Frankrijk staat op het punt een van de meest beschamende wetten uit zijn geschiedenis aan te nemen: deze zou feitelijk kritiek op Israël verbieden en elke uiting strafbaar maken die zelfs maar enigszins sympathie toont voor wie de Franse regering besluit aan te merken als een “terroristische groepering”.
In feite zou deze wet het Franse buitenlands beleid veranderen in onaantastbare dogma’s, ondersteund door gevangenisstraffen. Je zou letterlijk tot 5 jaar gevangenisstraf kunnen krijgen als je bijvoorbeeld wat Frankrijk “terroristen” noemt een “verzetsgroep” noemt.
Denk bijvoorbeeld aan Nelson Mandela tijdens de apartheid (het ANC stond op elke westerse terroristenlijst) of zelfs aan het Franse verzet tegen nazi-Duitsland — dat door het Vichy-regime en de nazi-bezetting als “terroristisch” werd bestempeld.
Het is eerlijk gezegd compleet krankzinnig.
De nieuwe wet heet de “loi Yadan”, naar de auteur Caroline Yadan, een parlementslid dat Franse expats in Israël vertegenwoordigt. De VS heeft congresleden die betaald worden door AIPAC; Frankrijk heeft de tussenstap helemaal overgeslagen: wij hebben parlementariërs wier kiesdistrict letterlijk in Israël ligt.
De wet is al door de commissie gegaan en gaat op 16 april — over 3 dagen — naar een volledige parlementaire stemming, via een zeer ongebruikelijke versnelde procedure. Zeven van de elf parlementaire groepen hebben aangegeven vóór te stemmen en de wet zal naar verwachting worden aangenomen.
Wat zegt de wet? Laat me er direct uit citeren:
1) Artikel 1 introduceert het concept van “impliciete” aanzet tot terrorisme en bestraft dit met vijf jaar gevangenisstraf en een boete van €75.000.
Dat is waar ik het eerder over had. Onder deze bepaling zou het beschrijven van iemand die Frankrijk als terrorist bestempelt als een “verzetsbeweging” — zoals Frankrijk zijn eigen verzet tegen de nazi-bezetting beschrijft — feitelijk strafbaar kunnen worden.
De kernvraag is: wat betekent “impliciete aanzet tot terrorisme”? Niemand weet het. En dat is juist het punt. Het betekent wat een aanklager wil dat het betekent. Er kan bijvoorbeeld een plausibel argument worden gemaakt dat het citeren van internationaal recht over het recht van bezette volkeren om zich te verzetten, in relatie tot Hamas, “impliciete aanzet tot terrorisme” is.
Frankrijks bekendste antiterrorismerechter, Marc Trévidic, zegt dat hij in zijn hele carrière nog nooit zoiets heeft gezien: “Impliciete aanzet tot terrorisme: beseffen jullie wat dat betekent? Een censor worden van andermans gedachten, proberen te raden wat iemand echt bedoelde.”
2) Datzelfde artikel breidt ook het delict “verheerlijking van terrorisme” uit tot het “minimaliseren of op schokkende wijze bagatelliseren van terroristische daden”.
Dit is nog krankzinniger: tot nu toe betekende “verheerlijking van terrorisme” dat je daadwerkelijk een positief oordeel uitspreekt over “terroristische daden” (wat op zich al problematisch is, want zoals we weten is de ene terrorist de vrijheidsstrijder van een ander).
Onder deze nieuwe bepaling kan een rechter echter besluiten dat het geven van context, het uitleggen van oorzaken, of het onvoldoende veroordelen van een daad neerkomt op het “bagatelliseren” van terrorisme — en dat kan nu bestraft worden met 5 jaar gevangenisstraf.
Een geschiedenisleraar die de oorsprong van Hamas of Hezbollah uitlegt, geeft bijvoorbeeld context — maar een aanklager zou kunnen stellen dat die contextualisering neerkomt op bagatellisering. Hetzelfde kan gelden voor journalisten, onderzoekers of mensen op sociale media die zeggen: “ja, het was verschrikkelijk, maar dit is waarom het gebeurde.” Dat “maar” wordt dan een misdaad.
3) Artikel 4 breidt de wet tegen Holocaustontkenning uit.
Volgens de huidige Franse wet is het ontkennen van de Holocaust al strafbaar. Deze bepaling breidt dat uit door te stellen dat het betwisten van misdaden tegen de menselijkheid ook omvat: “ongeacht de formulering, ontkenning, minimalisering of schokkende bagatellisering” van die misdaden.
Weer dat “schokkende bagatelliseren”! In dit geval leggen de auteurs van de wet — Caroline Yadan en haar collega’s — hun redenering expliciet uit in de inleiding: “Het vergelijken van de staat Israël met het naziregime zou daarmee strafbaar worden als schokkende bagatellisering van de Shoah.”
Dus hoewel de bepaling algemeen geformuleerd is, zeggen de opstellers openlijk waar het voor bedoeld is: het strafbaar maken van elke vergelijking tussen het handelen van Israël en dat van de nazi’s.
4) Artikel 2 creëert een geheel nieuw misdrijf: oproepen tot de vernietiging van een staat.
De wet voegt aan een bestaande perswet uit 1881 een bepaling toe die iedereen straft die “publiekelijk, met miskenning van het recht van volkeren op zelfbeschikking en de doelstellingen en beginselen van het VN-Handvest, oproept tot de vernietiging van een staat die door de Franse Republiek wordt erkend.” Straf: vijf jaar gevangenis en €75.000 boete.
De verwijzingen naar zelfbeschikking en het VN-Handvest moeten geruststellend klinken. Maar wat betekent “vernietiging”? In de praktijk: als je pleit voor een éénstaatoplossing waarin Israëli’s en Palestijnen als gelijken samenleven, roep je feitelijk op tot de “vernietiging” van de staat Israël. En dat zou dus strafbaar worden met 5 jaar gevangenisstraf.
Daar heb je het. Compleet absurd: als deze wet wordt aangenomen — en het ziet er helaas sterk naar uit dat dat gebeurt — dan zal Frankrijk, het land van de Verklaring van de Rechten van de Mens, het land waarvan de nationale identiteit is gebouwd op het verzet, het illegaal hebben gemaakt om het woord “verzet” te gebruiken voor wie de regering niet zint. Jean Moulin zou vervolgd worden. De Gaulle zou vervolgd worden.
De enigen die niet vervolgd zouden worden, zijn degenen die zwijgen. En dat is natuurlijk precies de bedoeling.
