www.nu.nl
www.hln.be
Nachtslot, tijdslimiet en weg algoritme: Instagram verandert voor tieners in VS
27-08-2026 Meta trekt miljarden uit om een grote Amerikaanse rechtszaak over verslavende sociale media te schikken. Minderjarigen krijgen onder meer tijdslimieten en een nachtmodus, maar Meta wil alleen het volledige bedrag betalen als TikTok en YouTube ook meedoen. Daarmee probeert het bedrijf niet alleen jongeren te beschermen, maar ook te voorkomen dat concurrenten van de strengere regels profiteren.
Als Meta een klein kind was, zou het langer televisie willen kijken terwijl het op tijd naar bed moest. Het zou naar een oudere broer wijzen en zeggen: 'Maar dan moet hij ook eerder naar bed, want anders is het niet eerlijk.'
Grote techbedrijven zijn opvallend vaak kleine kinderen. Veel mensen hebben vast wel de kop gelezen waarin staat dat Meta aan Amerikaanse staten 18 miljard dollar gaat betalen. Wat daar niet bij staat, is dat Meta 30 procent van het bedrag alleen uitkeert als YouTube en TikTok ook betalen en maatregelen nemen.
Instagram beperkt volwassenen die berichten
sturen naar tieners.
Of zoals een topman van Meta het zegt: "We roepen onze branchegenoten, TikTok en YouTube, op om dit nieuwe raamwerk onmiddellijk te implementeren. Als ouder ben ik trots op het werk dat Meta in het verleden heeft verricht om kinderen te beschermen, en op deze baanbrekende nieuwe overeenkomst. Het succes ervan hangt er echter van af of alle andere socialemediaplatformen het voorbeeld van Meta volgen."
Meta wil dat concurrenten meedoen
Toch zit er wel wat in. Als Instagram niet beschikbaar is, gaan jongeren onvermijdelijk scrollen in een andere app. En hoewel YouTube en TikTok nu geen dringende reden hebben om te luisteren naar wat Meta zegt, kan dat wel snel komen. Want de rechtszaken stapelen zich op: in de VS alleen al lopen duizenden zaken tegen Meta, Snapchat, TikTok en YouTube.
https://tweakers.net/plan/4784/een-...chter-de-jackery-solarvault-3-pro-max-ac.html
Met deze schikking in de grootste rechtszaak van allemaal hoopt Meta een uitweg te hebben gevonden, natuurlijk zonder te erkennen dat het bedrijf bewust jongeren en volwassenen verslaafd wil maken aan zijn apps, met als enige doel de eigen omzet te verhogen.
Een tiener gebruikt sociale media onder toezicht van de ouders. Beeld: MetaMaatregelen
Meta heeft de voorwaarden voor de schikking zelf online gezet. Het is gebruikelijk dat de aangeklaagde partij in een schikking geen schuld erkent. Het is voor de staten ook niet belangrijk, want het gaat om de maatregelen die Meta gaat nemen. Het is nog onbekend wanneer al die maatregelen van kracht worden.
Individueel zijn die maatregelen niet waterdicht of lijken ze niet veel voor te stellen, maar het gaat om de combinatie én om het signaal dat ervan uitgaat. Meta is een van de grootste bedrijven ter wereld. Deze rechtszaak heeft het grote techbedrijf gedwongen tot ander beleid.
[th][td]Tijdslimiet[/td][td]Een standaardtijdslimiet van twee uur per dag die tieners alleen met toestemming van een ouder kunnen uitschakelen. Deze limiet is cumulatief voor Facebook en Instagram.[/td] [td]Nachtmodus[/td][td]Een standaardblokkade van apps tussen middernacht en zes uur 's ochtends. Dit betekent dat tieners in deze periode bijvoorbeeld niets kunnen plaatsen en hun Feed, Stories, Verkennen of Reels niet kunnen bekijken.[/td] [td]Schoolmodus[/td][td]Meldingen worden standaard uitgeschakeld tussen 08:00 en 15:00 uur. Tijdens deze uren ontvangen tieners geen pushmeldingen meer, behalve directe berichten en waarschuwingen over de beveiliging of veiligheid van hun account.[/td] [td]Regelmatige herinneringen[/td][td]Tieners ontvangen een herinnering na iedere periode van 15 minuten onafgebroken schermtijd op Facebook of Instagram. Ze krijgen ook herinneringen wanneer hun totale dagelijkse gebruik 60 minuten en 90 minuten bereikt.[/td] [td]Algoritmische feed uit[/td][td]Tieners kunnen ervoor kiezen om een niet-algoritmische feed als standaard in te stellen. Ouders kunnen de standaardervaring van hun tiener zo aanpassen dat de algoritmische feed geen optie meer is.[/td] [td]Autoplay[/td][td]Tieners kunnen automatisch afspelen uitschakelen, zodat inhoud niet langer automatisch wordt afgespeeld. In plaats daarvan moeten ze een doelbewuste actie uitvoeren, zoals tikken of vegen, om meer te zien. Ouders kunnen ervoor kiezen om autoplay niet beschikbaar te maken voor hun kinderen.[/td] [td]Weg met likes[/td][td]Tieners zien standaard het aantal likes en reacties op berichten niet.[/td] [td]Uitschakelen van filters voor cosmetische chirurgie en extreme make-up[/td][td]Meta verbiedt tieners al om filters voor cosmetische chirurgie te gebruiken en verbiedt nu ook extreme make-upfilters.[/td] [td]Leeftijdsverificatie[/td][td]Sterkere technologie om actief accounts te herkennen die mogelijk toebehoren aan kinderen jonger dan 13 jaar of tussen de 13 en 17 jaar, zodat Meta ervoor kan zorgen dat die accounts in ervaringen terechtkomen die zijn ontworpen voor tieners.[/td] [td]Ongewenst contact van vreemden[/td][td]Meta maakt het voor volwassenen moeilijker om tieners te vinden, te volgen of met hen te communiceren.[/td] [td]Rapportage en continue bescherming tegen schadelijke inhoud[/td][td]Meta verwijdert schadelijke inhoud sneller en maakt melden makkelijk.[/td] [td]Versterking van ouderlijk toezicht[/td][td]Ouders krijgen meldingen wanneer een tiener een secundair account koppelt en bij interacties met potentieel verdachte accounts. Ook krijgen ze updates over het gebruik door hun tiener en eventuele wijzigingen die diegene probeert aan te brengen in de beschermende instellingen.[/td]Functie[/th][th]Beschrijving[/th]Directe berichten blijven buiten schot
Die maatregelen zijn bij elkaar genomen een heel pakket. Dm's vormen de grote uitzondering. Op alle platforms gelden regels zoals de schermtijdlimiet en nachtmodus niet voor de dm-functies. Dat is een heet hangijzer. Aan de ene kant is communicatie met andere mensen belangrijk, aan de andere kant kunnen tieners de hele nacht blijven kletsen via Instagram. Meta noemt nergens WhatsApp, vermoedelijk omdat dat in de VS geen groot marktaandeel heeft.
De maatregelen gaan er allemaal vanuit dat een minderjarige een account heeft dat gekoppeld is aan dat van een volwassene. Dat is gebruikelijk, maar voor een aantal maatregelen is het noodzakelijk. De ouder of verzorger kan de schermtijdlimiet opheffen en instellingen aanpassen rond de feed. Hoe dat gaat zonder gekoppeld account, is niet duidelijk.
De apps Facebook en Instagram zijn beide eigendom van Meta. Beeld: Getty Images
De nachtmodus en schermtijdlimiet vallen in eerste instantie het meest op, maar Meta zal het meest te lijden hebben onder de beperking van de algoritmische feed. Dat jongeren posts en Stories van contacten bekijken, is niet wat hen het meest verslaafd maakt en hen dus het langst in de app houdt.
In Nederland is dat al uit te proberen, maar in België niet. Door een uitspraak in een door Bits of Freedom aangespannen rechtszaak kunnen Nederlandse gebruikers de chronologische tijdlijn als standaard instellen. Er zijn geen cijfers over het effect, maar individuele anekdotes wijzen erop dat het grote gevolgen heeft voor de tijd die gebruikers op Instagram doorbrengen.
Ook het verbergen van aantallen likes en reacties kan invloed hebben op de ervaring op Instagram. Het vergelijken van posts wordt daardoor veel moeilijker, iets dat veel mensen bewust of onbewust wel doen.
De maatregelen gelden vooralsnog alleen in de VS en alleen voor minderjarigen. Ze zullen de gebruikservaring op Instagram en Facebook drastisch veranderen. Meta wil niet voor niets dat TikTok en YouTube dezelfde maatregelen doorvoeren: anders verliest het bedrijf marktaandeel.
Rechtszaak
De schikking is onderdeel van een rechtszaak die drie jaar loopt. De aanklacht kwam er eind 2023 en de lijn van de tientallen staten was dit: de apps van Meta zijn verslavend en dat zorgt voor mentale problemen bij jongeren. De kosten voor behandeling van die problemen komen bij de staten terecht. Volgens de aanklagers zorgen de platformen van Meta bij jonge gebruikers voor een verhoogd risico op onder meer 'depressie, angststoornissen, insomnia en slechte invloeden op school en in het dagelijks leven'.
De aanpak om grote techbedrijven aan te spreken op de verslavende werking van apps was toen nieuw. Tot dan toe richtten rechtszaken zich op de content, zoals schadelijke video's. Het nadeel daarvan was dat in de VS techbedrijven bescherming daartegen hebben via de Section 230-regel. Die houdt in dat een bedrijf verantwoordelijk is voor inhoud op het eigen platform, maar dat het juridische consequenties kan afwenden door zo goed mogelijk te modereren.
Verslavend appontwerp leidt tot steeds meer rechtszaken. Beeld: Maskot/Getty Images (Beeld ter illustratie)
De juridische strijd over het ontwerp van apps bleek veel makkelijker, omdat eenvoudig is aan te tonen dat apps zijn ontworpen om gebruikers zo lang mogelijk vast te houden. Bedrijven hebben veel interne documentatie waaruit blijkt dat dit de intentie was en dat het inderdaad zo werkt. Als rechters meegaan in de redenering dat lang in de app blijven mentale schade veroorzaakt, dan zijn die zaken te winnen.
En dat blijkt het geval. Aanklager 'KGM' kreeg gelijk met haar stelling dat zij mentale schade had opgelopen door het verslavende effect van diverse apps. Daarna volgde nog een uitspraak van een rechter in New Mexico die leidde tot een boete van een half miljard dollar.
Dat verzwakte de positie van Meta in deze rechtszaak ook enorm, omdat socialemediabedrijven nu meerdere zaken verloren hebben. Het is dus ook geen wonder dat het bedrijf heeft aangestuurd op een schikking.
Behalve de maatregelen gaat Meta ook betalen. Dat is geen kattenpis, zelfs niet voor een bedrijf als Meta. Het betaalt 12,7 miljard dollar aan de staten die meededen aan de aanklacht. De rest van het geld, ongeveer 5,3 miljard dollar, komt alleen vrij als YouTube en TikTok ook meedoen. Die zouden ieder een tijdlimiet van een uur per dag moeten instellen voor jongeren en ieder ongeveer 2,7 miljard dollar moeten betalen aan de staten.
De maatregelen gelden voor tien jaar, behalve de tijdlimiet en nachtmodus, die in eerste instantie voor vijf jaar gelden. Als YouTube en TikTok meedoen, wordt dat tien jaar. De rechter heeft de schikking goedgekeurd, dus Meta kan de maatregelen relatief snel nemen.
Een ander saillant detail: Meta noemt YouTube en TikTok, maar niet Snapchat. De reden daarvoor is niet helemaal duidelijk.
Ook Snapchat wordt in de Verenigde Staten aangeklaagd om de vermeende verslavende werking van de app.Meer dan alleen een rechtszaak
Dit speelt nu in de VS, maar er is wereldwijd veel meer te doen rond de verslavende werking van sociale media. Zo heeft Australië een socialemediaverbod voor jongeren onder de 16 jaar ingevoerd. Veel andere landen denken daar nu ook over na of hebben er concrete plannen voor. Dat geldt ook voor de Europese Commissie. Ook hebben veel scholen wereldwijd inmiddels een smartphoneverbod of soortgelijke maatregelen.
In Europa zijn meer maatregelen aanstaande. De Europese Commissie vindt Facebook en Instagram te verslavend. Meta mag daar nog op reageren en zal zich ongetwijfeld verzetten, maar die zaak kan ertoe leiden dat Meta opnieuw miljarden moet betalen en maatregelen moet nemen. De Commissie vindt dat Meta zijn apps moet aanpassen, bijvoorbeeld door video's niet standaard automatisch af te spelen en oneindig scrollen standaard uit te schakelen. Ook stelt zij ingebouwde schermtijdpauzes voor. Daarnaast moet het algoritme zich minder richten op het maximaliseren van interactie.
Er zijn steeds meer wetenschappelijke aanwijzingen dat de zorgen niet uit de lucht gegrepen zijn. Het World Happiness Report concludeerde dat jongeren in westerse landen de afgelopen vijftien jaar aanzienlijk minder gelukkig zijn geworden en wijdde de recentste versie aan sociale media.
Dit is een volgende stap in een proces dat inmiddels onvermijdelijk lijkt. Het tijdperk van algoritmische sociale media lijkt ten einde te lopen, in elk geval voor minderjarigen. De vraag lijkt niet meer óf overheden en rechters dit aan banden gaan leggen. De vraag is alleen nog hoe dat precies gebeurt. En dit gebeurt allemaal ondanks de weerstand van die machtige bigtechbedrijven, die zich als kleine kinderen zullen blijven verzetten tegen regels die eigenlijk goed zijn voor ons allemaal.
Zonder algoritmes en andere meuk!Hyves
hyves.nl
/i/2008305468.png?f=imagegallery "Minderjarige met ouders, sociale media, smartphonegebruik. Bron: Meta")
:strip_exif()/i/2008252450.jpeg?f=imagegallery "Facebook en Instagram. Bron: Getty Images")
:strip_exif()/i/2006804852.jpeg?f=imagegallery "Snapchat, juli 2024")