Censuur, media

Het Dunning-Kruger-effect is een psychologisch fenomeen waarbij mensen die weinig kennis of vaardigheid hebben in een bepaald gebied, hun eigen bekwaamheid overschatten, terwijl mensen die juist veel weten hun eigen kunnen soms onderschatten.

Klik om te vergroten...

Frankrijk staat op het punt een van de meest beschamende wetten uit zijn geschiedenis aan te nemen: deze zou feitelijk kritiek op Israël verbieden en elke uiting strafbaar maken die zelfs maar enigszins sympathie toont voor wie de Franse regering besluit aan te merken als een “terroristische groepering”.

In feite zou deze wet het Franse buitenlands beleid veranderen in onaantastbare dogma’s, ondersteund door gevangenisstraffen. Je zou letterlijk tot 5 jaar gevangenisstraf kunnen krijgen als je bijvoorbeeld wat Frankrijk “terroristen” noemt een “verzetsgroep” noemt.

Denk bijvoorbeeld aan Nelson Mandela tijdens de apartheid (het ANC stond op elke westerse terroristenlijst) of zelfs aan het Franse verzet tegen nazi-Duitsland — dat door het Vichy-regime en de nazi-bezetting als “terroristisch” werd bestempeld.

Het is eerlijk gezegd compleet krankzinnig.

De nieuwe wet heet de “loi Yadan”, naar de auteur Caroline Yadan, een parlementslid dat Franse expats in Israël vertegenwoordigt. De VS heeft congresleden die betaald worden door AIPAC; Frankrijk heeft de tussenstap helemaal overgeslagen: wij hebben parlementariërs wier kiesdistrict letterlijk in Israël ligt.

De wet is al door de commissie gegaan en gaat op 16 april — over 3 dagen — naar een volledige parlementaire stemming, via een zeer ongebruikelijke versnelde procedure. Zeven van de elf parlementaire groepen hebben aangegeven vóór te stemmen en de wet zal naar verwachting worden aangenomen.

Wat zegt de wet? Laat me er direct uit citeren:

1) Artikel 1 introduceert het concept van “impliciete” aanzet tot terrorisme en bestraft dit met vijf jaar gevangenisstraf en een boete van €75.000.

Dat is waar ik het eerder over had. Onder deze bepaling zou het beschrijven van iemand die Frankrijk als terrorist bestempelt als een “verzetsbeweging” — zoals Frankrijk zijn eigen verzet tegen de nazi-bezetting beschrijft — feitelijk strafbaar kunnen worden.

De kernvraag is: wat betekent “impliciete aanzet tot terrorisme”? Niemand weet het. En dat is juist het punt. Het betekent wat een aanklager wil dat het betekent. Er kan bijvoorbeeld een plausibel argument worden gemaakt dat het citeren van internationaal recht over het recht van bezette volkeren om zich te verzetten, in relatie tot Hamas, “impliciete aanzet tot terrorisme” is.

Frankrijks bekendste antiterrorismerechter, Marc Trévidic, zegt dat hij in zijn hele carrière nog nooit zoiets heeft gezien: “Impliciete aanzet tot terrorisme: beseffen jullie wat dat betekent? Een censor worden van andermans gedachten, proberen te raden wat iemand echt bedoelde.”

2) Datzelfde artikel breidt ook het delict “verheerlijking van terrorisme” uit tot het “minimaliseren of op schokkende wijze bagatelliseren van terroristische daden”.

Dit is nog krankzinniger: tot nu toe betekende “verheerlijking van terrorisme” dat je daadwerkelijk een positief oordeel uitspreekt over “terroristische daden” (wat op zich al problematisch is, want zoals we weten is de ene terrorist de vrijheidsstrijder van een ander).

Onder deze nieuwe bepaling kan een rechter echter besluiten dat het geven van context, het uitleggen van oorzaken, of het onvoldoende veroordelen van een daad neerkomt op het “bagatelliseren” van terrorisme — en dat kan nu bestraft worden met 5 jaar gevangenisstraf.

Een geschiedenisleraar die de oorsprong van Hamas of Hezbollah uitlegt, geeft bijvoorbeeld context — maar een aanklager zou kunnen stellen dat die contextualisering neerkomt op bagatellisering. Hetzelfde kan gelden voor journalisten, onderzoekers of mensen op sociale media die zeggen: “ja, het was verschrikkelijk, maar dit is waarom het gebeurde.” Dat “maar” wordt dan een misdaad.

3) Artikel 4 breidt de wet tegen Holocaustontkenning uit.

Volgens de huidige Franse wet is het ontkennen van de Holocaust al strafbaar. Deze bepaling breidt dat uit door te stellen dat het betwisten van misdaden tegen de menselijkheid ook omvat: “ongeacht de formulering, ontkenning, minimalisering of schokkende bagatellisering” van die misdaden.

Weer dat “schokkende bagatelliseren”! In dit geval leggen de auteurs van de wet — Caroline Yadan en haar collega’s — hun redenering expliciet uit in de inleiding: “Het vergelijken van de staat Israël met het naziregime zou daarmee strafbaar worden als schokkende bagatellisering van de Shoah.”

Dus hoewel de bepaling algemeen geformuleerd is, zeggen de opstellers openlijk waar het voor bedoeld is: het strafbaar maken van elke vergelijking tussen het handelen van Israël en dat van de nazi’s.

4) Artikel 2 creëert een geheel nieuw misdrijf: oproepen tot de vernietiging van een staat.

De wet voegt aan een bestaande perswet uit 1881 een bepaling toe die iedereen straft die “publiekelijk, met miskenning van het recht van volkeren op zelfbeschikking en de doelstellingen en beginselen van het VN-Handvest, oproept tot de vernietiging van een staat die door de Franse Republiek wordt erkend.” Straf: vijf jaar gevangenis en €75.000 boete.

De verwijzingen naar zelfbeschikking en het VN-Handvest moeten geruststellend klinken. Maar wat betekent “vernietiging”? In de praktijk: als je pleit voor een éénstaatoplossing waarin Israëli’s en Palestijnen als gelijken samenleven, roep je feitelijk op tot de “vernietiging” van de staat Israël. En dat zou dus strafbaar worden met 5 jaar gevangenisstraf.

Daar heb je het. Compleet absurd: als deze wet wordt aangenomen — en het ziet er helaas sterk naar uit dat dat gebeurt — dan zal Frankrijk, het land van de Verklaring van de Rechten van de Mens, het land waarvan de nationale identiteit is gebouwd op het verzet, het illegaal hebben gemaakt om het woord “verzet” te gebruiken voor wie de regering niet zint. Jean Moulin zou vervolgd worden. De Gaulle zou vervolgd worden.

De enigen die niet vervolgd zouden worden, zijn degenen die zwijgen. En dat is natuurlijk precies de bedoeling.

Klik om te vergroten...

Met luidsprekers op het dak rijdt Willem (78) door het dorp om nieuws te verspreiden... ook om 08.00 uur ’s ochtends

Willem (78) houdt Kockengen al halve eeuw op de hoogte van nieuws via luidsprekers. © Mel Boas
In deze tijd van buurtapps en Facebookgroepen komt in Kockengen het dorpsnieuws nog altijd op een oertraditionele manier tot de mensen: een krakende luidspreker op het dak van een auto. Achter de microfoon zit Willem Boele (78), al 52 jaar de dorpsomroeper die hoogstpersoonlijk de bewoners op de hoogte houdt van alle nieuwtjes.

Lieske Pricker

21 april 2026

„Ik ben de enige omroeper met een vergunning voor het leven”, vertelt Willem Boele (78) trots. „Van de burgemeester heb ik een vrijkaart om altijd door te gaan. Er zijn in Nederland nog wel mensen die met die boxen rijden, maar die moeten voor iedere keer dat ze wegrijden een aanvraag doen bij de gemeente. Ik ben de enige in Nederland van wie de vergunning automatisch per jaar wordt verlengd, totdat ik niet meer leef.”

Met een zelfgebouwde stellage: radioapparatuur uit de jaren 70 op de bijrijdersstoel en luidsprekers op tuinstoelkussens op het dak ‘Die heb ik eronder liggen om het dak niet te beschadigen’), rijdt Boele al 52 jaar, ongeveer twee keer per maand, door Kockengen om mededelingen door te geven. Al sinds 1974 dus.

Simpele dingen​

„We werken nog met de oude apparatuur, want alle nieuwigheid gaat aan Kockengen voorbij”, klinkt het krakend door de luidsprekers. „We hebben simpele dingen en kunnen het simpel bedienen, en zo hoort het ook te zijn.”

De mededelingen gaan over allerlei gebeurtenissen in het dorp. Boele roept om als er een tentoonstelling van oude foto’s plaatsvindt, als een juf veertig jaar voor de klas staat of neemt bewoners mee in de programma’s op feestdagen.
‌
Wie een boodschap omgeroepen wil hebben, kan bij Boele terecht. „Ik doe dit voor de oudere gemeenschap. Niet iedereen snapt Facebook of krijgt de nieuwtjes uit het dorp mee.”

Zelfgekozen muziek​

Tussen zijn teksten door klinkt muziek die Boele zelf heeft uitgekozen. Die verandert hij nooit. „Mensen herkennen dit.” De deuntjes zijn van De Heikrekels. „Allemaal instrumentale nummers, want ik moet er wel overheen kunnen praten.”
Ik doe dit voor de oudere gemeenschap. Niet iedereen snapt Facebook of krijgt de nieuwtjes uit het dorp mee
Willem Boele
Hij manoeuvreert zich door het dorp met één hand om de microfoon bij zijn mond, terwijl de andere hand wisselt tussen het stuur, de versnellingspook en de radioapparatuur op de bijrijdersstoel. „Dat is helemaal geen punt”, zegt hij daar zelf over. „Dat gaat helemaal goed.”
Na jaren rondrijden in het dorp heeft Willem Boele inmiddels de perfecte route ontwikkeld. „Een paar jaar geleden kwamen er wijken bij, toen werd mijn route wat uitgebreider.”

Voor Willem gelden de verkeersregels wat minder. Hij mag alle straten in rijden, over het fietspad gaan of de stoep op. „Het is voor het algemene doel. Als er een agent zou komen, zegt die er niks van.”

Normen en waarden​

Het enige waar hij wel eens een opmerking over heeft gekregen van bewoners, is het volume. „Er is wel eens een stel geweest dat hier net was komen wonen, dat boos naar buiten kwam toen ik op Koningsdag om 08.00 uur ’s ochtends langsreed. Maar dan moet je hier niet komen wonen; het hoort bij de normen en waarden van het dorp”, zegt hij daarover.
Sommige mensen drukken hun handen op hun oren als de auto voorbijrijdt, anderen zwaaien juist vrolijk of komen naar buiten om een kijkje te nemen. „Voor sommigen is het dan even iets te hard. Dat kan, maar het is zo weer voorbij. Iedereen weet dat het voor het dorp belangrijk is, dus je hoort er niemand over.”

Hoge benzineprijzen​

Willem Boele doet één uur over zijn nieuwsrondje. Hij slaat daarbij geen straat over. Zelfs de verhoogde benzineprijs heeft daar geen invloed op. „Ik doe het niet om eraan te verdienen. Ik moet er altijd wat geld bij leggen, maar dat geeft niet.”
Als hij een vraag voor een melding krijgt, zoals iemand die 50 jaar wordt, dan geven ze drie tientjes. Maar daarvoor doet hij het niet. „Ik doe dit uit liefde voor mijn dorp, dus dat is helemaal geen probleem, al helemaal omdat ik het al zo lang doe; dan blijf je dat gewoon doen.”

Klik om te vergroten...

Vetje zei:

Een half miljoen Nederlanders lopen rond met hartfalen. Komt het door wat we in de supermarkt kopen, hoge brandstofprijzen, stress op het werk?

https://archive.ph/oZTcg

Klik om te vergroten...

Omdat symptomen van hartfalen vaak niet herkend worden door mogelijke patiënten, blijft een diagnose uit. © Getty Images

De Nationale Hartfalenweek​

Naar schatting lopen in Nederland 500.000 mensen rond met hartfalen. Meer dan de helft van hen weet niet dat ze deze chronische aandoening hebben. De kennis over hartfalen is bovendien zorgwekkend laag: ruim de helft van de Nederlanders weet niet dat de ziekte dodelijk kan zijn en slechts één op de vijf weet wat hartfalen inhoudt. Daardoor worden signalen vaak niet herkend, met alle gevolgen van dien.​

Tara van Geldorp

De cijfers komen uit nieuw gepubliceerd onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van de Hartstichting. Steven Chamuleau, hoogleraar cardiologie bij het Amsterdam UMC en voorzitter van het deltaplan Hartfalen, legt uit legt uit: „Het hart is een spier die normaal gesproken zo’n zestig keer per minuut bloed rondpompt. Dat komt neer op ongeveer 100.000 slagen per dag. Bij hartfalen werkt die pomp- en spierfunctie minder goed.”
Wanneer het hart minder efficiënt pompt, krijgen organen en spieren minder zuurstof en voedingsstoffen. Dit kan klachten veroorzaken in het hele lichaam.

„Vooral bij inspanning merk je bij hartfalen dat het hart het minder goed doet”, aldus de cardioloog. „Maar uiteindelijk heeft het effect op alles, inclusief het hart zelf. Dat komt doordat het hart bij hartfalen ook minder goed zichzelf van bloed voorziet, wat weer kan leiden tot andere problemen zoals hartritmestoornissen of lekkende hartkleppen.”

Onduidelijkheid over de term​

Hoewel de term hartfalen veel mensen bekend in de oren klinkt, bestaat er veel verwarring over wat het precies is. Het wordt vaak verward met een hartinfarct of hartstilstand, terwijl het om een chronische aandoening gaat die zich meestal geleidelijk ontwikkelt. Toch is de impact groot: dagelijks overlijden er in Nederland 22 mensen aan hartfalen.
De oorzaak ligt altijd in schade aan het hart. Die kan bijvoorbeeld ontstaan door een eerder hartinfarct, langdurig hoge bloeddruk, hartritmestoornissen of hartklepaandoeningen.
Vooral een langdurig verhoogde bloeddruk speelt een belangrijke rol. „Als het hart constant tegen een hoge druk in moet pompen, kost dat meer energie. Op een gegeven moment houdt de hartspier dat niet meer vol,” legt Chamuleau uit.

’Atypische signalen’​

Mensen met overgewicht, diabetes, een hoog cholesterol, een rookverleden of een erfelijke aanleg lopen daardoor meer risico op hartfalen. Volgens hem lopen er veel patiënten rond zonder diagnose, vooral vanwege het klachtenpatroon: „De symptomen van hartfalen zijn vaak divers en soms atypisch, waardoor ze niet altijd worden herkend.”
Juist die signalen verdienen meer aandacht. De vier belangrijkste symptomen springen er volgens de cardioloog uit. Vermoeidheid is er daar één van. „Iedereen is wel eens moe, maar als je langdurig extreem vermoeid bent zonder duidelijke reden, kan dat een signaal zijn.”
Daarnaast is kortademigheid een belangrijk symptoom. Dit kan optreden bij inspanning, maar ook in rust. „Sommige mensen worden benauwd als ze plat in bed liggen”, zegt Chamuleau. „Dat kan zelfs leiden tot een prikkelhoest wanneer je ligt, waardoor je ook slechter slaapt.”

Vocht vasthouden​

„Een ander signaal, dat duidelijk zichtbaar is, is het vasthouden van vocht. Dit is vaak te zien in de benen, enkels of buik”, vertelt de cardioloog. „Het kan ook gepaard gaan met plotselinge gewichtstoename, zonder dat iemand meer is gaan eten. Ook vaker moeten plassen in de nacht kan hiermee samenhangen.”
Een verhoogde bloeddruk kan dus ook een indicatie zijn. „Zoals de Amerikanen zeggen: ’know your numbers’. Heel veel mensen weten niet wat hun bloeddruk is en dus ook niet of deze langdurig verhoogd is. Eigenlijk is regel één, zorg dat je je bloeddruk een keer laat meten.”
Naast deze symptomen zijn er volgens de Hartstichting ook minder bekende signalen die op hartfalen kunnen wijzen. Denk aan concentratie- of geheugenproblemen, hartkloppingen, een verminderde eetlust, een opgeblazen gevoel in de buik en koude handen en voeten.

Diagnose stellen​

„Het zijn juist die vage klachten waarbij mensen vaak denken: het zal wel meevallen, of het ze relateren het aan drukte en stress”, zegt Chamuleau. „Maar als je meerdere van deze symptomen herkent, of als klachten langere tijd aanhouden zonder duidelijke verklaring, is het verstandig om naar de huisarts te gaan.”
Een diagnose kan vervolgens relatief snel worden gesteld. Huisartsen herkennen de combinatie van klachten vaak en kunnen met een bloedtest en bloeddrukmeting al een eerste inschatting maken. Bij een vermoeden van hartfalen volgt meestal een verwijzing naar de cardioloog voor aanvullend onderzoek, zoals een echo van het hart.
Vroege herkenning is cruciaal. „Als mensen te lang rondlopen met onbehandeld hartfalen, kan het hart snel achteruitgaan”, waarschuwt de cardioloog. „Zodra iemand in het ziekenhuis wordt opgenomen met hartfalen, is de kans op overlijden in de vijf jaar daarna ongeveer 65 procent.”
Daarom is het volgens hem van groot belang dat mensen de signalen serieus nemen. „We hebben tegenwoordig goede behandelmogelijkheden, zeker als we er op tijd bij zijn. Hoe eerder we ingrijpen, hoe groter de kans dat we de ziekte kunnen afremmen en de kwaliteit van leven kunnen verbeteren.”

Klik om te vergroten...