden – dat idee komt bij de meesten niet eens op. Bovendien komen veel Nederlanders ook weer terug na enkele jaren emigratie.’’
Aangewezen op een visum
„In Mexico moet je bijvoorbeeld de Mexicaanse nationaliteit hebben om een huis te kopen. Gevolg: je raakt de Nederlandse kwijt. En dat heeft weer gevolgen voor je vrijheid.”
In dat geval zijn mensen aangewezen op een visum. „Dan mag je maar drie maanden blijven. Stel dat je ouders ziek worden… Ik ken mensen die ‘opgelucht’ waren dat hun ouders binnen die drie maanden overleden.’’
De afgelopen jaren heeft zijn organisatie grote en kleine successen geboekt. Zo mogen de circa 500.000 stemgerechtigde Nederlanders in het buitenland nu ook voor de Eerste Kamer stemmen; hiervoor was een grondwetswijziging nodig. „En de digitale DigiD kwam er. Daardoor hoeven mensen niet meer 1000 kilometer te reizen naar Nederlandse ambassades om een pincode op te halen voor het opstarten van een DigiD.”
Oplossing in zicht?
Een mogelijke oplossing voor het ongewild verliezen van de Nederlandse nationaliteit is de initiatiefwet die binnenkort in de Tweede Kamer wordt behandeld – het debat staat nu met potlood in de agenda voor eind mei. D66 en PRO willen met die wet Nederlanders het recht op een dubbele nationaliteit geven.
„Die paspoortkwestie in het voetbal is precies de reden waarom we met deze wet komen”, zegt PRO-Kamerlid Songül Mutluer, die de wet samen met D66-fractieleider Jan Paternotte verdedigt.
Tegelijkertijd hebben coalitiepartijen D66, VVD en CDA óók afgesproken om met plannen te komen de nationaliteitswet te ‘moderniseren’. De drie partijen schreven in het regeerakkoord dat Nederlanders hun nationaliteit niet sneller mogen verliezen dan Duitsers, Belgen, Fransen en Britten. Ook daarvan is het doel dat iemand niet zomaar zijn of haar Nederlanderschap kan verliezen, zegt een D66-woordvoerder. Maar hoe dat kabinetsplan ingevuld wordt, is nog onbekend.
Keij: „Het zou mij verbazen als de politieke partijen de belangen van zo veel Nederlanders buiten Nederland gaan negeren.”
