Follow along with the video below to see how to install our site as a web app on your home screen.
Opmerking: This feature may not be available in some browsers.
Staatssecretaris maakt zich zorgen om school Forum, maar kan niet ingrijpen: maandag openen de deuren
Ondanks de nodige kritiek gaat deze maand opnieuw een Forum-school van start. Ditmaal met slechts achttien leerlingen én met subsidie van de overheid. De school voldoet immers aan alle wettelijke criteria. Althans, nog wel. Want er gaat tóch iets veranderen.
Hans van Soest
12 augustus 2026
Het baart staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs, VVD) ‘zorgen’, zegt ze: een politieke partij die een eigen school opricht. Maar ondanks die zorgen bij het kabinet gaat de zogeheten Renaissanceschool in Almere, die is opgericht door Forum voor Democratie, deze maand gewoon open.
Na een mislukte poging een paar jaar geleden, krijgt de basisschool dit keer subsidie van de overheid om het in elk geval een paar jaar vol te houden.
Volgens partijoprichter Thierry Baudet is een eigen school nodig om ‘ambtenaren en specialisten op te leiden’ die later het Forum-gedachtegoed kunnen uitdragen.
Een eigen school voor politieke doeleinden leidt tot gefronste wenkbrauwen bij een groot deel van de Tweede Kamer. En bij het kabinet. Maar ondanks de zorgen zal Tielen niet ingrijpen. We hebben nu eenmaal afspraken over hoe we omgaan met het oprichten van nieuwe scholen, zei ze daarover.
Het baart staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs) ‘zorgen’ dat een politieke partij een eigen school opricht. © ANP![]()
Tielen kan ook niet anders. Want wat de politiek vindt van een school, doet er niet zo veel toe. In ons land mag iedereen zelf een school stichten en het onderwijs naar de eigen godsdienstige, levensbeschouwelijke of onderwijskundige opvatting inrichten. En dus ook subsidie aanvragen.
Onderwijs met ‘een kleurtje’
Die vrijheid van onderwijs is al ruim honderd jaar een heilig huisje. Tot 1917 betaalde de overheid alleen mee aan openbaar onderwijs. Maar in dat jaar werd een akkoord gesloten tussen de confessionele partijen en de socialisten om elkaars wensen aan een meerderheid te helpen. Zo kwam er tegelijkertijd subsidie voor scholen op religieuze grondslag én algemeen kiesrecht.
Maar hoewel die afspraak in de grondwet is vastgelegd, is er met regelmaat discussie over geweest. De zorgen over de Renaissanceschool staan namelijk niet op zichzelf. Kamerleden stellen net zo goed kritische vragen over sommige islamitische en streng gereformeerde scholen. Zoals onlangs nog over scholen die boeken weren waarin de evolutieleer voorkomt.
Thierry Baudet (FVD) met zijn zoon Lancelot in de Tweede Kamer. © ANP![]()
Tornen aan die vrijheid is echter taboe. Ondanks de ontkerkelijking in ons land hechten ouders zeer aan onderwijs met ‘een kleurtje’, of bijzonder onderwijs zoals het formeel heet. Slechts 30 procent van de kinderen gaat naar een openbare school. De rest gaat naar een school met een bepaalde signatuur.
Zo’n 30 procent van de kinderen gaat naar een katholieke school, ongeveer hetzelfde percentage naar een protestants-christelijke school en nog zo’n 10 procent naar bijvoorbeeld een islamitische, jenaplan- of montessorischool.
Hoogoplopende ruzie binnen VVD
Nog niet zo heel lang geleden ondervond de VVD hoe gevoelig het is om die grondwettelijke vrijheid ter discussie te stellen. Toenmalig partijleider Jozias van Aartsen betoogde in 2005 dat het niet meer van deze tijd was dat de overheid religieuze scholen financierde. Net als in Frankrijk zou elk kind ongekleurd onderwijs moeten krijgen.
Het leidde tot hoogoplopende ruzie in de partij. Partijprominenten als Hans Wiegel en Mark Rutte keerden zich openlijk tegen Van Aartsen. Onderwijs moest vrij blijven. Zolang scholen maar voldoen aan door de overheid gestelde kwaliteitseisen over bijvoorbeeld het niveau van taal en rekenen.
Pogingen om de in grondwetsartikel 23 vastgelegde onderwijsvrijheid te schrappen of aan te passen, stranden zo keer op keer. Onder de kabinetten-Rutte bijvoorbeeld strandde een poging om elke school te verplichten leerlingen en leraren te accepteren, na een aantal incidenten waarbij homoseksuele leraren of leerlingen geweigerd werden op een orthodoxe school.
Toenmalig VVD-fractieleider Jozias van Aartsen in de Tweede Kamer, in 2004. © ANP![]()
Te makkelijk
Christelijke partijen verdedigen het recht op subsidie met hand en tand. De afgelopen verkiezingscampagne stelde CDA-leider Henri Bontenbal nog dat de vrijheid van onderwijs mag botsen met andere grondrechten, zoals het recht op gelijkheid.
In een pluriforme samenleving hoeft niet iedereen het met elkaar eens te zijn, zo zei hij. Dat vindt Forum voor Democratie ook. Reden waarom op de Renaissanceschool jongens en meisjes niet dezelfde lessen krijgen.
Maar hoewel de onderwijsvrijheid nagenoeg heilig is in ons land, vindt ook het CDA dat het nu wel héél makkelijk is om een nieuwe school op te richten. In het regeerakkoord hebben de regeringspartijen D66, VVD en CDA afgesproken dat de drempel omhoog moet.
Verwacht aantal leerlingen
Neem de Renaissanceschool. Een van de criteria waarop de Onderwijsinspectie een subsidieaanvraag toetst, is het verwachte aantal leerlingen. Dit schooljaar start de basisschool met achttien leerlingen. Om subsidie te krijgen, moet een school in Almere 277 leerlingen hebben. Maar een nieuwe school heeft na het indienen van de subsidieaanvraag elf jaar de tijd om aan die norm te voldoen.
Daarbij wordt gekeken naar het aantal kinderen in een gebied en marktonderzoek. Uit dat laatste zou blijken dat de Renaissanceschool in 2035 365 leerlingen kan hebben. En dus heeft de school recht op subsidie.
Er is al een tekort aan leraren en die moeten nu over steeds meer scholen worden verdeeld. Zijn al die nieuwe scholen nodig?
Ilana Rooderkerk,Tweede Kamerlid D66
School begon met drie leerlingen
Er worden te veel nieuwe scholen opgericht, vindt D66-Kamerlid Ilana Rooderkerk. „Er is al een tekort aan leraren en die moeten nu over steeds meer scholen worden verdeeld. Zijn al die nieuwe scholen nodig? Neem de Renaissanceschool. Ik ben sowieso kritisch over een school waar kinderen worden geïndoctrineerd met een politieke mening. Maar ook los daarvan: de vorige keer dat die school werd opgericht, zaten er maar drie kinderen op. Nu beginnen ze met achttien…’’
Volgens VVD’er Arend Kisteman komen gemeenten in problemen, omdat subsidieaanvragen voor het stichten van nieuwe scholen nu te makkelijk worden goedgekeurd. „Zij moeten zorgen voor huisvesting. En we zien te vaak dat vervolgens na een paar jaar een school toch weer dicht moet, omdat er te weinig kinderen naartoe komen.’’
Ralf Dekker tijdelijk fractievoorzitter FvD tijdens zwangerschapsverlof Lidewij de Vos
14 augustus 2026
Ralf Dekker vervangt Lidewij de Vos als fractievoorzitter van Forum voor Democratie tijdens het zwangerschapsverlof van De Vos. Dat bevestigt hij na een berichtje op X. De Vos meldde eerder dat zij na het zomerreces van de Tweede Kamer met verlof gaat.
© ANP / Dirk Hol
Ralf Dekker bij zijn installatie in de Tweede Kamer, november 2025.
Wie De Vos in de Kamer vervangt, is nog niet bekend. De Tweede Kamer komt op 1 september terug van het zomerreces.
De Vos volgde vorig jaar partijoprichter Thierry Baudet op als fractievoorzitter, onder meer omdat het bij Baudet volgens hemzelf te veel over zijn uitspraken uit het verleden ging.
Baudet bleef in eerste instantie nog in de Kamer, maar voor de gemeenteraadsverkiezingen ging hij uit de Kamer om die verkiezingen voor te bereiden.
Dekker zat eerder al twee periodes in de Kamer namens FvD. Hij is met zijn 69 jaar de oudste fractievoorzitter in de Tweede Kamer.
Daar drinken we een![]()
Ralf Dekker tijdelijk fractievoorzitter FvD tijdens zwangerschapsverlof Lidewij de Vos
Ralf Dekker vervangt Lidewij de Vos als fractievoorzitter van Forum voor Democratie tijdens het zwangerschapsverlof van De Vos. Dat bevestigt hij na een berichtje op X. De Vos meldde eerder dat zij na het zomerreces van de Tweede Kamer met verlof gaat.www.rtl.nl