Mijn vraag aan Grok en het antwoord:
Hoeveel partijen doen er mee aan verkiezingen in Israël en welke partijen zijn voor vrede met Palestina?
Ongeveer 36-38 partijen (lijsten) deden mee aan de Israëlische parlementsverkiezingen van 27 oktober 2026. Er werden 38 lijsten ingediend bij de Centrale Verkiezingscommissie; twee trokken zich terug (onder meer Blue and White), zodat er ongeveer 36 op het stembiljet stonden.
Rte
Israël heeft een proportioneel kiessysteem met een kiesdrempel van 3,25%. Daardoor doen veel partijen mee (vaak allianties of kleine lijsten), maar slechts een beperkt aantal haalt zetels in de 120-zetelige Knesset. De verkiezingen waren de eerste sinds de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 en golden als een referendum over premier Benjamin Netanyahu. Exitpolls wezen op een nek-aan-nekrace tussen zijn blok en de oppositie, zonder duidelijke meerderheid.
Reuters
Belangrijkste partijen
- Likud (Benjamin Netanyahu) – rechts
- Yashar (Gadi Eisenkot, voormalig IDF-chef) – centrum
- Beyahad / Together (Naftali Bennett + Yair Lapid) – centrumrechts
- HaDemokratim / The Democrats (Yair Golan; restanten van Labor + Meretz) – links
- Yisrael Beiteinu (Avigdor Lieberman)
- Ultraorthodoxe partijen: Shas en United Torah Judaism (UTJ)
- Extreemrechts: Otzma Yehudit (Itamar Ben-Gvir) en Religious Zionism–Zehut (Bezalel Smotrich)
- Arabische lijsten: Joint List (Hadash-Ta’al-Balad) en Ra’am (Mansour Abbas)
Er deden ook tientallen kleinere of niche-lijsten mee (Pirates, diverse religieuze of single-issue partijen), waarvan de meeste de kiesdrempel niet haalden.
Partijen die voor vrede/onderhandelingen met Palestina zijn
“Vrede met Palestina” wordt in de Israëlische politiek vooral uitgelegd als steun voor een twee-statenoplossing, onderhandelingen of beëindiging van de bezetting. Na 7 oktober 2023 is steun daarvoor onder Joodse kiezers sterk gedaald; de meeste grote Joodse partijen (inclusief centrumpartijen) wijzen een Palestijnse staat momenteel af of zien die niet als realistisch op korte termijn.
Al Jazeera
De partijen die wél openlijk of traditioneel voor vrede/onderhandelingen/een Palestijnse staat zijn:
- The Democrats (HaDemokratim): De enige (grotendeels) Joodse partij die een twee-statenoplossing steunt. Het is een samenvoeging van Labor en Meretz. Ze presenteren het voorzichtiger dan vroeger (meer aspiratief dan onmiddellijk haalbaar na 7 oktober), maar het blijft deel van hun platform.Alhurra
- Joint List (Hadash, Ta’al, Balad): Sterk voorstander van een Palestijnse staat op de grenzen van 1967 (met Oost-Jeruzalem als hoofdstad), einde van de bezetting en een rechtvaardige oplossing voor vluchtelingen. Dit is een kernpunt van hun programma.Eng.alzaytouna
- Ra’am (Verenigde Arabische Lijst, Mansour Abbas): Steunt een onderhandelde twee-statenoplossing en verzet zich tegen annexatie van Westelijke-Jordaanoever-gebied.Ynetnews
De overige grote partijen (Likud, Yashar, Together/Beyahad, Yisrael Beiteinu, de religieuze en rechtse partijen) verzetten zich tegen een Palestijnse staat of zien die niet op de agenda. Sommige centrumpartijen willen wel beperkte autonomie of veiligheidssamenwerking met de Palestijnse Autoriteit, maar geen soevereine staat. Arabische partijen en The Democrats vormen daarmee de clearest “pro-vrede/pro-twee-staten”-hoek, al blijft hun politieke invloed beperkt door de kiesdrempel en coalitiedynamiek.