Omvolking

Alarm om steeds gewelddadigere dieven in Amsterdamse binnenstad, dader vaak jonge asielzoeker​

De winkelstraten in de Amsterdamse binnenstad kampen met steeds meer en steeds gewelddadigere dieven. De daders, vaak jonge asielzoekers of werkloze arbeidsmigranten, dreigen, intimideren, vernielen en vallen soms aan, ook met wapens. De winkeliers en beveiligers slaan alarm. De politie herkent het beeld.
Wouter Laumans, Paul Vugts
6 juni 2026, 19:24•Laatste update: 19:29

De dief van vier koelkastmagneten laat zich in de Leidsestraat niet zomaar grijpen door de winkelier die hem heeft betrapt. Hij roert met zijn hand in zijn tas en valt aan met een een boksbeugel om zijn vuist. Gelukkig is de winkelier een begenadigd kickbokser en schieten collega’s van diverse winkels aan de overkant te hulp, waardoor hij geen zware verwondingen oploopt. De ondernemers en omstanders kunnen de dader in een worsteling op straat overmeesteren en aan de politie overdragen.

Twee beveiligers krijgen in de Kalverstraat tot hun grote schrik twee vuurwapens op zich gericht door een overlastgever in een kledingzaak. De wapens blijken nep, maar pas als de beveiligers die hebben weten af te pakken.
Op andere momenten dreigen dieven met machetes of messen. Een beveiliger wordt gestoken – gelukkig in zijn steekvest. Winkeliers overwegen hun personeel ook maar met zulke steekvesten uit te rusten.


Als personeel van een grote winkel een groep van zes, zeven stelende Syrische jongens probeert tegen te houden, trappen ze tegen een deur en bedreigen ze de jonge, vrouwelijke personeelsleden. Na dat zoveelste incident besluit het hoofdkantoor van de winkelketen de vestiging voortaan maar om 17 uur te sluiten – voor de jongens weer op strooptocht komen vanuit asielzoekerscentra buiten de stad.

Filmpjes en foto’s​

In enkele weken tonen winkeliers en andere betrokkenen aan de Amsterdamse krant Het Parool een schrikbarende stroom filmpjes en foto’s die de omvang van het probleem glashelder weergeven. Ze verzamelen tientallen van zulke filmpjes en foto’s per dag.
Groepen of duo’s die zich in winkels misdragen, grote groepen die rondhangen in afwachting van een kans wat te stelen. Betrapte of weggestuurde jongens die intimideren, treiteren en dreigen. Een jongen die demonstratief zijn knipmes steeds opnieuw uitklapt. Wapens, buit, schade.


“Steeds als mijn vrouw langskomt, ben ik aan het struggelen met een boef, met de politie of met allebei. Zij is er klaar mee en wil de boel maar verkopen. Amok, ruzie, gesteggel, stress… Ik ben retailer, ik wil helemaal niet steeds ruziemaken!” zegt de eigenaar van een grote winkel in de Leidsestraat. Zoals meer winkeliers doet hij uit angst voor represailles anoniem zijn verhaal.
“Ze stelen geuren bij me ter waarde van 80 à 90 euro en verkopen die voor 20. Laatst was er één zo hondsbrutaal om mij voor 20 euro een gestolen geur van 80 à 90 euro aan te bieden. Ik zei dat ik meteen de politie ging bellen en pakte die geur af. Hij had er nog vijf bij zich,” vertelt de winkelier.
“We proberen hem netjes binnen de wet vast te houden tot de politie er is, maar het wordt grimmiger en grimmiger en het duurt maar en het duurt maar. Hij maakt een foto van mij, van mijn zoon, van mijn pand. ‘Ik gooi bommen op jullie, ik maak jullie dood,’ dat soort taal, het ging maar door.”

Strategie voor als de politie komt​

Uiteindelijk begint de jonge man zichzelf hard op zijn borst te slaan. De winkelier, zijn familie en personeel zijn verbaasd, maar bemerken zijn strategie als de politie er eindelijk is. “Hij toont de agenten zijn rode borst. ‘Kijk wat ze hebben gedaan! Die agent trapt er ook nog in. ‘Zo kun je een verdachte toch niet behandelen?’ Hij wilde míj bijna meenemen!”
“Gelukkig heb ik alles van A tot Z op beeld, dus kan ik bewijzen dat híj fout is en niet ik, maar het is zó frustrerend als je hier steeds uren mee bezig moet zijn, tot laat in je avond.”
De verdachte had die geuren gestolen bij een grote keten, bleek uit de beveiligingsstrip. “Toch is hij niet gepakt op de diefstal van die geuren, maar voor venten, omdat hij ze mij aanbood. Daar staat alleen een boete voor.”

Begrip voor politie en handhavers​

Winkeliers van de Kalverstraat, Nieuwendijk, Leidsestraat, de Heiligeweg, het Damrak en Rokin, en hun belangenbehartigers zoals ‘centrummanager Kalverstraat en Leidsestraat’ Antoinette Poortvliet, zeggen er begrip voor te hebben dat de politie en handhavers te weinig capaciteit hebben om snel op te treden. Maar het loopt echt de spuigaten uit, luidt hun noodkreet. Elke donderdag bespreekt een delegatie namens de winkeliers, de beveiligers, de politie en stadsdeel Centrum de problemen tijdens een ‘motorkapoverleg’ op de Dam.
De winkeliers leggen de terugkerende dieven zelf winkelverboden op. Om zelf zaken te kunnen afdoen, mogen ze zogeheten Soda-boetes opleggen van 181 euro. De De ServiceOrganisatie Directe Aansprakelijkstelling (Soda) int de boetes, en keert daarvan 60 euro uit aan de getroffen winkelier.
“Helaas werkt dat alleen bij Nederlandse ingezetenen. Daar heb ik weinig aan, want de dieven die ons terroriseren zijn met name jonge asielzoekers, Syrische jongens vooral, en werkloos geraakte arbeidsmigranten uit Roemenië en Bulgarije,” zegt een winkelier.
“Als ik ze heb betrapt en een boete wil opleggen, zeggen ze natuurlijk dat ze geen geld hebben. Dan laat ik ze hun telefoon inleveren als onderpand. Ik heb hier acht telefoons liggen. De politie wil dat ik de Syriërs hun winkelverbod óók in het Arabisch opleg. Dan ga ik maar met AI aan de slag. Ik heb wel 250.000 euro schade op jaarbasis, maar ík krijg al dat extra werk en gelazer.”

Veertig, vijftig beveiligers​

Thijn Vega van het particuliere beveiligingsbedrijf MAATbeveiliging, dat door winkelketens, ondernemersverenigingen en stadsdeel Centrum wordt ingehuurd, ‘loopt al tien jaar in het centrum’. Hij is eindverantwoordelijk voor de veertig, vijftig beveiligers die surveilleren in de grote winkels en, van donderdag tot en met zondag, ‘loopdiensten’ draaien in de winkelstraten.
“We hadden natuurlijk altijd winkeldiefstallen, maar in het verleden waren de dieven, bijvoorbeeld oostblokkers, sportief: ik steel, ik ben gepakt, de volgende dag zwaaien we. De laatste jaren hebben we véél meer last van vooral jonge asielzoekers, vaak Syriërs,” zegt Vega. “Nu loopt het de spuigaten uit. Groepjes jongens stelen niet alleen, maar ze beroven, bedreigen en mishandelen ook mensen. Ze zitten vaker aan de drugs, waardoor ze zich agressiever verzetten.”

Opvallend vaak komen de groepen uit asielzoekerscentra zoals in Wormerveer of Zaandam, en soms uit Ter Apel. “Die groepen komen elke dag, ze leren de trucs en kneepjes in de azc’s. Ze weten precies wat wij en de winkeliers wel en niet mogen. De minderjarigen hebben sowieso het gevoel dat ze vrij spel hebben.”
Als ze zijn gepakt, geven de jonge daders vaak zelf op in welk asielzoekerscentrum ze wonen, of hebben ze papieren bij zich waaruit dat blijkt. “Onze verhouding met de politie is goed en dat wekelijkse motorkapoverleg is nuttig, maar je merkt dat er veel minder politie en handhavers op de straat zijn dan vroeger. Het duurt door tekorten lang voordat ze er zijn,” zegt Vega.

Begrip voor de trauma’s​

“Die Syrische jongens weten dat wij ze alleen staande mogen houden, zoals elke burger dat mag. We houden ze vast tot de politie er is, in het magazijn van een winkel of in een aparte ruimte. Wij vangen meer en zwaardere klappen dan voorheen, en zij proberen een misstap van ons uit ten lokken zodat zíj het slachtoffer zijn en wij de dader.”
Laatst had een beveiliger ‘gepast geweld gebruikt’ bij een aanhouding, en was hij zoals gebruikelijk gefilmd door de jongens. “Ze verspreiden onderling de beelden. ‘Die moeten we hebben.’ Dat is heel intimiderend. We moeten héél erg opletten,” vertelt Vega.

“Groepen Syrische jongens zitten elke avond op de trap voor het Paleis. Ik zou zeggen: controleer ze en stuur ze weg, maar de politie zegt dat niet zomaar te mogen doen. Dat de gemeente tegenwoordig bedelen oogluikend toestaat en ook steeds meer verwarden voor problemen zorgen, maakt ons werk niet eenvoudiger.”
Niet alleen de winkeliers, maar ook de beveiligers voelen zich steeds minder senang. Vega: “Er is dus een collega in zijn vest gestoken. En er was dat incident met die twee nepvuurwapens. Ook wij voelen ons steeds minder veilig, terwijl we veiligheid willen bieden voor winkeliers.”
De beveiligers hebben overigens best begrip voor de ellende die veel asielzoekers of arbeidsmigranten zijn ontvlucht, of de nare situatie waarin ze zitten, zegt Vega. “Die jongens hebben echt wel problemen en trauma’s. Sommigen hebben zich met scheermesjes in armen, buik en borst gesneden. Maar ja, hier blijven ze ellende brengen. Een collega is zelf vanuit Syrië hierheen komen lopen. Hij probeert zijn diploma’s te halen en schaamt zich voor die gasten. Hij zegt: ‘Laat ze naar school gaan en proberen een leven op te bouwen, zoals ik.’”

Reactie politie​

De Amsterdamse politie erkent de problemen, in een schriftelijke reactie. ‘De afgelopen jaren zien we een toename van incidenten in de binnenstad met een diverse groep personen die gevoelsmatig weinig tot niets meer te verliezen hebben. Dit uit zich in overlastgevend gedrag, maar ook in winkeldiefstallen, bedreigingen, intimidaties en geweld.’
‘Het gaat om arbeidsmigranten die in eerste instantie (vanuit Oost-Europa) naar Nederland zijn gekomen om hier te werken, om de een of andere reden hun baan, inkomen en huisvesting verliezen en daardoor gaan zwerven. Daarnaast zien we jonge jongens die in een asielprocedure zitten of al uitgeprocedeerd zijn en een uitzichtloos bestaan leiden. Personen met ernstige verslavingsproblematiek passen verder ook in uiteenlopende doelgroepen.’
Eventuele strafrechtelijke gevolgen deren niet. ‘De bereidheid om risico’s te nemen is groot. Ook dat maakt het voor de politie lastige problematiek. Het is een brede maatschappelijke problematiek die de politie niet alleen kan oplossen. Het zou enorm helpen als er een landelijke aanpak komt van de verschillende issues.’

Reactie stadsdeel Centrum​

“Wij herkennen die overlast bij de ondernemers en ik begrijp heel goed hoe ingrijpend dit is voor hen,” reageert voorzitter Amélie Strens van stadsdeel Centrum. “Ondernemers in het kernwinkelgebied werken hard om hun winkels draaiende te houden. Daarom zetten we sinds enkele jaren gezamenlijk loopposten in van particuliere beveiligers. Dat de overlast de laatste tijd toeneemt, is ons bekend en baart ons zorgen. Daarom werken we op meerdere fronten aan oplossingen.”
Het stadsdeel hecht veel waarde aan preventie, aldus Strens. “Ons team Jeugd en Veiligheid werkt nauw samen met de jeugdagenten van de politie om in kaart te brengen wie de daders zijn. Als zij in een COA-locatie wonen of onder voogdij vallen van Nidos (die voogdij en opvang regelt voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen), nemen we direct contact op.”
De daders zijn vaak afkomstig uit andere delen van Nederland. “De toename van overlast is een zorgelijk en hardnekkig probleem dat niet alleen Amsterdam treft, maar ook andere grote steden,” aldus Strens. “Dit vraagt om een landelijke, persoonsgerichte aanpak. Helaas missen we de juiste middelen en instrumenten om dit probleem structureel aan te pakken.”
Strens zegt ‘te zien en voelen’ hoeveel impact de problemen hebben op de ondernemers in het stadshart. “We blijven met volle inzet oplossingen zoeken, samen met hen en andere partijen. Ondernemers verdienen een veilige omgeving om hun werk te kunnen doen. Daar blijven we ons hard voor maken.”

Klik om te vergroten...

Meeste Nederlanders willen rem op arbeidsmigratie: 68 procent voor maximum, 3 procent wil helemaal niemand

Twee op de drie Nederlanders vinden dat er een maximum moet komen aan het aantal arbeidsmigranten dat naar Nederland mag komen. Slechts een kleine minderheid ziet geen grenzen aan de instroom.

www.ad.nl

Andreea is een van de 36.000 officieel geregistreerde arbeidsmigranten in West-Brabant. © René Schotanus/Pix4ProfsAndreea is een van de 36.000 officieel geregistreerde arbeidsmigranten in West-Brabant.

Meeste Nederlanders willen rem op arbeidsmigratie: 68 procent voor maximum, 3 procent wil helemaal niemand​

Twee op de drie Nederlanders vinden dat er een maximum moet komen aan het aantal arbeidsmigranten dat naar Nederland mag komen. Slechts een kleine minderheid ziet geen grenzen aan de instroom.
Peter Ullenbroeck
8 juni 2026

Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Er zijn naar schatting 700.000 arbeidsmigranten in Nederland.

Uit het onderzoek blijkt dat 68 procent van de Nederlanders arbeidsmigranten wil toelaten, maar wel begrensd door een maximum. Nog eens 12 procent vindt dat Nederland zo weinig mogelijk arbeidsmigranten zou moeten binnenlaten en 3 procent ziet ze liever helemaal niet komen. Daar staat tegenover dat 17 procent vindt dat alle arbeidsmigranten welkom moeten zijn.
Tegelijkertijd erkennen veel Nederlanders dat de economie moeilijk zonder hen kan. Driekwart van de ondervraagden denkt dat arbeidsmigranten helpen om personeelstekorten op te lossen. Ook ziet ongeveer de helft voordelen voor de economie, zoals het binnenhalen van kennis en ervaring.

Extra druk op woningmarkt​

De steun voor arbeidsmigratie kent wel duidelijke grenzen. Zo denkt 62 procent van de Nederlanders dat de komst van arbeidsmigranten de druk op de woningmarkt vergroot. Vooral jongeren maken zich daar zorgen over. Daarnaast vreest ongeveer een kwart meer overlast, criminaliteit of minder banen voor Nederlanders.
Opvallend is dat de meeste Nederlanders weinig onderscheid maken tussen verschillende soorten arbeidsmigranten. Van de mensen die arbeidsmigranten willen toelaten, vindt 82 procent dat zowel laag- als hoogbetaalde werknemers welkom zijn.

Nederlands leren​

Ook maakt het voor een meerderheid niet uit of zij uit een EU-land komen of van buiten Europa. Wel verwachten Nederlanders dat arbeidsmigranten zich aanpassen. Meer dan negen op de tien vinden dat zij Nederlands moeten leren. Twee derde zegt zelfs dat dit zo snel mogelijk moet gebeuren. Daarnaast vindt 85 procent dat arbeidsmigranten zich moeten aanpassen aan de Nederlandse cultuur.
Of Nederlanders de afgelopen jaren kritischer zijn geworden over arbeidsmigratie, valt uit dit onderzoek niet op te maken. Wel staat het onderwerp steeds nadrukkelijker op de politieke agenda.

Klik om te vergroten...

De gemeente Amsterdam moet volgens spreker Johan Dessing FvD stoppen met het ambiëren van een rol op het wereldtoneel (Sanctuary City, internationale mensenrechtenstad) en ophouden de stad te gebruiken als een links ideologische proeftuin.

Een lokale overheid hoort juist klein, nuchter en scherp te zijn.
Haar kerntaak is puur praktisch:
zorgen voor een veilige straat, een schone buurt, een bereikbare weg en een stabiele woningmarkt waarbij de focus ligt op de inwoners die de stad door middel van worteling en belastinggeld dragen.

Al het andere in de speech — de argumenten over parkeerplekken, de 9 ton voor de stadspas, de erfpacht en de statushouders — zijn slechts illustraties en symptomen van dit centrale fysiologische conflict tussen een activistische, sturende overheid en een nuchtere, faciliterende overheid.

• Zorg over verandering:
  De spreker (een raadslid van Forum voor Democratie) maakt zich ernstige zorgen over hoe Amsterdam de afgelopen jaren is veranderd en stelt dat de stad niet meer van de 'gewone Amsterdammer' is.
• Ideologie boven burger:
  Het nieuwe coalitieakkoord wordt bekritiseerd omdat het de verkeerde prioriteiten legt en kiest voor ideologisch activisme en symboliek in plaats van de belangen van de burgers.
• Opvang van illegalen:
  De spreker keert zich fel tegen het gemeentelijk faciliteren en uitbreiden van voorzieningen (zoals 24-uursopvang) voor de naar schatting 10.000 tot 30.000 ongedocumenteerden (illegalen) in de stad.
• Wetgeving omzeilen:
  Het stadsbestuur krijgt het verwijt landelijke wetgeving op te rekken en nu al aan te kondigen dat zij eventuele landelijke strafbaarstelling van illegaliteit niet zal handhaven.
• Kritiek op de Stadspas:
  Er is onbegrip voor het uittrekken van 9 ton voor een gratis stadspas voor illegale minderjarigen, terwijl Amsterdamse minima-gezinnen deze extra's niet krijgen en ondernemers overlast ervaren.
• Woningnood en voorrang:
  De spreker eist dat de automatische urgentiestatus en voorrang voor statushouders op de sociale woningmarkt verdwijnt, en dat lokale binding en worteling het uitgangspunt worden.
• Afschaffen erfpacht:
  FVD pleit voor het afschaffen van het Amsterdamse erfpachtstelsel en het schrappen van regels (zoals de 40-40-20 bouwverdeling) die de woningbouw vertragen en duurder maken.
• Auto pesten:
  Het mobiliteitsbeleid (verdwijnen van parkeerplekken, duurdere vergunningen, uitbreiding milieuzones en de 30 km/u-limiet) wordt gezien als een "duurzaam doordrammen" dat de bereikbaarheid vernielt.
• Verkeerde geldstromen:
  De spreker hekelt dat er wordt bezuinigd op openbare ruimte, veiligheid en jeugdzorg, terwijl er wel budget is voor een "vrouwenoffensief", diversiteitsbeleid en gender mainstreaming.
• Financiële risico's:
  FVD waarschuwt voor een onverantwoorde stijging van de gemeentelijke schuldpositie (streven naar 110%) en betwijfelt of de aangekondigde bezuinigingen op het ambtenarenapparaat wel snel genoeg opleveren.
  
  Citaten:
  "Jouw stad is niet meer mijn stad, om de titel van het coalitieakkoord maar even te parafraseren.
  En dat baart mij zorgen."
  "Niet omdat het werkt, niet omdat de Amsterdammers erom vragen (...) maar omdat dit stadsbestuur vooral bezig is met het uitdragen van een ideologisch signaal."
  "Dit college vraagt Amsterdammers om mee te betalen aan het instandhouden van een verblijf zonder rechtmatige basis, terwijl diezelfde Amsterdammers zelf vastlopen in woningnood, onveiligheid en stijgende lasten."
  "De kerntaak van de gemeente is niet om de wereld te verbeteren, maar om Amsterdam beter te maken."
  "Het stadhuis bemoeit zich met alles waar het niet over gaat, en faalt op alles waar het wel over gaat."

Klik om te vergroten...