Nederlandse politiek
- Onderwerp starter fatsnotbad
- Startdatum
Lievergezond
Well-known member
Gay premier. 
Mike
Mike
Hel kan wel.
Even een kleine nuance hier voor Spanje. Donderdag komt hier het decreet voor in het parlement, maar een decreet zijnde is het al effectief. Het zal ook hier goedgekeurd worden daar de linkse partijen samen met de afscheidingspartijen de meerderheid hebben.
Wat er echter fout is aan dit decreet is dat ze nogmaals de sluiting van de kerncentrales bevestigen.
edwin
Well-known member
Geen geld meer. Hoe kan dat nou?
www.omroepwest.nl
Geen geld om kapotte snelweg te repareren: delen A4 al dagen dicht, extra reistijd is bijna uur
Twee delen van de A4 zijn sinds afgelopen vrijdag voor onbepaalde tijd dicht. Bovendien is het vanwege een financieel tekort bij Rijkswaterstaat niet duidelijk wanneer de snelweg weer opengaat.
www.omroepwest.nl
Lievergezond
Well-known member
Gorinchem had al ruim voor verkiezingen signalen over ronselen van stemmen
In Gorinchem waren al ruim voor de verkiezingen signalen dat er stemmen waren geronseld. Dat zei burgemeester Reinie Melissant dinsdag op een informatieavond naar aanleiding van het vermoeden dat een kandidaat in de Zuid-Hollandse gemeente heeft gefraudeerd met volmachten.
www.nu.nl
Wat geld lenen van Zelenski ?Geen geld meer. Hoe kan dat nou?
Geen geld om kapotte snelweg te repareren: delen A4 al dagen dicht, extra reistijd is bijna uur
Twee delen van de A4 zijn sinds afgelopen vrijdag voor onbepaalde tijd dicht. Bovendien is het vanwege een financieel tekort bij Rijkswaterstaat niet duidelijk wanneer de snelweg weer opengaat.
Het gelijk van links. Ook FvD is op dit onderwerp slappe hap.
Mike
Medusa
Well-known member
Lievergezond
Well-known member
40 jaar na Kedichem: hoe een politieke bijeenkomst eindigde in geweld en brand
In 1986 liep een bijeenkomst van politici van de Centrumpartij en de Centrumdemocraten in Kedichem uit op een gewelddadige aanval en brand. Veertig jaar later blikken politie, brandweer, betrokkenen en experts terug op een dag die symbool werd voor politiek geweld in Nederland.
Hoe het dorp Kedichem symbool werd voor politiek geweld: betrokkenen kijken veertig jaar later terug
Zaterdag 29 maart 1986: zo’n honderd antifascisten trekken naar Kedichem. Radicaal-rechts, onder wie politicus Hans Janmaat, vergadert er in Hotel Cosmopolite. Het gebouw vliegt in brand, mensen raken gewond. Hoe kon dit gebeuren, en waarom is Kedichem veertig jaar later nog een symbool voor politiek geweld? Betrokkenen en experts vertellen hun verhaal.
Door: Anja Broeken en Michel Broekhuizen
Janmaat (1934–2002) was een van de eerste Nederlandse politici die zich openlijk uitsprak tegen het immigratiebeleid. Hij kwam in 1982 met de Centrumpartij (CP) in de Tweede Kamer – als eenmansfractie. Twee jaar later stapte hij uit die partij. Hij bleef in de Tweede Kamer en richtte de Centrumdemocraten (CD) op. Die breuk moest worden hersteld, vonden oud-partijgenoten van CP.
Zij zitten die paaszaterdag in 1986 nietsvermoedend in het hotel in Kedichem. Maar antifascisten hebben gehoord van de bijeenkomst van radicaal-rechtse kopstukken en zijn met rook- en mogelijk ook brandbommen afgereisd naar het dorp tussen Gorinchem en Leerdam. Zij zetten onmiddellijk na hun aankomst de aanval in en bekogelen het gebouw. Hotel Cosmopolite vliegt in brand. In paniek vluchten de aanwezigen naar buiten.
CP‑leider Hans Janmaat bij de interruptiemicrofoon in de Tweede Kamer, oktober 1983.
Rob C. Croes / Anefo (Nationaal Archief)
Hans Janmaat loopt langs demonstranten op het Binnenhof die in september 1982 tegen hem en zijn partij protesteren.
Rob Bogaerts / Anefo (Nationaal Archief)
Duizenden mensen demonstreren tegen de komst van de Centrumpartij in de Tweede Kamer.
Marcel Antonisse / Anefo (Nationaal Archief)
Centrumpartijleden Wim Vreeswijk (links) en Bernhard Fresco schudden elkaar de hand; in het midden Hans Janmaat.
ANP
Tweede Kamerlid Janmaat tijdens een televisieuitzending voor politieke partijen in februari 1984.
Rob Bogaerts / Anefo (Nationaal Archief)
Wil Schuurman, secretaresse en latere echtgenote van Hans Janmaat, wordt zwaar gewond afgevoerd. Zij springt uit een raam op de tweede verdieping. Het glas van een gesprongen ruit snijdt de slagader in haar been door: het bloeden laat zich amper stoppen. Artsen kunnen haar been niet redden: het wordt geamputeerd.
Boeren schieten de onderbezette politie te hulp en gaan met stoelpoten en hooivorken achter de activisten aan. Die vluchten door het weiland en zwemmen de Linge over. Een chaotisch tafereel tegen de vredige achtergrond van een landschap vol knotwilgen en boerderijen.
Over de behandeling van de aangehouden activisten werden Kamervragen gesteld door linkse politieke partijen. Over de aanslag op de radicaal-rechtse politici was in het parlement nauwelijks opwinding. Volgens Janmaat kwam dit omdat hij door de andere parlementariërs werd doodgezwegen vanwege zijn extreme standpunten. Janmaat werd later veroordeeld voor aanzetten tot rassenhaat en discriminatie.
De veldslag bij Kedichem geldt, nu veertig jaar later, als een van de gewelddadigste confrontaties tussen politieke tegenstanders.
NOS Journaal 29-03-1986
De politieman
De dienst van politieman Gerrit Gijsbers (toen 31) bij de gemeentepolitie van Leerdam start zaterdagochtend 28 maart 1986 zoals elke dienst. „We waren met z’n vieren op het bureau. Daar hoorde ik dat er een vergadering was van de Centrum Democraten in het hotel in Kedichem en ergens in Leerdam was een Turkse ontmoeting. We hoefden geen bijzonderheden te verwachten.’’
Gerrit Gijsbers was politieman tijdens de rellen bij hotel Cosmopolite in Kedichem op 28 maart 1986. Rias Immink
Gijsbers rijdt met een collega een rondje door Leerdam. „Bij het station stond een groep actievoerders. Naar schatting zo’n honderd man. Later werd duidelijk dat ze afkomstig waren uit het Amsterdamse krakersmilieu. Ze hadden er lucht van gekregen dat de Centrum Democraten in Kedichem waren.’’
Wanneer Gijsbers de groep ziet, rijdt hij gelijk naar het hotel om de mensen daar te waarschuwen. „Toen ik daar aankwam, vlogen de eerste stenen door de lucht. Wegwezen, dacht ik. De actievoerders sloegen met ijzeren staven op onze politiewagen. Het was achteraf een wonder dat de ruiten niet sneuvelden.’’
Op enige afstand van het hotel vragen hij en zijn collega via de politieradio om versterking. Vervolgens keren ze terug naar het hotel. „We hebben twee actievoerders opgepakt: met hen zijn we naar het bureau gereden.’’
Ondertussen rijden de actievoerders ook af en aan met busjes „Zo brachten zij versterking vanuit Leerdam naar Kedichem. In die busjes lagen flessen met brandbare vloeistof, waarmee het hotel werd bekogeld. Er ontstond brand, mensen vluchtten het hotel uit en raakten slaags met de actievoerders. De chaos was compleet.’’
De actievoerders sloegen met ijzeren staven op onze politiewagen. Het was achteraf een wonder dat de ruiten niet sneuvelden
Gerrit Gijsbers
Politieman
De versterking komt van de korpsen uit omliggende gemeenten. Ook de landelijke politie komt. „De opdracht was: zoveel mogelijk actievoerders oppakken. Daarbij kregen we hulp van bewoners, die actievoerders in bedwang hielden.’’
De binnenplaats van het politiebureau in Leerdam wordt voller en voller. Uiteindelijk staan er zo’n 75 arrestanten. „Die wisselden onderling van kleding. Daardoor werd het voor ons moeilijker om aan te geven wie wat heeft gedaan. Aan de hand van foto’s die tijdens de rellen zijn gemaakt, konden we van zes personen de identiteit achterhalen. Die zijn ook veroordeeld. Maar dat heeft maanden werk gekost.’’
Gijsbers is geen moment bang geweest. „Nee, ik had zes jaar daarvoor de krakersrellen in Amsterdam meegemaakt. In Kedichem ging de knop om: doorpakken was de boodschap.’’
Toch laat Kedichem wel degelijk zijn sporen na bij het team van Gijsbers. „Een van de collega’s heeft heel lang last gehouden van dat geweld. Aandacht voor de gevolgen daarvan was er toen nauwelijks. Ikzelf heb het nooit moeilijk gehad met die dag. Maar dat had hij wel en dat begrijp ik zeker.’’
De brandweer
Brandweerman Ruud van Bezooijen (68) was in zijn groentetuin aan de Zwaanseweg aan het werk, toen hij plots veel herrie vanaf de dijk hoorde komen. „Ik hoorde mensen met een Amsterdams accent, met alle herrie die ermee gepaard ging, kwamen ze over als relschoppers. Ik keek wel, maar ik wist niet zo snel wat er gebeurde. Dus liet ik het over me heenkomen. Ik ben wel naar huis gegaan, want ik voelde dat er iets misging.”
Brandweerman Ruud van Bezooijen was een van de eersten ter plaatse bij de brand in hotel Cosmopolite tijdens de rellen in Kedichem op 28 maart 1986. Privéfoto
En inderdaad, niet veel later ging de pieper: brand. „De brandweerwagen stond iets verderop in de Michiel van Loonstraat in plaats van op de kazerne in het dorp. We waren daar bezig met de voorbereidingen van het jaarfeest. Ik ben op de klompen richting de brandweerwagen gerend. Met een zestal zijn we uitgerukt, maar we wisten nog niet goed wat er aan de hand was. Je voelde al wel de spanning in het dorp.”
Pas later hoorden ze dat Janmaat en zijn partijgenoten een vergadering in het hotel hadden en dat daarop tientallen actievoerders waren afgekomen. „Toen we ter plekke kwamen, heerste er al een chaos. Activisten die het pand bekogelden, vlammen die naar buiten sloegen, boze dorpsbewoners die met hooivorken heen en weer liepen.”
Er was geen politie te bekennen; de politieauto bleek zich al teruggetrokken te hebben voordat de brandweer arriveerde, herinnert Van Bezooijen zich. „We zijn direct met de wagen door de menigte gereden en hebben zo de groep uit elkaar gedreven. Aan de ‘Leerdamse’ kant stonden actievoerders, voorbij het hotel stonden de mensen die uit het brandende hotel waren gevlucht. Het was heel dreigend.”
Veel actievoerders sprongen de Linge in om te vluchten. Het was een bijzonder schouwspel, die boeren tegen die activisten. En geloof me, die boeren staken echt
Ruud van Bezooijen
Brandweerman
Net voorbij het hotel gingen ze de stoep af, waar ze Janmaats secretaresse Wil Schuurman beneden hevig bloedend zagen liggen met glas in haar been. „De bevelvoerder plukte een EHBO’er van de dijk: die viel pal naast haar flauw. Er was totale chaos en paniek. We hebben met straalpijpen staan zwaaien om te zorgen dat we ruimte in de chaos kregen.”
Hij herinnert zich nog goed de boeren die de activisten met rieken achterna zaten. „Veel actievoerders sprongen de Linge in om te vluchten. „Het was een bijzonder schouwspel, die boeren tegen die activisten. En geloof me, die boeren staken echt.”
De brandweer startte de eerste bluswerkzaamheden, maar moest opschalen. De brandweer uit Leerdam hielp mensen uit het brandende pand. „Die durfden pas naar buiten toen de brandweer er was”, vertelt Van Bezooijen.
Brandweervrouw Anja van de Wijngaard maakte tijdens haar tweede dienst de brand en chaos bij hotel Cosmopolite in Kedichem van dichtbij mee. Cor de Kock
Onder de leden van het Kedichemse brandweerkorps was ook brandweervrouw Anja van de Wijngaard (70), die tijdens de aanslag in Kedichem pas haar tweede dienst draaide. „We waren de kazerne aan het versieren, voordat de chaos begon. Op de dijk zagen we mensen met hanenkammen en huurbusjes. We zijn door de vlammen gereden om aan de andere kant te komen, en ik herinner me dat het heel erg heet was. ‘Rijden! Rijden!’ zei onze bevelvoerder. Aan de andere kant zagen we mensen wegrennen en de Linge overzwemmen.”
Het gebruik van brandstichtende wapens is nooit bewezen. Door de snelheid van de uitslaande brand denkt Van de Wijngaard dat er wel degelijk brandbommen of zeer brandbaar fosfor naar binnen zijn gegooid – en niet alleen rookbommen die in de gordijnen zijn blijven hangen waardoor deze vlam vatten, zoals wordt beweerd.
„In no time was alles verwoest. Bij een rookbom gaat dat niet zo snel. Maar dat was niet meer te achterhalen. Het was in elk geval zeer heftig. Ze wilden duidelijk paniek. Nou, dat is gelukt.”
De medeorganisator van de bijeenkomst
Oud-Centrumpartijlid en medeorganisator van de bijeenkomst Wim Vreeswijk (75) herinnert zich die dag als een ‘dramatische, hectische’ dag. „Een groot drama. De burgemeester (Dick Corporaal, red.) van Leerdam heeft onvoldoende gekeken naar de dreiging. Hij is fors in gebreke gebleven.”
Wim Vreeswijk, medeorganisator van de bijeenkomst van de Centrumpartij, vluchtte tijdens de rellen in Kedichem uit het brandende hotel Cosmopolite. Rias Immink
Vreeswijk haalt de smalle, kronkelige dijk tussen Leerdam en Kedichem aan, en het feit dat er maar één politieauto was. „De dijk was makkelijk te verdedigen geweest door de weg af te sluiten. Als het bestaande gezag op dat moment beter had gehandeld, was er niets aan de hand geweest.”
Hij valt even stil, en vertelt vervolgens hoe hij en de secretaresse van Hans Janmaat, Wil Schuurman, uit het brandende hotel probeerden te vluchten. „Ik ben van twee hoog naar beneden gesprongen. De sprong was goed. Maar toen ik neerkwam, gleed ik uit over het grind. Hierdoor klapte ik heel hard met mijn hoofd tegen de achtergevel. Ik ben daarna even buiten bewustzijn geweest.”
Een groot drama. De burgemeester van Leerdam heeft onvoldoende gekeken naar de dreiging. Hij is fors in gebreke gebleven
Wim Vreeswijk
oud-Centrumpartijlid
Schuurman was helemaal in paniek, weet Vreeswijk nog. „Ze sprong, maar kwam met haar been in het glas van een ruit terecht. Dat bloedde hevig, het zag er zeer ernstig uit. Ze werd naar de dijk gedragen, waar ze weer bij haar positieven kwam. Een agent heeft haar met de auto naar het ziekenhuis gereden.”
Vreeswijk is opnieuw even stil. Sinds die dag is er veel veranderd, meent hij. „Velen zijn ervan geschrokken. Het radicaal-rechtse geluid is nu gematigd. De politici zijn voorzichtiger geworden.”
De fotografen
Hij was die dag op zoek naar een ooievaar in Schoonrewoerd – toen nog een zeldzame vogel. Maar in plaats daarvan belandde William Hoogteyling zaterdag 29 maart 1986 in een chaos op de Lingedijk in Kedichem. De dan 27-jarige Hoogteyling maakt er zijn iconische nieuwsfoto: een hoestende politicus Hans Janmaat, onder het roet, terwijl achter hem hotel Cosmopolite in brand staat.
Fotograaf William Hoogteyling legde op 29 maart 1986 de iconische foto vast van Hans Janmaat voor het brandende hotel Cosmopolite in Kedichem. Cor de Kock
„Een auto van de toenmalige gemeentepolitie Culemborg scheurde met vliegende vaart dwars door Schoonrewoerd. Ik herkende die wagen onmiddellijk: het was de gloednieuwe Saab die dat korps had gekocht’’, blikt Hoogteyling terug.
Het lukt hem niet om de politie bij te houden. Maar al snel komt er ook een brandweerwagen met gillende sirenes aan. De fotograaf uit Buren haakt aan. „Ik zat er zo kort achter dat ik alle afzettingen op de dijk wist te ontwijken. Het hotel stond in brand, maar op dat moment had ik geen idee wat er aan de hand was.’’
Foto’s van William Hoogteyling tonen de chaos, de brand en de nasleep van een van de heftigste politieke confrontaties in Nederland. William Hoogteyling
Hoogteyling loopt onderlangs de dijk – dwars door tuinen heen – om het hotel aan de andere zijde te bereiken. Daar komt Janmaat op hem af gelopen. „Ik riep hem en drukte af: die foto leverde mij de Zilveren Camera op. Pas toen ik zag hoe Wil Schuurman, zijn secretaresse en latere echtgenote, hevig bloedend werd afgevoerd op een brancard besefte ik wat er was gebeurd.’’
Een politieman, die Hoogteyling persoonlijk kent, voorkomt dat de fotograaf wordt aangevallen. „Een aanhanger van Janmaat dacht dat ik bij de antifascisten hoorde, de groep die hen had aangevallen. Hij kwam met een stoelpoot op me af. Na tussenkomst van de politie heb ik me snel voorgesteld en ben verder gegaan met fotograferen.’’
Fotograaf Cor de Kock legde de nasleep van de brand bij hotel Cosmopolite in Kedichem vast, zonder op dat moment te weten wat er precies was gebeurd. Cor de Kock
Fotograaf Cor de Kock (dan 39) is samen met zijn vrouw Ada in Zuilichem voor een klus. „Wij hoorden op de scanner dat het hotel in brand stond. Die hadden we altijd bij ons: via de scanner kon je meeluisteren met de berichten van de hulpdiensten.’’
De Kock kiest ervoor om over Gorinchem naar de Lingedijk te rijden, en niet over Zaltbommel. „Een keuze puur op gevoel. We parkeerden de auto op honderd meter afstand van het hotel.’’
Hij heeft evenmin enig idee wat er precies was gebeurd. „Ja, het hotel stond in brand en Hans Janmaat liep op de dijk. Ik heb heel wat foto’s gemaakt, maar pas thuis hoorde ik op de radio wat er gebeurd was. Het AD belde of ik in Kedichem was geweest. Op dat moment had ik mijn foto’s ontwikkeld en stond ik klaar om ze door te seinen. Daarvoor had ik een speciale machine in huis. Internet? Nee, dat bestond toen nog niet.’’
De activisten
Er werden diezelfde dag 72 activisten aangehouden, in de maanden erna nog drie. Wie de aanslag organiseerden, is officieel nooit bekend geworden. Zes van hen werden in 1987 door de rechtbank van Dordrecht veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf, waarvan drie maanden voorwaardelijk.
Zes activisten werden in 1987 veroordeeld voor hun rol bij de rellen en brand bij hotel Cosmopolite in Kedichem. William Hoogteyling
Het oordeel: ze maakten zich schuldig aan verstoring van de openbare orde en openlijke geweldpleging in groepsverband. Dat ze opzettelijk brand stichtten en zwaar lichamelijk letsel toebrachten, kon nooit worden bewezen. Een persoon werd in hoger beroep veroordeeld tot zes maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf.
Het AD heeft geprobeerd de zes verdachten te achterhalen. Niet iedereen is benaderd. Degene die wel benaderd zijn, reageren niet op vragen. De zes waren destijds ook niet in de rechtbank, maar lieten hun advocaten voor hen spreken, zo blijkt uit rechtbankverslagen. „Wij voeren een gevecht tegen fascisten en tegen de Staat. We hebben liever een proces dan een lintje’’, verwoordde een advocaat de reden voor de actie op de Lingedijk.
Hij en zijn collega’s zeiden allemaal dat hun cliënten vonden dat de Staat racistische groepen hun gang lieten gaan.
De historicus
Historicus en auteur Jan de Vetten (72) schreef in 2020 het boek De aanslag van Kedichem. Daarin worden de gebeurtenissen gereconstrueerd rondom de aanslag op die bewuste dag. In het boek wordt antwoord gegeven op de vragen: was het een aanslag of een ongeluk? Hebben de autoriteiten adequaat gehandeld, of zijn er fouten gemaakt en zijn ze nalatig geweest?
Historicus Jan de Vetten concludeert dat de brand bij hotel Cosmopolite in Kedichem in 1986 als een aanslag moet worden gezien en dat de politie tekortschietend heeft gehandeld. Privéfoto
De Vetten concludeert dat het sowieso een aanslag was, ook als er niet met brandbommen is gegooid. Hij vindt ook dat het Leerdamse politiekorps heeft gefaald door niet bij de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) te checken of er problemen waren te verwachten. De aanslag kon plaatsvinden door falen van de Leerdamse politie in aanloop naar de actie, stelt hij, en door ‘weinig doortastend optreden’ van het korps op de dag zelf.
Volgens De Vetten blijft het een vraagteken waarom de Leerdamse politie die dag niet eerder ingreep, bijvoorbeeld door de dijk af te sluiten en de aanwezigen in het hotel te waarschuwen.
De Vetten vindt dat er de afgelopen veertig jaar veel is veranderd, ‘vooral ook in de manier waarop we in Nederland omgaan met radicaal-rechts’. „Dat is gaan verschuiven na 2000, met 9/11 (de aanslag op onder meer het World Trade Center in New York, red.) en de opkomst van Fortuyn en later Wilders.”
Premier Albanese van Australie heeft belastingverlaging aangekondigd op benzine en zelfs volledige vrijstelling van belasting op diesel om essentieel goederentransport te verzekeren. Wanneer gaat de Nederlandse overheid hetzelfde doen?
Mike
Mike
Laatst bewerkt:
David Johannes
Well-known member
Pas als Duitsland gaat verlagen gaat Nederland mee. Is met alles zo
Forum statistieken
