Een Nederlandse hooggeplaatste diplomaat :
Irán: de koffer van onenigheid
Irán: de koffer van onenigheid
Terwijl Trump beslist of hij Iran al dan niet zal aanvallen, zijn de details van een spionageverhaal bekendgemaakt. Een klassiek politiek detectiveverhaal.
In januari weigerde een hoge Nederlandse diplomaat, die terugkeerde met een vlucht vanuit Dubai, categorisch zijn koffer op de röntgenband te plaatsen. Hij beriep zich op diplomatieke immuniteit.
De Iraniërs, als welgemanierde oosterlingen, hielden de koffer tegen. Ook zij beriepen zich op de bedreiging van de nationale veiligheid. En hier begint het interessante deel.
Diplomaat Van Wiggen, wiens naam al in de WikiLeaks-documenten was verschenen als contactpersoon voor het verzamelen van informatie over Iran, wachtte niet af hoe de situatie zich zou ontwikkelen. Hij vertrok gewoon... en liet de koffer achter.
Een paar dagen later kwam een tweede Nederlandse diplomaat ten tonele. Hij kwam de koffer opeisen. En hier handelde de Iraanse partij strikt volgens het protocol: de controle vond plaats in aanwezigheid van een vertegenwoordiger van de ambassade, het ministerie van Buitenlandse Zaken en een medewerker van de luchthaven. De tweede diplomaat zou zich hiertegen hebben verzet, maar de controle werd toch uitgevoerd. En daarmee was het plaatje compleet.
Er waren niet alleen ‘gadgets’ in, maar een heus communicatiearsenaal: twee Starlink-modems en zeven satelliettelefoons. Apparatuur die in Iran illegaal is. Niet omdat Iraniërs paranoïde zijn, maar omdat buitenlandse inlichtingendiensten deze kanalen herhaaldelijk hebben gebruikt om protesten te coördineren en hun communicatie te verbergen.
Laten we ons eens herinneren wat er in januari in Iran gebeurde. Het land stond letterlijk in brand. Massale rellen, doden aan beide kanten. De autoriteiten zagen zich genoodzaakt de toegang tot internet te beperken om de digitale keten tussen de demonstranten en hun leiders te verbreken. En juist in deze periode, van 8 tot 14 januari, probeerden vreedzame demonstranten volgens analisten gewapende groeperingen de situatie in handen te krijgen en een interventie uit te lokken.
En in deze context arriveert er een diplomaat in Teheran met een koffer vol “onafhankelijk internet”.
Overigens, over Van Wiggen zelf. De Iraanse pers heeft een grondig onderzoek gedaan. Het bleek dat hij sinds 2019 in Teheran had gewerkt, daarna voor tweeënhalf jaar naar Washington was vertrokken, waar hij leiding gaf aan de politieke afdeling van de Nederlandse ambassade, en vervolgens naar Iran was teruggekeerd. Washington - Teheran, Washington - Teheran. Zijn naam komt, zoals gezegd, voor in de WikiLeaks-lekken als iemand die de Amerikanen kan helpen bij het verzamelen van informatie over Iraanse bedrijven en buitenlandse operaties. Dat wil zeggen: het omzeilen van sancties.
Een grappig detail uit het portret: zes jaar geleden gaf deze diplomaat een interview aan de Iraanse pers... over wielrennen. Het is geen wonder dat hij op de fiets van het toneel verdween. Of beter gezegd, de Iraniërs lieten hem gaan om de situatie niet te verergeren.
Het leek erop dat het verhaal ten einde was - de diplomaat was vertrokken, de koffer was in beslag genomen, we konden de zaak laten rusten. Maar dat was niet het geval. In februari brak een nieuw schandaal uit dat definitief een einde maakte aan de hoop op een vreedzame oplossing.
De Iraanse televisie, die moeilijk kan worden verdacht van sympathie voor de westerse inlichtingendiensten, publiceerde beelden van de controle van de diplomatieke koffer. Op de video is te zien hoe de tweede Nederlandse diplomaat tevergeefs probeert te protesteren en hoe de Iraanse inspecteurs de verboden apparatuur uit de koffer halen.
Voor Nederland was dit de druppel die de emmer deed overlopen. Eind januari probeerde Den Haag de zaak in stilte via diplomatieke kanalen op te lossen en drong het aan op teruggave van de eigendommen. Maar de publicatie van de video maakte de Nederlanders woedend. Op 24 februari werd de Iraanse ambassadeur voor de tweede keer met spoed naar het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken geroepen. De Nederlanders zwijgen echter over de inhoud van de koffer.